Spanje
English: Spain

Reino de España

Flag of Spain.svg
Vlagge van Spanje

Escudo de España.svg
Waepen van Spanje

LocationSpain.png

Baosisgegevens
Officiële landstaele:Spaâns, Catalaâns, Baskisch, Galicisch en Aramees
Oôdstad:Madrid
Regeriengsvurm:Constitutionêle monarchie
Staetsoôd:Felipe VI
Regeriengsleider:Pedro Sánchez
Religie:Roôms-katholiek
Oppervlakte:505.992 km² (1,04% waeter)
Inweuners:45.116.894 (2007)
(89,2 / km²)
Aore gegevens
Volkslied:Marcha Real
Munte:euro (EUR)
UTC:UTC+1 (Zeumertied: jaet)
Nationaole feêstdag:12 oktober
Web | Code | Tel..es | ESP | +34

Spanje is een land int zuujen van Europa mee zo’n 46 meljoen inweuners. De oôdstad is Madrid, de twidde stad is Barcelona. ’t Land heit een rieke geschiedenisse, vooral tussen 1500 en 1600 wast een groot en machtig riek. Groôte delen van Europa waere in han’n van Spanje, weeronger Nederland. Nae de Tachentigjaerige Oorlog wier de Republien der zeven verenigde Nederland in 1648 hillemaele zelfstandig. Spanje verachterende steeds meer toetdat het in de 18e en 19e eêuwe toet de errumste deel’n van Europa horende. In de eerste helt van de 20e eêuwe brak d’r een vreêseleke burheroorlog uut, weer generaol Franco as overwinnaer uut nae voren kwam. Tot 1975 bleef um an de macht. Deerna wier Spanje pas een democratie. De welvaert steeg, al heit ut land ut momenteel moeilek as gevolg van de Eurocrisis.

Bestierlijke indeêlieng

Spanje is een taemelijk gedecentraliseêrde federatie, vanwehe een antal reeden'n. De oôrzaak iervan is da'n in Spanje ienkele hebieden lihhen die an een stevihe eihen identiteit èn op hebieden van onder are tael en cultuur. Deze hebieden zien Catalonië, Baskenland en Halicië.

Vanwehe deze verschill'n is Spanje inedeêld in verschill'nde Autonome Hemeênschapp'n (Spaâns: Comunidades Autónomas). Deze hebieden èn een reed'lijk hroôte onafankelijkeid op hebied van zurg, belastieng, onderwies. Catalonië ei zelfs een eihen lokâle reherieng en pelisieorhaân.

Autonome Hemeênschapp'n

Spanje besti uut 17 Autonome Hemeênschapp'n en twi onafankelijke steeën (Ceuta en Melilla):

  • Andalusië
  • Aragón
  • Asturië
  • Baleâren
  • Baskenland
  • Cenarische eilan'n
  • Cantâbrië
  • Catalonië
  • Extremadura
  • La Rioja
  • Madrid
  • Murcia
  • Navarra
  • Valencia

Demografie

In 2007 beriek'n Spanje officieel de 45 miljoen inweuners. Toch is de bevolkiengsdichteid van Spanje mie 87.8/km² toch laeher dan van de are West-Europese lan'n. De mensen weun'n heconcentreêrd op bepaolde plekken, vurral in Madrid en an de kust. 't Binn'nland van Spanje is dunbevolkt.

In 't behun van de twintigsen eêuw teln Spanje noh mè 20 miljoen inweuners, mè as hevolg van een heweldihen hroei in de jaeren '60 en '70 steeg 't antal inweuners veschrikk'lijk snel. De hroei liep ok totaâl onhelieke an de mihratie en slechs elve van de fuuftig provincies in Spanje zag in de jaeren zestig en behun de jaeren zeventig de bevolkieng ofnemen. Nida de bevolkiengshroei afnam in de jaeren '80 kwam een nieuwe bevolkiengshroei op hang veroorzaakt deur buutenlanse mihranten, de miste uut Zuud-Amerika (38,75%), Oôst-Europa (16,33%), Noôrd-Afrika (14,99%) en Afrika ten zuuden van de Sahara (4,08%).

Nog steeds is Spanje 't land mie de hroste antall'n immihrant'n. In 2005 vestihen 38,6% van aolle immihrant'n ni de Europese Unie zen eihen in Spanje.

Taelen

Spain languages.svg

In Spanje worn vee verschill'nde taelen esproken, mè desondanks is der toch mè 1 nasjonale tael, 't Spaâns. Dit kan verwarr'nd zien, mè 't zit 'm der in dan de are vier taelen officiële rehionaole taelen zien. De vier rehionaole taelen van Spanje zien:

  • Aranees: Aranees wor esproken deur een klein antal mensen in de Vallei van Aran in Catalonië. Slechs totaâl 5.000 mensen spreken Aranees.
  • Baskisch: Baskisch wor esproken deur iets meer dan een miljoen mensen, dat wil zène 2,3% van de bevolkieng. Baskisch wor esproken in Baskenland en Navarra. 't Vertoôn hin overeênkomsen mie are taelen.
  • Catalaâns: Catalaâns wor esproken deur 7,5 miljoen inweuners, dat wil zène 18% van de bevolkieng. 't Wor esproken in Catalonië, de Baleâren en de Autonome rehio Valencia.
  • Halicisch: Halicisch wor esproken deur iets meer dan 2,5 miljoen inweuners, dat wil zène 5,7% van de bevolkieng. 't Wor esproken in Halicië, de provincie León en Asturië. 't Is meer Portuhees as Spaâns.

Onofficiële rehionaole taelen zien 't Arahonees en 't Asturisch.

Heografie

Spanje is nogal bergachtig. De Pyreneen bin 't groôste gebergte, mar de hoôgste berg leit int zuujen. De Canarische eilan'n bin vulkaonisch. Groôte delen van het binnenland (bevobbeld Extremadura) bin zoô droôg da ze ok weles 'alfwoestijn worre genoemd. Mie irrigaotie probeert Spanje landbouw meugelijk te maeken in de droôge gebieden. Om waeter vast te 'ouwen bin verscheie stuwmeren angeleid.

Economie

De Spaonse economie is flienk 'egroeid nae 1975, mao ok wee aordig int slop 'eraokt nao de Eurocrisis van 2012 en 2013. Een bekende autofebriek is Seat, opgericht deu Franco. Mie onger meer Europees geld bin de leste jaeren vee hoôgesneleidsspoorlijnen angeleid en een uutgebreid snelwegennet.

Toerisme

Spanje is populair vanwege de strangen an de Middelanse Zeê. Vooral de Canarische eilan'n en de Balearen bin druk. Ok Madrid en Barcelona binne steêd'n die vee deu toeristen worre bezocht. Bekenste gebouwen bin de voebalstaedions, het koninklijk Paleis en de Sagrada Família. Int zuujen is vadder 't paleis van de Moren bie Sevilla een belangrieke trekpleister. Wintersportgebied'n bin d'r in de Pyreneen en aok nog int zuujen.

Cultuur

Een bekende uuting van Spaonse cultuur bin de Stieregevech'n. De leste jaeren komt 'iertegen we vee protest. Voebal is een populaire sport in Spanje. De bekenste clubs bin FC Barcelona en Real Madrid. Het Spaonse voebal 'oort toet de Europese top.

Zie ok

  • Lieste van Spaânse provincies
  • Lieste van Spaânse comarca's
Wikimedia CommonsKiek vò meêr plaetjes over dit onderwerp op de bladzie Spanje van Wikimedia Commons.


Lan'n in Europa
Albanië | Andorra | Armenië | Aâzerbeidzjan | België | Bosnië-Hercegovina | Bulharije | Cyprus | Denemarken | Duutsland | Estland | Finland | Frankriek | Georhië | Griek'nland | Honharije | Ierland | Iesland | Itâlië | Kazachstan | Kosovo | Kroâtië | Letland | Liechenstein | Litouw'n | Luxemburg | Malta | Moldâvië | Monaco | Montenehro | Nederland | Noôrd-Macedonië | Noorwegen | Oekraïne | Oesteriek | Poôl'n | Portuhal | Roemenië | Rusland | San Marino | Servië | Slovenië | Spanje | Turkije | Tsjehhië | Vaticaânstad | Vereênigd Konienkriek | Wit-Rusland | Zweden | Zwitserland
Afankelijke hebied'n: Akrotiri en Dhekelia | Åland | Azoôr'n | Eiland Man | Faeroër | Guernsey | Hibraltar | Jan Mayen | Jersey | Krim | Spitsberhen
Niet-Erkende Staeten: Abchazië | Adjara | Gagaoezië | Kosovo | Nachitsjevan | Nagorno-Karabach | Noôrd-Cyprus | Sealand | Transnistrië | Zuud-Ossetië
Other Languages
Аҧсшәа: Испаниа
Acèh: Seupanyo
адыгабзэ: Испание
Afrikaans: Spanje
Akan: Spain
Alemannisch: Spanien
አማርኛ: እስፓንያ
aragonés: Espanya
Ænglisc: Spēonland
العربية: إسبانيا
ܐܪܡܝܐ: ܐܣܦܢܝܐ
مصرى: اسبانيا
asturianu: España
авар: Испан
Aymar aru: Ispaña
azərbaycanca: İspaniya
تۆرکجه: ایسپانیا
башҡортса: Испания
Bali: Spanyol
Boarisch: Spanien
žemaitėška: Ispanėjė
Bikol Central: Espanya
беларуская: Іспанія
беларуская (тарашкевіца)‎: Гішпанія
български: Испания
भोजपुरी: स्पेन
Bislama: Spain
বাংলা: স্পেন
བོད་ཡིག: ཞི་པན་ཡ།
বিষ্ণুপ্রিয়া মণিপুরী: স্পেন
brezhoneg: Spagn
bosanski: Španija
буряад: Испани
català: Espanya
Chavacano de Zamboanga: España
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Să̤-băng-ngà
нохчийн: Испани
Cebuano: Espanya
Chamoru: España
Tsetsêhestâhese: Spain
کوردی: ئیسپانیا
corsu: Spagna
qırımtatarca: İspaniya
čeština: Španělsko
kaszëbsczi: Szpańskô
словѣньскъ / ⰔⰎⰑⰂⰡⰐⰠⰔⰍⰟ: Їспанїꙗ
Чӑвашла: Испани
Cymraeg: Sbaen
dansk: Spanien
Deutsch: Spanien
Zazaki: İspanya
dolnoserbski: Špańska
डोटेली: स्पेन
ދިވެހިބަސް: އިސްޕެއިން
ཇོང་ཁ: སིཔཱེན་
eʋegbe: Spain
Ελληνικά: Ισπανία
emiliàn e rumagnòl: Spaggna
English: Spain
Esperanto: Hispanio
español: España
eesti: Hispaania
euskara: Espainia
estremeñu: España
فارسی: اسپانیا
Fulfulde: Hispaanya
suomi: Espanja
Võro: Hispaania
føroyskt: Spania
français: Espagne
arpetan: Èspagne
Nordfriisk: Spaanien
furlan: Spagne
Frysk: Spanje
Gaeilge: An Spáinn
Gagauz: İspaniya
贛語: 西班牙
kriyòl gwiyannen: Lèspangn
Gàidhlig: An Spàinn
galego: España
گیلکی: ائسپانيا
Avañe'ẽ: Epáña
गोंयची कोंकणी / Gõychi Konknni: स्पेन
𐌲𐌿𐍄𐌹𐍃𐌺: 𐌷𐌴𐌹𐍃𐍀𐌰𐌽𐌾𐌰
ગુજરાતી: સ્પેન
Hausa: Hispania
客家語/Hak-kâ-ngî: Sî-pân-ngà
Hawaiʻi: Sepania
עברית: ספרד
हिन्दी: स्पेन
Fiji Hindi: Spain
hrvatski: Španjolska
hornjoserbsce: Španiska
Kreyòl ayisyen: Espay
հայերեն: Իսպանիա
Արեւմտահայերէն: Սպանիա
interlingua: Espania
Bahasa Indonesia: Spanyol
Interlingue: Hispania
Igbo: Spain
Iñupiak: Spaña
Ilokano: Espania
ГӀалгӀай: ХIиспани
íslenska: Spánn
italiano: Spagna
ᐃᓄᒃᑎᑐᑦ/inuktitut: ᓯᐸᐃᓐ
日本語: スペイン
Patois: Spien
la .lojban.: sangu'e
Jawa: Spanya
ქართული: ესპანეთი
Qaraqalpaqsha: İspaniya
Taqbaylit: Spenyul
Адыгэбзэ: Эспаниэ
Kabɩyɛ: Ɛsɩpaañɩ
Kongo: Espania
қазақша: Испания
kalaallisut: Spania
ភាសាខ្មែរ: អេស្ប៉ាញ
ಕನ್ನಡ: ಸ್ಪೇನ್
한국어: 스페인
Перем Коми: Эспання
къарачай-малкъар: Испания
kurdî: Spanya
коми: Испания
kernowek: Spayn
Кыргызча: Испания
Latina: Hispania
Ladino: Espanya
Lëtzebuergesch: Spuenien
лезги: Испания
Lingua Franca Nova: Espania
Limburgs: Spanje
Ligure: Spagna
lumbaart: Spagna
lingála: Espania
لۊری شومالی: اْسپانیا
lietuvių: Ispanija
latgaļu: Spaneja
latviešu: Spānija
मैथिली: स्पेन
мокшень: Испания
Malagasy: Espaina
олык марий: Испаний
Māori: Pāniora
Minangkabau: Spanyol
македонски: Шпанија
മലയാളം: സ്പെയിൻ
монгол: Испани
मराठी: स्पेन
Bahasa Melayu: Sepanyol
Malti: Spanja
Mirandés: Spanha
မြန်မာဘာသာ: စပိန်နိုင်ငံ
مازِرونی: ایسپانیا
Dorerin Naoero: Pain
Nāhuatl: Caxtillan
Napulitano: Spagna
Plattdüütsch: Spanien
Nedersaksies: Spanje
नेपाली: स्पेन
नेपाल भाषा: स्पेन
Nederlands: Spanje
norsk nynorsk: Spania
norsk: Spania
Novial: Spania
Nouormand: Espangne
Sesotho sa Leboa: Spain
occitan: Espanha
Livvinkarjala: Ispuanii
Oromoo: Ispeen
ଓଡ଼ିଆ: ସ୍ପେନ
Ирон: Испани
ਪੰਜਾਬੀ: ਸਪੇਨ
Pangasinan: Espanya
Kapampangan: Espanya
Papiamentu: Spaña
Picard: Espanne
Deitsch: Schpaani
Pälzisch: Spanien
पालि: स्पेन
Norfuk / Pitkern: Spain
polski: Hiszpania
Piemontèis: Spagna
پنجابی: سپین
Ποντιακά: Ισπανία
پښتو: اسپانیا
português: Espanha
Runa Simi: Ispaña
rumantsch: Spagna
romani čhib: Spaniya
Kirundi: Esipanye
română: Spania
armãneashti: Ispania
tarandíne: Spagne
русский: Испания
русиньскый: Іспанія
Kinyarwanda: Esipanye
संस्कृतम्: स्पेन्
саха тыла: Испания
ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ: ᱮᱥᱯᱮᱱ
sardu: Ispagna
sicilianu: Spagna
Scots: Spain
سنڌي: اسپين
davvisámegiella: Spánia
Sängö: Espânye
srpskohrvatski / српскохрватски: Španija
සිංහල: ස්පාඤ්ඤය
Simple English: Spain
slovenčina: Španielsko
slovenščina: Španija
Gagana Samoa: Sepa­nia
chiShona: Spain
Soomaaliga: Isbania
shqip: Spanja
српски / srpski: Шпанија
Sranantongo: Spanyorokondre
SiSwati: Sipeyini
Sesotho: Spain
Seeltersk: Spanien
Sunda: Spanyol
svenska: Spanien
Kiswahili: Hispania
ślůnski: Szpańijo
Sakizaya: Spain
తెలుగు: స్పెయిన్
tetun: España
тоҷикӣ: Испания
ትግርኛ: ስፔን
Türkmençe: Ispaniýa
Tagalog: Espanya
lea faka-Tonga: Sepeni
Tok Pisin: Spen
Türkçe: İspanya
Xitsonga: Spaniya
татарча/tatarça: Испания
chiTumbuka: Spain
Twi: Spain
reo tahiti: Paniora
удмурт: Испания
ئۇيغۇرچە / Uyghurche: ئىسپانىيە
українська: Іспанія
اردو: ہسپانیہ
oʻzbekcha/ўзбекча: Ispaniya
Tshivenda: Spain
vèneto: Spagna
vepsän kel’: Ispanii
Tiếng Việt: Tây Ban Nha
West-Vlams: Spanje
Volapük: Spanyän
walon: Espagne
Winaray: Espanya
Wolof: Ispaañ
吴语: 西班牙
isiXhosa: ISpain
მარგალური: ესპანეთი
ייִדיש: שפאניע
Yorùbá: Spéìn
Vahcuengh: Sihbanhyaz
中文: 西班牙
文言: 西班牙
Bân-lâm-gú: Se-pan-gâ
粵語: 西班牙
isiZulu: ISpeyini