Schole

Een schoolplein in 1934

Nae schole ging ie voo de oorlog allene nea de leêgere schole. A t't hin hróóte schoole was, zat je mee oale klassen in êên lokaal. Dikkels was t'r nog 'n zevende en soms nog 'n achste klasse. Die klassen, die a meestal nie sö hróót waere, draoide heweun mee mee te zesde klasse. Ze kreehe allêên moelukker boekjes. In dezealfde ruumte waere d'r dikkels drie onderwiesders: de juffrouw en de meester. A t'r ochens meej 'n Biebelvertealeng behonne wier; dee d'n êêne weeke de juffrouw da voo oale kinders en d'n andere weeke de meester, op christelukke scholen temissen.

Ze moste ok om beurten uutleg voo 't bord, want 't zou te moeluk weeze a ze tehlieke an 't woord waere. Voo de kinders was t't netuurlek ok nie oaltied even makkeluk om d'r eihe boe d'r eihe léssen t'ouwen. De lêêrliengen oa een leije, spons en hriffeldóóze. Dei a se vee op 'n leije deeje schrieve, oa de meester 's aevens die vee nae te kieken. Tuus moste de kinders 'n punt an d'r hriffels sliepe. Op sommuhhe scholen kreehe ze pas in d'n derden 'n pènne.

't Schooljaer behon in meie en a t's kossemisse was, konde d'êêsteklassertjes a leeze in 't boekje dat a se van de zondagschoole kreehe. 's Winters was 't koud in de klasse. De kachels waere te klein om de zaek waerm te ouwen. A t't buuteh vroos, hebeurden 't da de juffrouw én de kinders voo 't behin van de léssen 'n stik of wat rondjes ron(g)d de banken deeje huppele om waerm te óóren.

't Schoolreisje bestong vroeher uut 'n dagje nï de dunen. Ze hienge op boerewaehens en de moeders oa platte koeken en oliebollen hebakke. D'r was zealfs limenadesiroop, dat a ze deeje menge mee waeter dat a ze bie 'n boer aelde. D'r wiere oalerlei spilletjes hedae. De meisjes hienge toen nog nie zwèmme. In d'n oorlog was 't schoolhebouw dikkels in hebruuk bie de Duutsers, en dï nae bie de Heallieerde. D'r wier dan soms schoole 'ehouwe in de consistorie van de kearke. Bie de bevrijdieng waere onderwiesders êên van de weinuhhe die Iengels spraeke. Je most dan voo tolk speele, en ok laeter, a ze brieven deeje schrieve, wier je 'ulpe inheroope. 't Kwam zealfs voo da-je 'n huweleksanzoek in 't Nederlands most vertaele.

't Hebeurde vroeher nog a es, da kinders weg bleeve om op 't land te wearken. D'r wiere toen Commissies tot wering en schoolverzuim in 't leven heroope. As onderwiesder oa-je d'r dikkels weete van da 'n moeder ziek was, of da 't gezin 't earg earm oa. Dan prombeerde de meester of de juffrouw da wegbluven zo vee meuheluk te verhoeilukken. Vroeher was de meester êên van de notabelen van 't durp. Z'n vrouwe wier dan ok juffrouw henoemd, en soms metrèsse, ofheleid van 't Franse woord voo meester: maitre.

Liefstraffen waere êêl normaal, 'n Jongen die a earg vervelend was, nam de meester mee nï de hank, 'n Stok hieng mee. D'r waere zealfs meesters, dir of de stok soms vervange most óóre. Toen doch-je da da zö óórde. Vriedagmiddeg dee de meester oaltied 'n verhaal VOO leeze. De meester en de juffrouw schreeve vee lesjes op 't bord. Dat deeje ze dan in de pauze of voo school tied. Ok maekte ze tekeniengen op 't bord, die a de kinders dan nae moste teekene. D'r wier vee mee voorbeelden hewearkt. Opstellen en brieven wiere lètterluk overheschreeve as oefenienge. Die brieven waere 'êêl déftug; zö eindigde 'n brief an 'n vriend: „Tot wederdienst vindt ge steeds bereid, uw vriend". Dit was toen nog eg vriendschappeluk. An spèllieng wier ok earg vee tied besteed.

Other Languages
Acèh: Sikula
адыгабзэ: ЕджапӀэ
Afrikaans: Skool
Alemannisch: Schule
العربية: مدرسة
অসমীয়া: বিদ্যালয়
asturianu: Escuela
Aymar aru: Yatiña uta
azərbaycanca: Məktəb
تۆرکجه: مدرسه
башҡортса: Мәктәп
žemaitėška: Muokīkla
Bikol Central: Eskwelahan
беларуская: Школа
български: Училище
Bahasa Banjar: Sakulah
བོད་ཡིག: སློབ་གྲྭ།
brezhoneg: Skol
bosanski: Škola
буряад: Һургуули
català: Escola
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Hŏk-hâu
Tsetsêhestâhese: Moxe'estonemaheo'o
کوردی: فێرگە
čeština: Škola
Чӑвашла: Шкул
dansk: Skole
Deutsch: Schule
Ελληνικά: Σχολείο
English: School
Esperanto: Lernejo
español: Escuela
eesti: Kool
euskara: Eskola
فارسی: مدرسه
suomi: Koulu
Võro: Kuul
français: École
Gaeilge: Scoil
galego: Escola
Avañe'ẽ: Mbo'ehao
עברית: בית ספר
हिन्दी: विद्यालय
hrvatski: Škola
Kreyòl ayisyen: Lekòl
magyar: Iskola
հայերեն: Դպրոց
interlingua: Schola
Bahasa Indonesia: Sekolah
ГӀалгӀай: Дешоле
Ido: Skolo
íslenska: Skóli
italiano: Scuola
ᐃᓄᒃᑎᑐᑦ/inuktitut: ᐃᓕᓐᓂᐊᕈᑎᒃᓴᓕᐅᕐᕕᒃ
日本語: 学校
ქართული: სკოლა
қазақша: Мектеп
ಕನ್ನಡ: ಶಾಲೆ
한국어: 학교
kurdî: Dibistan
Кыргызча: Мектеп
Latina: Schola
Ladino: Eskola
Lëtzebuergesch: Schoul
lumbaart: Scöla
lingála: Etéyelo
lietuvių: Mokykla
latviešu: Skola
मैथिली: विद्यालय
Basa Banyumasan: Sekolah
македонски: Училиште
മലയാളം: വിദ്യാലയം
मराठी: शाळा
Bahasa Melayu: Sekolah
မြန်မာဘာသာ: ကျောင်း
Plattdüütsch: School
नेपाली: विद्यालय
norsk nynorsk: Skule
norsk: Skole
Livvinkarjala: Škola
ଓଡ଼ିଆ: ବିଦ୍ୟାଳୟ
ਪੰਜਾਬੀ: ਸਕੂਲ
پنجابی: سکول
پښتو: ښوونځی
português: Escola
Runa Simi: Yachay wasi
română: Școală
armãneashti: Sculii
русский: Школа
русиньскый: Школа
ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ: ᱵᱤᱨᱫᱟᱹᱜᱟᱲ
sicilianu: Scola
Scots: Schuil
سنڌي: اسڪول
davvisámegiella: Skuvla
srpskohrvatski / српскохрватски: Škola
සිංහල: පාසල්
Simple English: School
slovenčina: Škola
slovenščina: Šola
chiShona: Chikoro
shqip: Shkolla
српски / srpski: Школа
Basa Sunda: Sakola
svenska: Skola
Kiswahili: Shule
తెలుగు: పాఠశాల
тоҷикӣ: Мактаб
Tagalog: Paaralan
Tok Pisin: Skul
Türkçe: Okul
тыва дыл: Школа
ئۇيغۇرچە / Uyghurche: Mektep
українська: Школа
اردو: مدرسہ
oʻzbekcha/ўзбекча: Maktab
vepsän kel’: Škol
Tiếng Việt: Trường học
West-Vlams: Schole
walon: Scole
Winaray: Iskwilahan
吴语: 学堂
მარგალური: სკოლა
ייִדיש: שולע
Vahcuengh: Hagdangz
中文: 学校
文言: 學校
Bân-lâm-gú: Ha̍k-hāu
粵語: 學校