Моңһлмудин келн

Монгол үндэстний хэл яриаг Монгол хэл гэнэ. Монгол хэл Алтай хэлний язгуурын нэгэн салбар болох Монгол хэлний бүлгийн гол төлөөгч юм.

Алтай хэлний язгуурын ерөнхий шинж болох SOV(өгүүлэгдэхүүн-тусагдахуун-өгүүлэхүүн) гэсэн дарааллаар орно. Мөн нэр үгийн холбоос болон үйл үгийн хувирал нь үгийн төгсгөл нь хувирах зарчимтай. Эгшиг зохицох ёсд захирагдана.

Ангилал

1959 онд Монголын эрдэмтэн Ш.Лувсанвандан урьд нь монгол хэл аялгууг А.Руднев, Б.Я.Владимирцов, Г.Д.Санжеев, Н.Поппе, Н.Чингэлтэй нарын ангилж байсан саналыг харьцуулан үзээд харилцан зөрүүтэй зүйлсийг нь ойлгомжтойгоор тайлбарлажээ. Түүний дараа тэрээр өөрийн өвөрмөц саналаа дэвшүүлсэн байдаг:[1]

  • Өрнөд аялгуу: — Шинжааны ойрд (60 000 орчим), Ижил мөрний халимагууд (100 000 орчим)
    • Төв, өрнөдийн завсрын аман аялгуу — Хөх нуур, Альшаа, Эзэнэ гол, Ховдын ойрдын аман аялгуу
  • Умард аялгуу: — Байгалийн урд биеийн буриад, Байгалийн хойд биеийн буриад (бүгд ≈300,000)
    • Төв, умардын завсрын аман аялгуу — Сэлэнгийн аман аялгуу, баргын аман аялгуу
  • Төв аялгуу: — Халх (1 000 000 орчим), Цахар (100 000 орчим), Ордос (60 000 орчим)
  • Дорнод аялгуу: — Хорчин (540 000 орчим), харчин (350 000 орчим)
    • Төв, дорнодын завсрын аман аялгуу — Баарин, ар хорчин, найман, онниудын аман аялгуу” гэж ангилагдана.
Other Languages
Afrikaans: Mongools
አማርኛ: ሞንጎልኛ
aragonés: Idioma mongol
العربية: لغة منغولية
asturianu: Idioma mongol
azərbaycanca: Monqol dili
башҡортса: Монгол теле
беларуская: Мангольская мова
беларуская (тарашкевіца)‎: Мангольская мова
български: Монголски език
brezhoneg: Mongoleg
català: Mongol
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Mùng-gū-ngṳ̄
čeština: Mongolština
Чӑвашла: Монгол чĕлхи
Cymraeg: Mongoleg
Esperanto: Mongola lingvo
español: Idioma mongol
euskara: Mongoliera
français: Mongol
Frysk: Mongoalsk
客家語/Hak-kâ-ngî: Mùng-kú-ngî
עברית: מונגולית
हिन्दी: मंगोल भाषा
Fiji Hindi: Mongolian bhasa
hornjoserbsce: Mongolšćina
magyar: Mongol nyelv
Հայերեն: Մոնղոլերեն
Bahasa Indonesia: Bahasa Mongol
íslenska: Mongólska
italiano: Lingua mongola
日本語: モンゴル語
Qaraqalpaqsha: Mongol tili
қазақша: Моңғол тілі
kalaallisut: Mongoliamiutut
한국어: 몽골어
Кыргызча: Монгол тили
lietuvių: Mongolų kalba
latviešu: Mongoļu valoda
македонски: Монголски јазик
монгол: Монгол хэл
Bahasa Melayu: Bahasa Mongolia
Dorerin Naoero: Dorerin Mongoriya
Nāhuatl: Mongollahtōlli
नेपाल भाषा: मंगोल भाषा
Nederlands: Mongools
norsk nynorsk: Mongolsk
norsk: Mongolsk
occitan: Mongòl
Kapampangan: Amanung Monggol
پنجابی: منگولی
português: Língua mongol
Runa Simi: Muñgul simi
română: Limba mongolă
саха тыла: Монгуол тыла
srpskohrvatski / српскохрватски: Mongolski jezik
Simple English: Mongolian language
slovenčina: Mongolčina
српски / srpski: Монголски језик
svenska: Mongoliska
Türkmençe: Mongol dili
Türkçe: Moğolca
Xitsonga: Mongolia
татарча/tatarça: Монгол теле
тыва дыл: Моол дыл
ئۇيغۇرچە / Uyghurche: موڭغۇل تىلى
українська: Монгольська мова
oʻzbekcha/ўзбекча: Mongol tili
Tiếng Việt: Tiếng Mông Cổ
Volapük: Mongolänapük
吴语: 蒙古语
მარგალური: მონღოლური ნინა
ייִדיש: מאנגאליש
中文: 蒙古语
文言: 蒙古語
Bân-lâm-gú: Bông-kó͘-gí
粵語: 蒙古話