Lîn
English: Phosphorus

Lîn,  15P
PhosphComby.jpg
la̍h-pe̍h (tòa n̂g kak), âng-sek, kap sam-kong-chhiⁿ ê lîn
Ki-pún sèng-chit
Miâ, hû-hōLîn, P
Eng-bûnphosphorus
Gōa-hêngbû-sek, la̍h-pe̍h, n̂g-sek, chu-âng, âng-sek, sam-kong-chhiⁿ, o͘-sek
Lîn tī chiu-kî-piáu lāi ê ūi-tì
Chúi-sò͘ (siang-goân-chú hui-kim-sio̍k)
Helium (hi-iú khì-thé)
Lithium (kiⁿ-kim-sio̍k)
Beryllium (kiⁿ-thó͘ kim-sio̍k)
Phêng-sò͘ (lūi-kim-sio̍k)
Thoàⁿ-sò͘ (to-goân-chú hui-kim-sio̍k)
Chit-sò͘ (siang-goân-chú hui-kim-sio̍k)
Sng-sò͘ (siang-goân-chú hui-kim-sio̍k)
Hut-sò͘ (siang-goân-chú hui-kim-sio̍k)
Ne-óng (hi-iú khì-thé)
Natrium (kiⁿ-kim-sio̍k)
Magnesium (kiⁿ-thó͘ kim-sio̍k)
A-lú-mih (pîn-kim-sio̍k)
Ke-sò͘ (lūi-kim-sio̍k)
Lîn (to-goân-chú hui-kim-sio̍k)
Liû-hông (to-goân-chú hui-kim-sio̍k)
Iâm-sò͘ (siang-goân-chú hui-kim-sio̍k)
Argon (hi-iú khì-thé)
Kalium (kiⁿ-kim-sio̍k)
Khā-lú-siúm (kiⁿ-thó͘ kim-sio̍k)
Scandium (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Titanium (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Vanadium (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Chromium (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Manganese (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Thih (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Cobalt (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Nickel (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Tâng (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
A-iân (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Gallium (pîn-kim-sio̍k)
Germanium (lūi-kim-sio̍k)
Phi-sò͘ (lūi-kim-sio̍k)
Selenium (to-goân-chú hui-kim-sio̍k)
Chhàu-sò͘ (siang-goân-chú hui-kim-sio̍k)
Krypton (hi-iú khì-thé)
Rubidium (kiⁿ-kim-sio̍k)
Strontium (kiⁿ-thó͘ kim-sio̍k)
Yttrium (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Zirconium (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Niobium (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Molybdenum (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Technetium (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Ruthenium (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Rhodium (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Palladium (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Gîn (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Cadmium (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Indium (pîn-kim-sio̍k)
Siah (pîn-kim-sio̍k)
Antimony (lūi-kim-sio̍k)
Tellurium (lūi-kim-sio̍k)
Ak-sò͘ (siang-goân-chú hui-kim-sio̍k)
Xenon (hi-iú khì-thé)
Caesium (kiⁿ-kim-sio̍k)
Barium (kiⁿ-thó͘ kim-sio̍k)
Lanthanum (lanthanum-hē)
Cerium (lanthanum-hē)
Praseodymium (lanthanum-hē)
Neodymium (lanthanum-hē)
Promethium (lanthanum-hē)
Samarium (lanthanum-hē)
Europium (lanthanum-hē)
Gadolinium (lanthanum-hē)
Terbium (lanthanum-hē)
Dysprosium (lanthanum-hē)
Holmium (lanthanum-hē)
Erbium (lanthanum-hē)
Thulium (lanthanum-hē)
Ytterbium (lanthanum-hē)
Lutetium (lanthanum-hē)
Hafnium (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Tantalum (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Wolfram (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Rhenium (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Osmium (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Iridium (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Pe̍h-kim (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Kim (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Chúi-gîn (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Thallium (pîn-kim-sio̍k)
Iân (pîn-kim-sio̍k)
Bismuth (pîn-kim-sio̍k)
Polonium (pîn-kim-sio̍k)
Astatine (lūi-kim-sio̍k)
Radon (hi-iú khì-thé)
Francium (kiⁿ-kim-sio̍k)
Radium (kiⁿ-thó͘ kim-sio̍k)
Actinium (actinium-hē)
Thorium (actinium-hē)
Protactinium (actinium-hē)
Uranium (actinium-hē)
Neptunium (actinium-hē)
Plutonium (actinium-hē)
Americium (actinium-hē)
Curium (actinium-hē)
Berkelium (actinium-hē)
Californium (actinium-hē)
Einsteinium (actinium-hē)
Fermium (actinium-hē)
Mendelevium (actinium-hē)
Nobelium (actinium-hē)
Lawrencium (actinium-hē)
Rutherfordium (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Dubnium (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Seaborgium (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Bohrium (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Hassium (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Meitnerium (hoà-ha̍k sèng-chit iáu boē hiáu)
Darmstadtium (hoà-ha̍k sèng-chit iáu boē hiáu)
Roentgenium (hoà-ha̍k sèng-chit iáu boē hiáu)
Copernicium (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Nihonium (hoà-ha̍k sèng-chit iáu boē hiáu)
Flerovium (pîn-kim-sio̍k)
Moscovium (hoà-ha̍k sèng-chit iáu boē hiáu)
Livermorium (hoà-ha̍k sèng-chit iáu boē hiáu)
Tennessine (hoà-ha̍k sèng-chit iáu boē hiáu)
Oganesson (hoà-ha̍k sèng-chit iáu boē hiáu)
N

P

As
Lînliû-hông
Goân-chú-hoan15
Goân-chú-liōng (±)30.973761998(5)[1]
Goân-sò͘ lūi-pia̍t  to-goân-chú hui-kim-sio̍k
ū-sî hong hun chò lūi-kim-sio̍k
Cho̍k, hun-khu15 cho̍k, p khu
Chiu-kîtē 3 chiu-kî
Tiān-chú pâi-lia̍t[Ne] 3s2 3p3
per shell2, 8, 5
Bu̍t-lí sèng-chit
Siòngkò͘-thé
Bi̍t-tō͘  (sek-un)white: 1.823 g·cm−3
red: ≈ 2.2–2.34 g·cm−3
violet: 2.36 g·cm−3
black: 2.69 g·cm−3
Iûⁿ-hoà-jia̍twhite: 0.66 
Cheng-hoat-jia̍twhite: 51.9 kJ·mol−1
Jia̍t-iông-liōngwhite: 23.824 J·mol−1·K−1
(white)
P (Pa)1101001 k10 k100 k
tī T (K)279307342388453549
Pang-bô͘:Engvar pressure (red, b.p. 431 °C)
P (Pa)1101001 k10 k100 k
tī T (K)455489529576635704
Goân-chú sèng-chit
Sng-hòa-sò͘5, 4, 3, 2,[2] 1,[3] −1, −2, −3 ​(a mildly acidic oxide)
Tiān-hū-tō͘Pauling scale: 2.19
Tiān-lī-lêng1st: 1011.8 kJ·mol−1
2nd: 1907 kJ·mol−1
3rd: 2914.1 kJ·mol−1
(more)
Kiōng-kè pòaⁿ-kèng107±3 pm
Van der Waals pòaⁿ-kèng180 pm
Cha̍p-lio̍k
Chiⁿ-thé kò͘-chō ​body-centered cubic (bcc)
Body-centered cubic crystal structure for Lîn
Jia̍t-thoân-tō-lu̍twhite: 0.236 W·m−1·K−1
black: 12.1 W·m−1·K−1
Chû-sèngwhite, red, violet, black: diamagnetic[4]
Bulk hē-sò͘white: 5 GPa
red: 11 GPa
CAS teng-kì pian-hōwhite: 12185-10-3
red: 7723-14-0
Le̍k-sú
Hoat-hiānHennig Brand (1669)
Recognized as an element byAntoine Lavoisier[5] (1777)
Chòe ún-tēng ê tông-ūi-sò͘
Chú bûn-chiong: Lîn ê tông-ūi-sò͘
isoNAhalf-lifeDMDE (MeV)DP
31P100%31P is stable with 16 neutrons
32Psyn14.28 d1.70932S
33Psyn25.3 dβ0.24933S

Lîn (燐/磷), hû-hō P (lat. phosphorus), sī chi̍t khoán hòa-ha̍k goân-sò͘, goân-chú-hoan 15, goân-chú-liōng 30.97.

