Chúi-gîn

Chúi-gîn,  80Hg
Pouring liquid mercury bionerd.jpg
Mercury Spectra.jpg
Spectral lines of mercury (UV not seen)
Ki-pún sèng-chit
Miâ, hû-hōChúi-gîn, Hg
Eng-bûnmercury
Gōa-hêngsilvery
Chúi-gîn tī chiu-kî-piáu lāi ê ūi-tì
Chúi-sò͘ (siang-goân-chú hui-kim-sio̍k)
Helium (hi-iú khì-thé)
Lithium (kiⁿ-kim-sio̍k)
Beryllium (kiⁿ-thó͘ kim-sio̍k)
Phêng-sò͘ (lūi-kim-sio̍k)
Thoàⁿ-sò͘ (to-goân-chú hui-kim-sio̍k)
Chit-sò͘ (siang-goân-chú hui-kim-sio̍k)
Sng-sò͘ (siang-goân-chú hui-kim-sio̍k)
Hut-sò͘ (siang-goân-chú hui-kim-sio̍k)
Ne-óng (hi-iú khì-thé)
Natrium (kiⁿ-kim-sio̍k)
Magnesium (kiⁿ-thó͘ kim-sio̍k)
A-lú-mih (pîn-kim-sio̍k)
Ke-sò͘ (lūi-kim-sio̍k)
Lîn (to-goân-chú hui-kim-sio̍k)
Liû-hông (to-goân-chú hui-kim-sio̍k)
Iâm-sò͘ (siang-goân-chú hui-kim-sio̍k)
Argon (hi-iú khì-thé)
Kalium (kiⁿ-kim-sio̍k)
Khā-lú-siúm (kiⁿ-thó͘ kim-sio̍k)
Scandium (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Titanium (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Vanadium (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Chromium (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Manganese (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Thih (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Cobalt (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Nickel (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Tâng (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
A-iân (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Gallium (pîn-kim-sio̍k)
Germanium (lūi-kim-sio̍k)
Phi-sò͘ (lūi-kim-sio̍k)
Selenium (to-goân-chú hui-kim-sio̍k)
Chhàu-sò͘ (siang-goân-chú hui-kim-sio̍k)
Krypton (hi-iú khì-thé)
Rubidium (kiⁿ-kim-sio̍k)
Strontium (kiⁿ-thó͘ kim-sio̍k)
Yttrium (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Zirconium (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Niobium (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Molybdenum (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Technetium (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Ruthenium (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Rhodium (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Palladium (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Gîn (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Cadmium (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Indium (pîn-kim-sio̍k)
Siah (pîn-kim-sio̍k)
Antimony (lūi-kim-sio̍k)
Tellurium (lūi-kim-sio̍k)
Ak-sò͘ (siang-goân-chú hui-kim-sio̍k)
Xenon (hi-iú khì-thé)
Caesium (kiⁿ-kim-sio̍k)
Barium (kiⁿ-thó͘ kim-sio̍k)
Lanthanum (lanthanum-hē)
Cerium (lanthanum-hē)
Praseodymium (lanthanum-hē)
Neodymium (lanthanum-hē)
Promethium (lanthanum-hē)
Samarium (lanthanum-hē)
Europium (lanthanum-hē)
Gadolinium (lanthanum-hē)
Terbium (lanthanum-hē)
Dysprosium (lanthanum-hē)
Holmium (lanthanum-hē)
Erbium (lanthanum-hē)
Thulium (lanthanum-hē)
Ytterbium (lanthanum-hē)
Lutetium (lanthanum-hē)
Hafnium (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Tantalum (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Wolfram (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Rhenium (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Osmium (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Iridium (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Pe̍h-kim (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Kim (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Chúi-gîn (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Thallium (pîn-kim-sio̍k)
Iân (pîn-kim-sio̍k)
Bismuth (pîn-kim-sio̍k)
Polonium (pîn-kim-sio̍k)
Astatine (lūi-kim-sio̍k)
Radon (hi-iú khì-thé)
Francium (kiⁿ-kim-sio̍k)
Radium (kiⁿ-thó͘ kim-sio̍k)
Actinium (actinium-hē)
Thorium (actinium-hē)
Protactinium (actinium-hē)
Uranium (actinium-hē)
Neptunium (actinium-hē)
Plutonium (actinium-hē)
Americium (actinium-hē)
Curium (actinium-hē)
Berkelium (actinium-hē)
Californium (actinium-hē)
Einsteinium (actinium-hē)
Fermium (actinium-hē)
Mendelevium (actinium-hē)
Nobelium (actinium-hē)
Lawrencium (actinium-hē)
Rutherfordium (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Dubnium (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Seaborgium (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Bohrium (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Hassium (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Meitnerium (hoà-ha̍k sèng-chit iáu boē hiáu)
Darmstadtium (hoà-ha̍k sèng-chit iáu boē hiáu)
Roentgenium (hoà-ha̍k sèng-chit iáu boē hiáu)
Copernicium (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Nihonium (hoà-ha̍k sèng-chit iáu boē hiáu)
Flerovium (pîn-kim-sio̍k)
Moscovium (hoà-ha̍k sèng-chit iáu boē hiáu)
Livermorium (hoà-ha̍k sèng-chit iáu boē hiáu)
Tennessine (hoà-ha̍k sèng-chit iáu boē hiáu)
Oganesson (hoà-ha̍k sèng-chit iáu boē hiáu)
Cd

Hg

Cn
Chúi-gînthallium
Goân-chú-hoan80
Goân-chú-liōng (±)200.592(3)[1]
Goân-sò͘ lūi-pia̍t  kòe-tō͘ kim-sio̍k
Cho̍k, hun-khu12 cho̍k, d khu
Chiu-kîtē 6 chiu-kî
Tiān-chú pâi-lia̍t[Xe] 4f14 5d10 6s2
per shell2, 8, 18, 32, 18, 2
Bu̍t-lí sèng-chit
Siònge̍k-thé
Iûⁿ-tiám234.3210 K ​(−38.8290 °C, ​−37.8922 °F)
Hut-tiám629.88 K ​(356.73 °C, ​674.11 °F)
Bi̍t-tō͘  (sek-un)13.534 g·cm−3
Sam-siòng-tiám234.3156 K, ​1.65×10Pang-bô͘:Sup kPa
Lîm-kài-tiám1750 K, 172.00 MPa
Iûⁿ-hoà-jia̍t2.29 
Cheng-hoat-jia̍t59.11 kJ·mol−1
Jia̍t-iông-liōng27.983 J·mol−1·K−1
P (Pa)1101001 k10 k100 k
tī T (K)315350393449523629
Goân-chú sèng-chit
Sng-hòa-sò͘4, 2 (mercuric), 1 (mercurous), −2 ​(a mildly basic oxide)
Tiān-hū-tō͘Pauling scale: 2.00
Tiān-lī-lêng1st: 1007.1 kJ·mol−1
2nd: 1810 kJ·mol−1
3rd: 3300 kJ·mol−1
Goân-chú pòaⁿ-kèngempirical: 151 pm
Kiōng-kè pòaⁿ-kèng132±5 pm
Van der Waals pòaⁿ-kèng155 pm
Cha̍p-lio̍k
Chiⁿ-thé kò͘-chō ​rhombohedral
Rhombohedral crystal structure for Chúi-gîn
Siaⁿ-sokliquid: 1451.4 (at 20 °C)
Jia̍t-phòng-tiòng60.4 µm·m−1·K−1 (at 25 °C)
Jia̍t-thoân-tō-lu̍t8.30 W·m−1·K−1
Tiān-chó͘-lu̍t961 nΩ·m (at 25 °C)
Chû-sèngdiamagnetic[2]
CAS teng-kì pian-hō7439-97-6
Le̍k-sú
Hoat-hiānAncient Chinese and Indians (before 2000 BCE)
Chòe ún-tēng ê tông-ūi-sò͘
Chú bûn-chiong: Chúi-gîn ê tông-ūi-sò͘
isoNAhalf-lifeDMDE (MeV)DP
194Hgsyn444 yε0.040194Au
195Hgsyn9.9 hε1.510195Au
196Hg0.15%>2.5×1018 y(α)2.0273192Pt
()0.8197196Pt
197Hgsyn64.14 hε0.600197Au
198Hg9.97%(α)1.3833194Pt
199Hg16.87%(α)0.8242195Pt
200Hg23.10%(α)0.7178196Pt
201Hg13.18%(α)0.3341197Pt
202Hg29.86%(α)0.1363198Pt
203Hgsyn46.612 dβ0.492203Tl
204Hg6.87%(α)200Pt
()0.4163204Pb
Decay modes in parentheses are predicted, but have not yet been observed

Chúi-gîn, kì-hō Hg, Latin-miâ hydrargyrum, sī chi̍t khoán hoà-ha̍k goân-sò͘.

  • chham-khó

Chham-khó

  1. Standard Atomic Weights 2013. Commission on Isotopic Abundances and Atomic Weights
  2. "Mgnetic Susceptibility of the Elements And Inorganic Compounds" (PDF). www-d0.fnal.gov. Fermi National Accelerator Laboratory: DØ Experiment (lagacy document). goân-loē-iông (PDF) tī 2004-03-24 hőng khó͘-pih. 18 February 2015 khòaⁿ--ê. 
Other Languages
Afrikaans: Kwik
አማርኛ: ባዜቃ
العربية: زئبق
مصرى: زيبق
azərbaycanca: Civə
Bikol Central: Asugi
беларуская: Ртуць
беларуская (тарашкевіца)‎: Ртуць
български: Живак
भोजपुरी: पारा
বাংলা: পারদ (মৌল)
བོད་ཡིག: མེར་ཁུ་རི།
brezhoneg: Bevargant
bosanski: Živa
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Cūi-ngṳ̀ng
کوردی: جیوە
čeština: Rtuť
Чӑвашла: Чĕркĕмĕл
dansk: Kviksølv
Deutsch: Quecksilber
ދިވެހިބަސް: ދިރޭރަހަ
Ελληνικά: Υδράργυρος
emiliàn e rumagnòl: Mercùri
Esperanto: Hidrargo
eesti: Elavhõbe
فارسی: جیوه
suomi: Elohopea
føroyskt: Kyksilvur
français: Mercure (chimie)
Nordfriisk: Kwaksalwer
Avañe'ẽ: Kuarepotimembe
ગુજરાતી: પારો
Gaelg: Mercur
客家語/Hak-kâ-ngî: Súi-ngiùn
Hawaiʻi: Melekulia
עברית: כספית
हिन्दी: पारा
Fiji Hindi: Mercury (element)
hrvatski: Živa
Kreyòl ayisyen: Mèki (eleman chimik)
magyar: Higany
հայերեն: Սնդիկ
Արեւմտահայերէն: Սնդիկ
interlingua: Mercurio (elemento)
Bahasa Indonesia: Raksa
íslenska: Kvikasilfur
日本語: 水銀
la .lojban.: margu
Kabɩyɛ: Mɛrɩkɩrɩ
Gĩkũyũ: Mercury
қазақша: Сынап
ಕನ್ನಡ: ಪಾದರಸ
한국어: 수은
Перем Коми: Ртуть
kurdî: Zîbeq
коми: Тюрк
Кыргызча: Сымап
Latina: Hydrargyrum
Lëtzebuergesch: Quecksëlwer
Limburgs: Kwik
lietuvių: Gyvsidabris
latviešu: Dzīvsudrabs
олык марий: Майдар
Māori: Konuoi
македонски: Жива
മലയാളം: രസം (മൂലകം)
монгол: Мөнгөн ус
मराठी: पारा
кырык мары: Ртуть
Bahasa Melayu: Raksa
မြန်မာဘာသာ: မာကျူရီ (ဒြပ်စင်)
эрзянь: Эрексия
مازِرونی: جیوه
Nāhuatl: Yōliamochitl
Plattdüütsch: Quecksülver
नेपाली: पारो
नेपाल भाषा: पारो
Nederlands: Kwik
norsk nynorsk: Kvikksølv
norsk: Kvikksølv
Diné bizaad: Béésh tózháanii
Livvinkarjala: Artugu
ଓଡ଼ିଆ: ପାରଦ
Ирон: Джынасу
ਪੰਜਾਬੀ: ਪਾਰਾ
Kapampangan: Asugi
polski: Rtęć
Piemontèis: Mercuri (element)
پنجابی: پارہ
پښتو: پاره
Runa Simi: Yaku qullqi
armãneashti: Ghearyiru
русский: Ртуть
संस्कृतम्: पारदः
davvisámegiella: Eallisilba
srpskohrvatski / српскохрватски: Živa
සිංහල: රසදිය
Simple English: Mercury (element)
slovenčina: Ortuť
slovenščina: Živo srebro
Soomaaliga: Meerkuri
shqip: Merkuri
српски / srpski: Жива
Seeltersk: Kwäksäälwer
Basa Sunda: Cai raksa
svenska: Kvicksilver
Kiswahili: Zebaki
ślůnski: Żywe strzybło
தமிழ்: பாதரசம்
తెలుగు: పాదరసము
ไทย: ปรอท
Tagalog: Asoge
Türkçe: Cıva
татарча/tatarça: Терекөмеш
українська: Ртуть
اردو: پارہ
oʻzbekcha/ўзбекча: Simob
vepsän kel’: Artut'
Tiếng Việt: Thủy ngân
Winaray: Asoge
吴语:
хальмг: Мөңгүсан
isiXhosa: I-Mercury
Yorùbá: Fàdákàolómi
Vahcuengh: Raemxngaenz
中文:
文言:
粵語: 水銀