共和制

共和制英语:Republic),是一種國體。與神權君主制政權的正當性、取得方式和政體形式不同,該政體下國家的最高執政者不是君主,而是依法律選出的最高執政者[1][2]。施行共和制的国家通常称作「共和国[3][4]。世界上的206個國家中,有135個國家的官方名稱中有「共和国」(「republika」、「république」、「республика」、「جمهورية」等等)字樣。[來源請求]

古代及現代的共和制不論在意識形態或是組成上都有很大的變化。在歐洲古典時代及中古時期,許多國家都想建立羅馬共和國的體制。義大利中古時期及文藝復興時期的政治傳統類似現在的「公民人文主義」,有時也用來表示直接從像撒路斯提烏斯塔西陀等古羅馬政治家傳下來的制度。不過受希臘影響的羅馬作家,例如波利比烏斯[5]西塞羅有時也用這個詞來翻譯希臘文中的πολιτεία,這個詞可能是指一般性的政體,但也可能是指不對於羅馬共和制的特定政體,共和制不完全等同於雅典式民主的古典民主,不過有一些民主的概念在內。

共和制在十九世紀初開始在歐洲盛行,最後取代了許多國家的君主專制。在現代的共和國中,政府是依宪法,由公民选举產生的。孟德斯鸠將所有公民共同統治國家的民主,以及只有部份人統治國家的贵族政治寡頭政治都視為共和國的政體[6]

大多數的共和國是主权国家,不過也有一些半主权的政體稱為共和國。例如美利坚合众国宪法第四条提到:「保證本聯邦各州實行共和政體」(guarantee to every State in this Union a Republican Form of Government)[7]。同様的,蘇聯苏联宪法也將政體描述由15個苏联加盟共和国組成的聯邦,而且其中的烏克蘭白俄羅斯當時在聯合國中就已有席次。

在政治思想上,共和主義指以共和制來治國的一個意識型態。在現代國家興起後,共和主義世界各國的實踐及理論發展上各異,但大多數有幾項特徵:人民不是統治者的所有物或附屬品,並且大多有一有效憲法確定人民基本的權利不受政府侵犯。政府權力是公有物,國家的治理是所有公民的共同事業。

其他语言
адыгабзэ: Республик
Afrikaans: Republiek
Alemannisch: Republik
አማርኛ: ሪፐብሊክ
aragonés: Republica
Ænglisc: Cynewīse
العربية: جمهورية
ܐܪܡܝܐ: ܩܘܛܢܝܘܬܐ
مصرى: جمهوريه
asturianu: República
azərbaycanca: Respublika
تۆرکجه: جومهوریت
башҡортса: Республика
Boarisch: Republik
žemaitėška: Respoblėka
беларуская: Рэспубліка
беларуская (тарашкевіца)‎: Рэспубліка
български: Република
भोजपुरी: रिपब्लिक
brezhoneg: Republik
bosanski: Republika
català: República
Cebuano: Republika
کوردی: کۆمار
qırımtatarca: Cumhuriyet
čeština: Republika
Чӑвашла: Республика
Cymraeg: Gweriniaeth
dansk: Republik
Deutsch: Republik
Zazaki: Cumhuriyet
डोटेली: गणतन्त्र
emiliàn e rumagnòl: Repùblica
English: Republic
Esperanto: Respubliko
español: República
eesti: Vabariik
euskara: Errepublika
فارسی: جمهوری
Fulfulde: Ndenndaandi
suomi: Tasavalta
føroyskt: Forsetaskipan
français: République
furlan: Republiche
Frysk: Republyk
Gaeilge: Poblacht
galego: República
Avañe'ẽ: Tavakuairetã
Gaelg: Pobblaght
客家語/Hak-kâ-ngî: Khiung-fò-koet
עברית: רפובליקה
हिन्दी: गणराज्य
Fiji Hindi: Ganrajya
hrvatski: Republika
hornjoserbsce: Republika
Kreyòl ayisyen: Repiblik
interlingua: Republica
Bahasa Indonesia: Republik
Ilokano: Republika
ГӀалгӀай: Республика
íslenska: Lýðveldi
italiano: Repubblica
日本語: 共和制
Basa Jawa: Républik
ქართული: რესპუბლიკა
Адыгэбзэ: Республикэ
қазақша: Республика
ಕನ್ನಡ: ಗಣರಾಜ್ಯ
한국어: 공화제
къарачай-малкъар: Республика
kurdî: Komar
Кыргызча: Республика
Latina: Res publica
Ladino: Repuvlika
Lëtzebuergesch: Republik
Limburgs: Rippebliek
lumbaart: Republega
lingála: Republíki
lietuvių: Respublika
latviešu: Republika
Malagasy: Repoblika
олык марий: Республик
македонски: Република
മലയാളം: ഗണതന്ത്രം
Bahasa Melayu: Republik
Mirandés: República
မြန်မာဘာသာ: သမ္မတနိုင်ငံ
مازِرونی: جمهوری
Napulitano: Repubbreca
Plattdüütsch: Republiek
Nedersaksies: Rippebliek
नेपाली: गणतन्त्र
नेपाल भाषा: गणतन्त्र
Nederlands: Republiek
norsk nynorsk: Republikk
norsk: Republikk
Nouormand: Républyique
occitan: Republica
ਪੰਜਾਬੀ: ਗਣਰਾਜ
polski: Republika
Piemontèis: Repùblica
پنجابی: ریپبلک
português: República
Runa Simi: Ripuwlika
rumantsch: Republica
Romani: Ketnepen
română: Republică
русский: Республика
русиньскый: Републіка
саха тыла: Өрөспүүбүлүкэ
sicilianu: Ripùbbrica
Scots: Republic
سنڌي: ريپبلڪ
srpskohrvatski / српскохрватски: Republika
Simple English: Republic
slovenčina: Republika
slovenščina: Republika
Soomaaliga: Jamhuriyadda
shqip: Republika
српски / srpski: Република
Seeltersk: Republik
Basa Sunda: Républik
svenska: Republik
Kiswahili: Jamhuri
ślůnski: Republika
தமிழ்: குடியரசு
тоҷикӣ: Ҷумҳурӣ
Tagalog: Republika
Türkçe: Cumhuriyet
татарча/tatarça: Җөмһүрият
українська: Республіка
اردو: جمہوریہ
oʻzbekcha/ўзбекча: Respublika
vèneto: Republica
Tiếng Việt: Cộng hòa
West-Vlams: Republiek
Volapük: Repüblikän
Winaray: Republika
吴语: 共和制
isiXhosa: I-Republic
მარგალური: რესპუბლიკა
ייִדיש: רעפובליק
文言: 共和
Bân-lâm-gú: Kiōng-hô-kok
粵語: 共和制