  • chham-khó

Chham-khó

  1. Standard Atomic Weights 2013. Commission on Isotopic Abundances and Atomic Weights
  2. webelements
  3. Ellis, Bobby D.; MacDonald, Charles L. B. (2006). "Phosphorus(I) Iodide: A Versatile Metathesis Reagent for the Synthesis of Low Oxidation State Phosphorus Compounds". Inorganic Chemistry. 45 (17): 6864–74. 10.1021/ic060186o. 16903744. 
  4. Magnetic susceptibility of the elements and inorganic compounds, in Lide, D. R., pian. (2005). CRC Handbook of Chemistry and Physics (86th pán.). Boca Raton (FL): CRC Press. ISBN 0-8493-0486-5. 
  5. cf. "Memoir on Combustion in General" Mémoires de l'Académie Royale des Sciences 1777, 592–600. from Henry Marshall Leicester and Herbert S. Klickstein, A Source Book in Chemistry 1400–1900 (New York: McGraw Hill, 1952)
Other Languages
Afrikaans: Fosfor
አማርኛ: ፎስፈረስ
aragonés: Fosforo
العربية: فسفور
asturianu: Fósforu
azərbaycanca: Fosfor
تۆرکجه: فوسفور
башҡортса: Фосфор
беларуская: Фосфар
беларуская (тарашкевіца)‎: Фосфар
български: Фосфор
भोजपुरी: फॉस्फोरस
বাংলা: ফসফরাস
བོད་ཡིག: འོད་མ།
brezhoneg: Fosfor
bosanski: Fosfor
català: Fòsfor
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Lìng (nguòng-só)
Cebuano: Posporo
کوردی: فۆسفۆر
corsu: Fosfaru
čeština: Fosfor
Чӑвашла: Фосфор
Cymraeg: Ffosfforws
dansk: Fosfor
Deutsch: Phosphor
ދިވެހިބަސް: ފޮސްފަރަސް
Ελληνικά: Φωσφόρος
English: Phosphorus
Esperanto: Fosforo
español: Fósforo
eesti: Fosfor
euskara: Fosforo
فارسی: فسفر
suomi: Fosfori
føroyskt: Fosfor
français: Phosphore
Nordfriisk: Fosfoor
furlan: Fosfar
Gaeilge: Fosfar
贛語:
Gàidhlig: Fosfaras
ગુજરાતી: ફોસ્ફરસ
Gaelg: Fosfaar
客家語/Hak-kâ-ngî: Lìn
Hawaiʻi: Pokepola
עברית: זרחן
हिन्दी: फास्फोरस
Fiji Hindi: Phosphorus
hrvatski: Fosfor
Kreyòl ayisyen: Fosfò
magyar: Foszfor
հայերեն: Ֆոսֆոր
Արեւմտահայերէն: Լուսաբեր (քիմիական տարր)
interlingua: Phosphoro
Bahasa Indonesia: Fosforus
Ido: Fosfo
íslenska: Fosfór
italiano: Fosforo
日本語: リン
la .lojban.: sackycmu
Jawa: Fosfor
ქართული: ფოსფორი
Kabɩyɛ: Fɔsɩfɔrɩ
Gĩkũyũ: Phosphorous
қазақша: Фосфор
ಕನ್ನಡ: ರಂಜಕ
한국어:
kurdî: Fosfor
коми: Фосфор
Кыргызча: Фосфор
Latina: Phosphorus
Lëtzebuergesch: Phosphor
Limburgs: Fosfor
Ligure: Fosforo
lumbaart: Fosforo
lietuvių: Fosforas
latviešu: Fosfors
мокшень: Палыкандор
македонски: Фосфор
മലയാളം: ഫോസ്ഫറസ്
монгол: Фосфор
मराठी: स्फुरद
кырык мары: Фосфор
Bahasa Melayu: Fosforus
эрзянь: Фосфор
Plattdüütsch: Phosphor
नेपाली: फोस्फरस
नेपाल भाषा: फस्फोरस
Nederlands: Fosfor
norsk nynorsk: Fosfor
norsk: Fosfor
Novial: Fosfore
occitan: Fosfòr
Livvinkarjala: Fosforu
ଓଡ଼ିଆ: ଫସ୍‌ଫରସ
ਪੰਜਾਬੀ: ਫ਼ਾਸਫ਼ੋਰਸ
पालि: फस्फोरस
polski: Fosfor
Piemontèis: Fòsfor
پنجابی: فاسفورس
português: Fósforo
Runa Simi: Phusphuru
română: Fosfor
armãneashti: Fosforu
русский: Фосфор
संस्कृतम्: फास्फोरस
sicilianu: Fosfuru
Scots: Phosphorus
srpskohrvatski / српскохрватски: Fosfor
සිංහල: පොස්පරස්
Simple English: Phosphorus
slovenčina: Fosfor
slovenščina: Fosfor
Soomaaliga: Fosforos
shqip: Fosfori
српски / srpski: Фосфор
Seeltersk: Phosphor
Sunda: Fosforus
svenska: Fosfor
Kiswahili: Posferi
தமிழ்: பாசுபரசு
తెలుగు: భాస్వరము
тоҷикӣ: Фосфор
Türkçe: Fosfor
татарча/tatarça: Фосфор
ئۇيغۇرچە / Uyghurche: فوسفور
українська: Фосфор
اردو: فاسفورس
oʻzbekcha/ўзбекча: Fosfor
vepsän kel’: Fosfor
Tiếng Việt: Phốtpho
Winaray: Fosforo
吴语:
хальмг: Фосфор
isiXhosa: I-Phosphorus
ייִדיש: פאספאר
Yorùbá: Fósfórù
Vahcuengh: Linz
中文:
文言:
粵語: