Iridium
English: Iridium

Iridium,  77Ir
Two square pieces of gray foil
Ki-pún sèng-chit
Miâ, hû-hōiridium, Ir
Gōa-hêngsilvery white
Iridium tī chiu-kî-piáu lāi ê ūi-tì
Chúi-sò͘ (siang-goân-chú hui-kim-sio̍k)
Helium (hi-iú khì-thé)
Lithium (kiⁿ-kim-sio̍k)
Beryllium (kiⁿ-thó͘ kim-sio̍k)
Phêng-sò͘ (lūi-kim-sio̍k)
Thoàⁿ-sò͘ (to-goân-chú hui-kim-sio̍k)
Chit-sò͘ (siang-goân-chú hui-kim-sio̍k)
Sng-sò͘ (siang-goân-chú hui-kim-sio̍k)
Hut-sò͘ (siang-goân-chú hui-kim-sio̍k)
Ne-óng (hi-iú khì-thé)
Natrium (kiⁿ-kim-sio̍k)
Magnesium (kiⁿ-thó͘ kim-sio̍k)
A-lú-mih (pîn-kim-sio̍k)
Ke-sò͘ (lūi-kim-sio̍k)
Lîn (to-goân-chú hui-kim-sio̍k)
Liû-hông (to-goân-chú hui-kim-sio̍k)
Iâm-sò͘ (siang-goân-chú hui-kim-sio̍k)
Argon (hi-iú khì-thé)
Kalium (kiⁿ-kim-sio̍k)
Khā-lú-siúm (kiⁿ-thó͘ kim-sio̍k)
Scandium (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Titanium (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Vanadium (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Chromium (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Manganese (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Thih (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Cobalt (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Nickel (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Tâng (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
A-iân (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Gallium (pîn-kim-sio̍k)
Germanium (lūi-kim-sio̍k)
Phi-sò͘ (lūi-kim-sio̍k)
Selenium (to-goân-chú hui-kim-sio̍k)
Chhàu-sò͘ (siang-goân-chú hui-kim-sio̍k)
Krypton (hi-iú khì-thé)
Rubidium (kiⁿ-kim-sio̍k)
Strontium (kiⁿ-thó͘ kim-sio̍k)
Yttrium (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Zirconium (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Niobium (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Molybdenum (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Technetium (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Ruthenium (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Rhodium (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Palladium (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Gîn (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Cadmium (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Indium (pîn-kim-sio̍k)
Siah (pîn-kim-sio̍k)
Antimony (lūi-kim-sio̍k)
Tellurium (lūi-kim-sio̍k)
Ak-sò͘ (siang-goân-chú hui-kim-sio̍k)
Xenon (hi-iú khì-thé)
Caesium (kiⁿ-kim-sio̍k)
Barium (kiⁿ-thó͘ kim-sio̍k)
Lanthanum (lanthanum-hē)
Cerium (lanthanum-hē)
Praseodymium (lanthanum-hē)
Neodymium (lanthanum-hē)
Promethium (lanthanum-hē)
Samarium (lanthanum-hē)
Europium (lanthanum-hē)
Gadolinium (lanthanum-hē)
Terbium (lanthanum-hē)
Dysprosium (lanthanum-hē)
Holmium (lanthanum-hē)
Erbium (lanthanum-hē)
Thulium (lanthanum-hē)
Ytterbium (lanthanum-hē)
Lutetium (lanthanum-hē)
Hafnium (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Tantalum (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Wolfram (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Rhenium (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Osmium (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Iridium (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Pe̍h-kim (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Kim (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Chúi-gîn (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Thallium (pîn-kim-sio̍k)
Iân (pîn-kim-sio̍k)
Bismuth (pîn-kim-sio̍k)
Polonium (pîn-kim-sio̍k)
Astatine (lūi-kim-sio̍k)
Radon (hi-iú khì-thé)
Francium (kiⁿ-kim-sio̍k)
Radium (kiⁿ-thó͘ kim-sio̍k)
Actinium (actinium-hē)
Thorium (actinium-hē)
Protactinium (actinium-hē)
Uranium (actinium-hē)
Neptunium (actinium-hē)
Plutonium (actinium-hē)
Americium (actinium-hē)
Curium (actinium-hē)
Berkelium (actinium-hē)
Californium (actinium-hē)
Einsteinium (actinium-hē)
Fermium (actinium-hē)
Mendelevium (actinium-hē)
Nobelium (actinium-hē)
Lawrencium (actinium-hē)
Rutherfordium (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Dubnium (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Seaborgium (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Bohrium (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Hassium (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Meitnerium (hoà-ha̍k sèng-chit iáu boē hiáu)
Darmstadtium (hoà-ha̍k sèng-chit iáu boē hiáu)
Roentgenium (hoà-ha̍k sèng-chit iáu boē hiáu)
Copernicium (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Nihonium (hoà-ha̍k sèng-chit iáu boē hiáu)
Flerovium (pîn-kim-sio̍k)
Moscovium (hoà-ha̍k sèng-chit iáu boē hiáu)
Livermorium (hoà-ha̍k sèng-chit iáu boē hiáu)
Tennessine (hoà-ha̍k sèng-chit iáu boē hiáu)
Oganesson (hoà-ha̍k sèng-chit iáu boē hiáu)
Rh

Ir

Mt
iridiumpe̍h-kim
Goân-chú-hoan77
Goân-chú-liōng (±)192.217(3)[1]
Goân-sò͘ lūi-pia̍t  kòe-tō͘ kim-sio̍k
Cho̍k, hun-khu9 cho̍k, d khu
Chiu-kîtē 6 chiu-kî
Tiān-chú pâi-lia̍t[Xe] 4f14 5d7 6s2
per shell2, 8, 18, 32, 15, 2
Bu̍t-lí sèng-chit
Siòngsolid
Iûⁿ-tiám2719 K ​(2446 °C, ​4435 °F)
Hut-tiám4403 K ​(4130 °C, ​7466 °F)
Bi̍t-tō͘  (sek-un)22.56 g·cm−3
19 g·cm−3
Iûⁿ-hoà-jia̍t41.12 
Cheng-hoat-jia̍t564 kJ·mol−1
Jia̍t-iông-liōng25.10 J·mol−1·K−1
P (Pa)1101001 k10 k100 k
tī T (K)271329573252361440694659
Goân-chú sèng-chit
Sng-hòa-sò͘−3, −1, 0, 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9[2]
Tiān-hū-tō͘Pauling scale: 2.20
Tiān-lī-lêng1st: 880 kJ·mol−1
2nd: 1600 kJ·mol−1
Goân-chú pòaⁿ-kèngempirical: 136 pm
Kiōng-kè pòaⁿ-kèng141±6 pm
Cha̍p-lio̍k
Chiⁿ-thé kò͘-chō ​face-centered cubic (fcc)
Face-centered cubic crystal structure for iridium
Siaⁿ-sok (sòe kùn-á)4825 m·s−1 (at 20 °C)
Jia̍t-phòng-tiòng6.4 µm·m−1·K−1
Jia̍t-thoân-tō-lu̍t147 W·m−1·K−1
Tiān-chó͘-lu̍t47.1 nΩ·m (at 20 °C)
Chû-sèngparamagnetic[3]
Young hē-sò͘528 GPa
Shear hē-sò͘210 GPa
Bulk hē-sò͘320 GPa
Poisson pí0.26
Mohs ngē-tō͘6.5
Vickers ngē-tō͘1760–2200 MPa
Brinell ngē-tō͘1670 MPa
CAS teng-kì pian-hō7439-88-5
Le̍k-sú
Discovery and first isolationSmithson Tennant (1803)
Chòe ún-tēng ê tông-ūi-sò͘
Chú bûn-chiong: iridium ê tông-ūi-sò͘
isoNAhalf-lifeDMDE (MeV)DP
188Irsyn1.73 dε1.64188Os
189Irsyn13.2 dε0.532189Os
190Irsyn11.8 dε2.000190Os
191Ir37.3%(α)2.0839187Re
192Irsyn73.827 d1.460192Pt
ε1.046192Os
192m2Irsyn241 yIT0.161192Ir
193Ir62.7%(α)1.0173189Re
193mIrsyn10.5 dIT0.080193Ir
194Irsyn19.3 hβ2.247194Pt
194m2Irsyn171 dIT194Ir
Decay modes in parentheses are predicted, but have not yet been observed

Iridium ("I-lí-ti-ùm") sī 1 ê hoà-ha̍k goân-sò͘. I ê goân-chú-hoan sī 77, hoà-ha̍k hû-hō sī Ir.

  • chham-khó

Chham-khó

  1. Standard Atomic Weights 2013. Commission on Isotopic Abundances and Atomic Weights
  2. Wang, Guanjun; Zhou, Mingfei; Goettel, James T.; Schrobilgen, Gary G.; Su, Jing; Li, Jun; Schlöder, Tobias; Riedel, Sebastian (2014). "Identification of an iridium-containing compound with a formal oxidation state of IX". Nature. 514: 475–477. 10.1038/nature13795. 
  3. Lide, D. R., pian. (2005). "Magnetic susceptibility of the elements and inorganic compounds". CRC Handbook of Chemistry and Physics (PDF) (86th pán.). Boca Raton (FL): CRC Press. ISBN 0-8493-0486-5. 
Other Languages
Afrikaans: Iridium
አማርኛ: ኢሪዲየም
aragonés: Iridio
العربية: إريديوم
asturianu: Iridiu
azərbaycanca: İridium
беларуская: Ірыдый
беларуская (тарашкевіца)‎: Ірыд
български: Иридий
भोजपुरी: इरीडियम
བོད་ཡིག: ཨི་རི་ཌིམ།
brezhoneg: Iridiom
bosanski: Iridij
català: Iridi
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Iridium
Cebuano: Iridio
کوردی: ئیریدیۆم
corsu: Iridiu
čeština: Iridium
Чӑвашла: Ириди
Cymraeg: Iridiwm
dansk: Iridium
Deutsch: Iridium
Ελληνικά: Ιρίδιο
English: Iridium
Esperanto: Iridio
español: Iridio
eesti: Iriidium
euskara: Iridio
فارسی: ایریدیم
suomi: Iridium
français: Iridium
Nordfriisk: Iriidium
furlan: Iridi
Gaeilge: Iridiam
Gàidhlig: Iridium
galego: Iridio
ગુજરાતી: ઈરિડીયમ
Gaelg: Iriddjum
客家語/Hak-kâ-ngî: Iridium
עברית: אירידיום
हिन्दी: इरीडियम
Fiji Hindi: Iridium
hrvatski: Iridij
hornjoserbsce: Iridium
Kreyòl ayisyen: Iridyòm
magyar: Irídium
հայերեն: Իրիդիում
interlingua: Iridium
Bahasa Indonesia: Iridium
Ido: Iridio
íslenska: Iridín
italiano: Iridio
日本語: イリジウム
la .lojban.: jinmrdiridi
Jawa: Iridium
ქართული: ირიდიუმი
Kabɩyɛ: Ɩrɩdɩyɔm
қазақша: Иридий
ಕನ್ನಡ: ಇರಿಡಿಯಮ್
한국어: 이리듐
kurdî: Îrîdyûm
коми: Иридий
Кыргызча: Иридий
Latina: Iridium
Lëtzebuergesch: Iridium
Limburgs: Iridium
Ligure: Iridio
lumbaart: Iridio
lietuvių: Iridis
latviešu: Irīdijs
македонски: Иридиум
മലയാളം: ഇറിഡിയം
монгол: Ириди
मराठी: इरिडियम
кырык мары: Иридий
Bahasa Melayu: Iridium
नेपाली: इरिडियम
नेपाल भाषा: इरिडियम
Nederlands: Iridium (element)
norsk nynorsk: Iridium
norsk: Iridium
occitan: Iridi
Livvinkarjala: Iridii
ଓଡ଼ିଆ: ଇରିଡ଼ିଅମ
ਪੰਜਾਬੀ: ਇਰੀਡੀਅਮ
पालि: इरिडियम
polski: Iryd
Piemontèis: Iridi
پنجابی: اریڈیم
português: Irídio
Runa Simi: Iridyu
română: Iridiu
armãneashti: Iridiu
русский: Иридий
संस्कृतम्: इरिडियम
sicilianu: Irìdiu
Scots: Iridium
srpskohrvatski / српскохрватски: Iridijum
Simple English: Iridium
slovenčina: Irídium
slovenščina: Iridij
Soomaaliga: Iridiyaam
shqip: Iridiumi
српски / srpski: Иридијум
Seeltersk: Iridium
svenska: Iridium
Kiswahili: Iridi
தமிழ்: இரிடியம்
తెలుగు: ఇరీడియం
тоҷикӣ: Иридий
Tagalog: Iridiyo
Türkçe: İridyum
татарча/tatarça: Иридий
українська: Іридій
اردو: Iridium
oʻzbekcha/ўзбекча: Iridiy
vepsän kel’: Iridii
Tiếng Việt: Iridi
Winaray: Iridyo
吴语:
хальмг: Иридиум
ייִדיש: אירידיום
Yorùbá: Iridium
中文:
文言:
粵語: