Ak-sò͘
English: Iodine

Ak-sò͘,  53I
Sample of iodine.jpg
Ki-pún sèng-chit
Miâ, hû-hōAk-sò͘, I
Eng-bûniodine
Phian-miâtián
Gōa-hênglustrous metallic gray, violet as a gas
Ak-sò͘ tī chiu-kî-piáu lāi ê ūi-tì
Chúi-sò͘ (siang-goân-chú hui-kim-sio̍k)
Helium (hi-iú khì-thé)
Lithium (kiⁿ-kim-sio̍k)
Beryllium (kiⁿ-thó͘ kim-sio̍k)
Phêng-sò͘ (lūi-kim-sio̍k)
Thoàⁿ-sò͘ (to-goân-chú hui-kim-sio̍k)
Chit-sò͘ (siang-goân-chú hui-kim-sio̍k)
Sng-sò͘ (siang-goân-chú hui-kim-sio̍k)
Hut-sò͘ (siang-goân-chú hui-kim-sio̍k)
Ne-óng (hi-iú khì-thé)
Natrium (kiⁿ-kim-sio̍k)
Magnesium (kiⁿ-thó͘ kim-sio̍k)
A-lú-mih (pîn-kim-sio̍k)
Ke-sò͘ (lūi-kim-sio̍k)
Lîn (to-goân-chú hui-kim-sio̍k)
Liû-hông (to-goân-chú hui-kim-sio̍k)
Iâm-sò͘ (siang-goân-chú hui-kim-sio̍k)
Argon (hi-iú khì-thé)
Kalium (kiⁿ-kim-sio̍k)
Khā-lú-siúm (kiⁿ-thó͘ kim-sio̍k)
Scandium (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Titanium (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Vanadium (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Chromium (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Manganese (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Thih (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Cobalt (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Nickel (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Tâng (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
A-iân (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Gallium (pîn-kim-sio̍k)
Germanium (lūi-kim-sio̍k)
Phi-sò͘ (lūi-kim-sio̍k)
Selenium (to-goân-chú hui-kim-sio̍k)
Chhàu-sò͘ (siang-goân-chú hui-kim-sio̍k)
Krypton (hi-iú khì-thé)
Rubidium (kiⁿ-kim-sio̍k)
Strontium (kiⁿ-thó͘ kim-sio̍k)
Yttrium (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Zirconium (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Niobium (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Molybdenum (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Technetium (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Ruthenium (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Rhodium (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Palladium (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Gîn (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Cadmium (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Indium (pîn-kim-sio̍k)
Siah (pîn-kim-sio̍k)
Antimony (lūi-kim-sio̍k)
Tellurium (lūi-kim-sio̍k)
Ak-sò͘ (siang-goân-chú hui-kim-sio̍k)
Xenon (hi-iú khì-thé)
Caesium (kiⁿ-kim-sio̍k)
Barium (kiⁿ-thó͘ kim-sio̍k)
Lanthanum (lanthanum-hē)
Cerium (lanthanum-hē)
Praseodymium (lanthanum-hē)
Neodymium (lanthanum-hē)
Promethium (lanthanum-hē)
Samarium (lanthanum-hē)
Europium (lanthanum-hē)
Gadolinium (lanthanum-hē)
Terbium (lanthanum-hē)
Dysprosium (lanthanum-hē)
Holmium (lanthanum-hē)
Erbium (lanthanum-hē)
Thulium (lanthanum-hē)
Ytterbium (lanthanum-hē)
Lutetium (lanthanum-hē)
Hafnium (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Tantalum (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Wolfram (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Rhenium (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Osmium (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Iridium (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Pe̍h-kim (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Kim (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Chúi-gîn (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Thallium (pîn-kim-sio̍k)
Iân (pîn-kim-sio̍k)
Bismuth (pîn-kim-sio̍k)
Polonium (pîn-kim-sio̍k)
Astatine (lūi-kim-sio̍k)
Radon (hi-iú khì-thé)
Francium (kiⁿ-kim-sio̍k)
Radium (kiⁿ-thó͘ kim-sio̍k)
Actinium (actinium-hē)
Thorium (actinium-hē)
Protactinium (actinium-hē)
Uranium (actinium-hē)
Neptunium (actinium-hē)
Plutonium (actinium-hē)
Americium (actinium-hē)
Curium (actinium-hē)
Berkelium (actinium-hē)
Californium (actinium-hē)
Einsteinium (actinium-hē)
Fermium (actinium-hē)
Mendelevium (actinium-hē)
Nobelium (actinium-hē)
Lawrencium (actinium-hē)
Rutherfordium (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Dubnium (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Seaborgium (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Bohrium (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Hassium (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Meitnerium (hoà-ha̍k sèng-chit iáu boē hiáu)
Darmstadtium (hoà-ha̍k sèng-chit iáu boē hiáu)
Roentgenium (hoà-ha̍k sèng-chit iáu boē hiáu)
Copernicium (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Nihonium (hoà-ha̍k sèng-chit iáu boē hiáu)
Flerovium (pîn-kim-sio̍k)
Moscovium (hoà-ha̍k sèng-chit iáu boē hiáu)
Livermorium (hoà-ha̍k sèng-chit iáu boē hiáu)
Tennessine (hoà-ha̍k sèng-chit iáu boē hiáu)
Oganesson (hoà-ha̍k sèng-chit iáu boē hiáu)
Br

I

At
Ak-sò͘xenon
Goân-chú-hoan53
Goân-chú-liōng (±)126.90447(3)[1]
Goân-sò͘ lūi-pia̍t  siang-goân-chú hui-kim-sio̍k
Cho̍k, hun-khu17 cho̍k, p khu
Chiu-kîtē 5 chiu-kî
Tiān-chú pâi-lia̍t[Kr] 4d10 5s2 5p5
per shell2, 8, 18, 18, 7
Bu̍t-lí sèng-chit
Siòngkò͘-thé
Iûⁿ-tiám386.85 K ​(113.7 °C, ​236.66 °F)
Hut-tiám457.4 K ​(184.3 °C, ​363.7 °F)
Bi̍t-tō͘  (sek-un)4.933 g·cm−3
Sam-siòng-tiám386.65 K, ​12.1 kPa
Lîm-kài-tiám819 K, 11.7 MPa
Iûⁿ-hoà-jia̍t(I2) 15.52 
Cheng-hoat-jia̍t(I2) 41.57 kJ·mol−1
Jia̍t-iông-liōng(I2) 54.44 J·mol−1·K−1
(rhombic)
P (Pa)1101001 k10 k100 k
tī T (K)260282309342381457
Goân-chú sèng-chit
Sng-hòa-sò͘7, 6, 5, 4, 3, 1, −1 ​(a strongly acidic oxide)
Tiān-hū-tō͘Pauling scale: 2.66
Tiān-lī-lêng1st: 1008.4 kJ·mol−1
2nd: 1845.9 kJ·mol−1
3rd: 3180 kJ·mol−1
Goân-chú pòaⁿ-kèngempirical: 140 pm
Kiōng-kè pòaⁿ-kèng139±3 pm
Van der Waals pòaⁿ-kèng198 pm
Cha̍p-lio̍k
Chiⁿ-thé kò͘-chō ​orthorhombic
Orthorhombic crystal structure for Ak-sò͘
Jia̍t-thoân-tō-lu̍t0.449 W·m−1·K−1
Tiān-chó͘-lu̍t1.3×107 Ω·m (at 0 °C)
Chû-sèngdiamagnetic[2]
Bulk hē-sò͘7.7 GPa
CAS teng-kì pian-hō7553-56-2
Le̍k-sú
Hoat-hiān kap siōng chá ê tông-ūi-sò͘Bernard Courtois (1811)
Chòe ún-tēng ê tông-ūi-sò͘
Chú bûn-chiong: Ak-sò͘ ê tông-ūi-sò͘
isoNAhalf-lifeDMDE (MeV)DP
123Isyn13 hε, γ0.16123Te
124Isyn4.176 dε124Te
125Isyn59.40 dε125Te
127I100%(SF)<29.961
129Itrace1.57×107 y0.194129Xe
131Isyn8.02070 dβ, γ0.971131Xe
135Isyn6.57 hβ135Xe
Decay modes in parentheses are predicted, but have not yet been observed

Ak-sò͘ (eng. iodine; ji̍t. 沃素) sī chi̍t khoán hoà-ha̍k goân-sò͘, mā ū hō ai-o-tian ia̍h ai-o-tīn[3], Hàn-bûn kóng tián (碘), hoà-ha̍k kì-hō I, goân-chú-hoan 53.

  • chham-khó

Chham-khó

  1. Standard Atomic Weights 2013. Commission on Isotopic Abundances and Atomic Weights
  2. Magnetic susceptibility of the elements and inorganic compounds, in Handbook of Chemistry and Physics 81st edition, CRC press.
  3. John Macgowan (1883). "Iodine". English and Chinese dictionary of the Amoy dialect. 
Other Languages
Afrikaans: Jodium
አማርኛ: አዮዲን
aragonés: Yodo
العربية: يود
asturianu: Yodu
azərbaycanca: Yod
تۆرکجه: یود
башҡортса: Иод
беларуская: Ёд
беларуская (тарашкевіца)‎: Ёд
български: Йод
भोजपुरी: आयोडीन
Bislama: Aiodin
বাংলা: আয়োডিন
བོད་ཡིག: ལྦ་ཚྭ།
brezhoneg: Iod
bosanski: Jod
català: Iode
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Diēng
Cebuano: Yodo
کوردی: یۆد
corsu: Iodiu
čeština: Jod
Чӑвашла: Иод
Cymraeg: Ïodin
dansk: Jod
Deutsch: Iod
Zazaki: İyod
ދިވެހިބަސް: އަޔޮޑިން
Ελληνικά: Ιώδιο
English: Iodine
Esperanto: Jodo
español: Yodo
eesti: Jood
euskara: Iodo
فارسی: ید
suomi: Jodi
føroyskt: Jod
français: Iode
Nordfriisk: Jood
furlan: Jodi
Gaeilge: Iaidín
贛語:
Gàidhlig: Aidhodain
galego: Iodo
ગુજરાતી: આયોડિન
Gaelg: Eeadeen
客家語/Hak-kâ-ngî: Tién
עברית: יוד
हिन्दी: आयोडिन
Fiji Hindi: Iodine
hrvatski: Jod
Kreyòl ayisyen: Yòd
magyar: Jód
հայերեն: Յոդ
interlingua: Iodo
Bahasa Indonesia: Iodin
Ido: Iodo
íslenska: Joð
italiano: Iodio
日本語: ヨウ素
la .lojban.: zirkliru
Jawa: Yodium
ქართული: იოდი
Kabɩyɛ: Ɩyɔdɩ
қазақша: Йод
ಕನ್ನಡ: ಅಯೊಡಿನ್
한국어: 아이오딘
коми: Йод
Кыргызча: Иод
Latina: Iodum
Lëtzebuergesch: Iod
Limburgs: Jodium
Ligure: Iodio
lumbaart: Iodio
lietuvių: Jodas
latviešu: Jods (elements)
македонски: Јод
മലയാളം: അയോഡിൻ
монгол: Иод
मराठी: आयोडिन
кырык мары: Иод
Bahasa Melayu: Iodin
မြန်မာဘာသာ: အိုင်အိုဒင်း
эрзянь: Иод
Plattdüütsch: Jod
नेपाली: आयोडिन
नेपाल भाषा: आयोडिन
Nederlands: Jodium (element)
norsk nynorsk: Jod
norsk: Jod
occitan: Iòde
Livvinkarjala: Joudu
ଓଡ଼ିଆ: ଆୟୋଡ଼ିନ
Ирон: Йод
ਪੰਜਾਬੀ: ਆਇਓਡੀਨ
पालि: आयोडिन
polski: Jod
Piemontèis: Jòdio
پنجابی: آئیوڈین
português: Iodo
Runa Simi: Yudu
română: Iod
armãneashti: Iodu
русский: Иод
संस्कृतम्: अयोडिन्
sicilianu: Iodiu
Scots: Iodine
srpskohrvatski / српскохрватски: Jod
Simple English: Iodine
slovenčina: Jód
slovenščina: Jod
Soomaaliga: Aaydhiin
shqip: Jodi
српски / srpski: Јод
Seeltersk: Iod
Basa Sunda: Yodium
svenska: Jod
Kiswahili: Iodini
தமிழ்: அயோடின்
తెలుగు: అయోడిన్
тоҷикӣ: Йод
Tagalog: Iodine
Türkçe: İyot
татарча/tatarça: Иод
тыва дыл: Иод
українська: Йод
اردو: آیوڈین
oʻzbekcha/ўзбекча: Yod
vepsän kel’: Jod
Tiếng Việt: Iốt
Winaray: Iodo
吴语:
хальмг: Йод
Yorùbá: Iodínì
中文:
文言:
粵語: