Iilwandle

OLwandle lwase-Atlantic

Ulwandle ngummandla omkhulu wamanzi anetyuwa phakathi iilwandle ezincinci zitsho zimanyane. Xa zidibene zizonke, iilwandle zibangathi ‘’zilulwandle’’ olunye, kuba zonke iilwandle zimanyene. Iilwandle (okanye ii-marine biome) zithatha ama-70% zeli hlabathi siphila kulo. [1]

Olona lwandle lude yi-Pacific Ocean. Lithatha umhlaba ongekuhamnjwa kuwo ongange-1/3 (yesiqingatha)somhlaba esiphila kuwo. Igama lolona lwandle luncinane kuthiwa yi-Arctic Ocean. Iindlela zeentshukumo zamanzi zizo ezahlula Ulwandle olusemaZantsi ehlabathi kwezinye iilwandle ezifana ne-Atlantic, i-Pacific and nolwase-India. Olu lwandle lukwaziya ngegama elithi yi-Antarctic, kuba kaloku igubungele yonke ingingqi ejikeleze i- Antarctica. Imephu ezindala zisenokungawsebenzisi amagama athi-ulwandle i-Arctic nelithi ulwandle UmZantsi lwandle. Olona lwandle lunzulu yi-Pacific. Esona siza sinzulu yi-Mariana Trench, ubunzulu baso buziimitha ezili-11,000 (36,200 beenyawo). Eyona nto bubonakala ngayo ubunzulu bolwandle yingqele eqhaqhazelisa amazinyo, ukunyuka koxinzelelo lomoya, nobumnyama obugqibeleleyo. Ezinye iintlobo zezilwanyana ezingaqhelelaka kwaphela ziphila kanye kule ndawo yolwandle. Aziphili ngamandla avela elangeni ukuze, kuba zisebenzisa iityuwa ezifumaneka ngaphantsi komhlaba.

Umbala

Nangona uninzi lwabantu lukholelwa ekubeni iilwandle ziluhlaza kuba isibhaka-bhaka sisiba sisipili kuzo, eneneni oku akusiyonyaniso. Amanzi anayo indawo yokubaluhlaza ngokombala kodwa ke lo mbala wamanzi ungabonakala kuphela xa kukho amanzi amaninzi. Kodwa ke esona sizathu sokuba iilwandle zibeluhlaza ngokwebala kukuba amanzi afunxa laandawo imbala ubomvu apha elangeni, kuze kubonakale le ndawo iluhlaza apha ekukhanyeni. Sitsho sikubone ke thina oku kukhanya kubonakalayo ngokungathi ngumbala wamanzi.

Umbala wamanzi oluhlaza
Other Languages
Аҧсшәа: Аокеан
Afrikaans: Oseaan
Alemannisch: Ozean
አማርኛ: ውቅያኖስ
aragonés: Ocián
Ænglisc: Gārsecg
ܐܪܡܝܐ: ܐܘܩܝܢܘܣ
مصرى: محيط
অসমীয়া: মহাসাগৰ
asturianu: Océanu
azərbaycanca: Okean
تۆرکجه: اوقیانوس
башҡортса: Океан
Boarisch: Ozean
žemaitėška: Ondėnīns
Bikol Central: Kadagatan
беларуская: Акіян
беларуская (тарашкевіца)‎: Акіян
български: Океан
भोजपुरी: महासागर
Bislama: Dipsi
বাংলা: মহাসাগর
brezhoneg: Meurvor
bosanski: Okean
буряад: Далай
català: Oceà
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Dâi-iòng
нохчийн: Океан
Chamoru: Tåsi
ᏣᎳᎩ: ᎠᎺᏉᎯ
کوردی: ئۆقیانووس
qırımtatarca: Okean
čeština: Oceán
Чӑвашла: Океан
Cymraeg: Cefnfor
Deutsch: Ozean
Zazaki: Okyanus
dolnoserbski: Ocean
डोटेली: महासागर
Ελληνικά: Ωκεανός
English: Ocean
Esperanto: Oceano
español: Océano
eesti: Ookean
euskara: Ozeano
estremeñu: Océanu
فارسی: اقیانوس
suomi: Valtameri
Võro: Suurmeri
føroyskt: Hav
français: Océan
Nordfriisk: Oosean
furlan: Ocean
Frysk: Oseaan
Gaeilge: Aigéan
贛語: 大洋
Gàidhlig: Cuan
galego: Océano
Avañe'ẽ: Paraguasu
Bahasa Hulontalo: Awuhu
עברית: אוקיינוס
हिन्दी: महासागर
Fiji Hindi: Ocean
hrvatski: Ocean
hornjoserbsce: Ocean
Kreyòl ayisyen: Oseyan (geografi)
magyar: Óceán
հայերեն: Օվկիանոս
interlingua: Oceano
Bahasa Indonesia: Samudra
Interlingue: Ocean
Ilokano: Taaw
ГӀалгӀай: Океан
Ido: Oceano
íslenska: Haf
italiano: Oceano
ᐃᓄᒃᑎᑐᑦ/inuktitut: ᐃᒫᓗᒃ
日本語: 大洋
Patois: Uoshan
la .lojban.: braxamsi
Basa Jawa: Samodra
ქართული: ოკეანე
Qaraqalpaqsha: Okean
Kabɩyɛ: Lɩŋgamʋʋ
қазақша: Мұхит
ភាសាខ្មែរ: មហាសមុទ្រ
ಕನ್ನಡ: ಮಹಾಸಾಗರ
한국어: 대양
къарачай-малкъар: Океан
kurdî: Okyanûs
kernowek: Keynvor
Кыргызча: Океан
Latina: Oceanus
лезги: Океан
Lingua Franca Nova: Mar
Limburgs: Oceaan
Ligure: Oceano
lumbaart: Ucean
lietuvių: Vandenynas
latviešu: Okeāns
मैथिली: महासागर
Basa Banyumasan: Samudra
Malagasy: Ranomasina
олык марий: Тептеҥыз
Māori: Moana nui
македонски: Океан
മലയാളം: സമുദ്രം
монгол: Далай
मराठी: महासागर
кырык мары: Океан
Bahasa Melayu: Lautan
Mirandés: Ouceano
မြန်မာဘာသာ: သမုဒ္ဒရာ
Nāhuatl: Ilhuicaātl
Napulitano: Oceano
Plattdüütsch: Ozean
नेपाली: महासागर
नेपाल भाषा: महासागर
Nederlands: Oceaan
norsk nynorsk: Verdshav
norsk: Verdenshav
Sesotho sa Leboa: Lewatle
Diné bizaad: Tó niteel
occitan: Ocean
ਪੰਜਾਬੀ: ਮਹਾਂਸਾਗਰ
Kapampangan: Karayatmalatan
Papiamentu: Oceano
Norfuk / Pitkern: Oshen
polski: Ocean
پنجابی: وڈا سمندر
پښتو: سمندر
português: Oceano
Runa Simi: Mama qucha
rumantsch: Ocean
Romani: Okeyanu
română: Ocean
tarandíne: Oceane
русский: Океан
русиньскый: Океан
संस्कृतम्: सागरः
саха тыла: Океан
ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ: ᱢᱟᱦᱟᱫᱚᱨᱭᱟ
sicilianu: Ocèanu
Scots: Ocean
سنڌي: بحر
srpskohrvatski / српскохрватски: Ocean
Simple English: Ocean
slovenščina: Ocean
chiShona: Gungwa
Soomaaliga: Badweyn
shqip: Oqeani
српски / srpski: Океан
Seeltersk: Ozean
Basa Sunda: Jaladri
svenska: Ocean
Kiswahili: Bahari kuu
ślůnski: Uocean
తెలుగు: మహాసముద్రం
тоҷикӣ: Уқёнус
Türkmençe: Okean
Tagalog: Karagatan
Türkçe: Okyanus
Xitsonga: Lwandle
татарча/tatarça: Океан
удмурт: Океан
ئۇيغۇرچە / Uyghurche: ئوكيان
українська: Океан
اردو: سمندر
oʻzbekcha/ўзбекча: Okean
vèneto: Osèano
vepsän kel’: Valdmeri
Tiếng Việt: Đại dương
walon: Oceyan
Winaray: Kalawdan
吴语:
მარგალური: ოკიანე
ייִדיש: אקעאן
Yorùbá: Òkun
中文:
文言:
Bân-lâm-gú: Hái-iûⁿ
粵語: 大洋