Chile
English: Chile

Repúblika han Chile

República de Chile  (Kinatsila)
Bandira han Chile
Bandira
Eskudo han Chile
Eskudo
Darahonon: 
  • Por la razón o la fuerza
  • (Binisayâ: "Ha Katadungan o kun ha Kusog") [1][nb 1]
Awit: "Himno Nacional de Chile"
CHL orthographic (+all claims).svg
Pamunuan
ngan gidako-i nga syudad
Santiagoa
33°26′S 70°40′W / 33°26′S 70°40′W / -33.433; -70.667
Nasodnon nga yinaknanKinatsila
Ethniko nga mga grupo
(2012)[2]
  • 88.9% Busag ngan Mestizo
  • 9.1% Mapuche
  • 0.7% Aymara
  • 1.0% iba nga mga tuminongnong nga grupo
  • 0.3% waray ginsayod
(Mga) Tawag hin tawoChileño
KagamhananUnitary presidential constitutional republic
• President
Sebastián Piñera
• President of the Senate
Jaime Quintana Leal
• President of the Chamber of Deputies
Iván Flores García
MagbabalaodNational Congress
• Igbaw nga balay
Senate
• Ubos nga balay
Chamber of Deputies
Independence 
from Spain
• Government Junta
18 September 1810
• Declared
12 February 1818
• Recognized
25 April 1844
• Current constitution
11 September 1980
Langyab
• Bug-os
756,096.3[3] km2 (291,930.4 sq mi) (37th)
• Katubigan (%)
1.07b
Kamolupyohan
• 2017 nga census
17,574,003[4] (64th)
• Densidad
24/km2 (62.2/sq mi) (198th)
GDP (PPP)2019 nga banabana
• Bug-os
$503 billion[5] (42nd)
• Per capita
$26,317[5] (53rd)
GDP (nominal)2019 nga banabana
• Bug-os
$294 billion[5] (38th)
• Per capita
$15,399[5] (41st)
Gini (2017)positive decrease 46.6[6]
high
HDI (2018) 0.847[7]
hataas hin duro · 42th
SalapiPeso (CLP)
Zona hin orasUTC−3 and −5 (CLT and EASTc)
Dapit hin pagmaneharright
Kodigo hin pagtawag+56
ISO 3166 nga kodigoCL
Internet TLD.cl
  1. Legislature is based in Valparaíso.
  2. Includes Easter Island and Isla Sala y Gómez; does not include 1,250,000 square kilometres (480,000 sq mi) of territory claimed in Antarctica.

An Chile usa nga nasod ha Salatan nga Amerika. An opisyal nga ngaran hini Republika han Chile (ha Kinatsila: República de Chile) ngan an kapital hini am an Santiago de Chile.

Naglalakip an Chile hin halaba ngan halipot-hin-kahaluag nga franha hin tuna nga kilalado nga Chile continental, ha butnga han Kalawdan Pacifico ngan han Cordillera de los Andes, nga nahamutang ha butnga han 17º29'57' ha Salatan ngan 56º32'S hin latitud (Islas Diego Ramírez), ginsasapitan ha amihanan han Perú, han Bolivia ngan Argentina ha sidlangan, ngan han Paso Drake ha salatan. Dugang pa, an Chile mayda teritoryo hin mga isla-isla ha Kalawdan Pacífico, sugad han Archipiélago Juan Fernández, Sala y Gómez, Islas Desventuradas ngan an Isla de Pascua (nga nahamutang ha Polinesia), nga nabug-os hin kahaluag nga 755,838.7 ka km².

Ha lain nga bahin, an Chile nag-aangkon hin soberaniya hin zona han Antarctica nga 1,250,257.6 ka km², nga tinatawag nga Territorio Chileno Antártico ngan naglalakip ha butnga han mga meridiano 90º ngan 53º ha Katundan nga pinahalaba an limite meridional tubtob han Salatan nga Polo. Inin nga pag-angkon ginsuspendir han pakigsabot nga ginestableser han Tratado Antártico, bisan man waray igrenunsyar han nasod ini nga pag-angkon. Tungod han presensya han nasod ha Salatan nga Amerika, Oceanía ngan ha Antártida, an Chile puyde sidngon nga usa nga nasod nga trikontinental.[8]

Teritoryal nga pag-organisa

Han 1979, an Chile ginbahin ha politika ngadto hin napulo kag tulo nga mga rehiyon nga ginbahinbahin ngadto hin mga probinsya ngan ini liwat ginbahin bahin ngadto hin mga comuna. Ha yana, an nasod mayda 15 nga mga rehiyon, 53 nga mga probinsya ngan 346 nga mga comuna ha bug-os. An tagsa usa hini nga mga rehiyon mayda ihap o numero nga romano nga gin-asignar ha pagtikang kon ika-ano hira ha orden tikang ha amihanan ngadto ha salatan, gawas la han Región Metropolitana de Santiago. Dida han 2007 han paghimo hin duha nga bag-o nga mga rehiyon, an pag-ihap nawara hin kagamat ngan mayda yana proyekto ha balaod nga nagpaplano hin pagkuha hini nga tipo hin pagdemoninar.

RehiyonKapital/KabeserakahaluagPopulasyon (2)
Mapa administrativo de Chile.png
XVArica ngan ParinacotaArica16,873.3 km²189,692
ITarapacáIquique42,225.8 km²286,105
IIAntofagastaAntofagasta126,049.1 km²547,933
IIIAtacamaCopiapó75,176.2 km²272,402
IVCoquimboLa Serena40,579.9 km²677,300
VValparaísoValparaíso16,396.1 km²1,682,005
RMMetropolitana han SantiagoSantiago15.403,2 km²6,607,805
VILibertador General Bernardo O'HigginsRancagua16,387.0 km²849,120
VIIMauleTalca30,269.1 km²975,244
VIIIBiobíoConcepción37,068.7 km²1,982,649
IXLa AraucaníaTemuco31,842.3 km²937,259
XIVLos RíosValdivia18,429.5 km²373,712
XLos LagosPuerto Montt48,583.6 km²794,529
XIAisén han General Carlos Ibáñez del CampoCoihaique108,494.4 km²100,417
XIIMagallanes ngan an Antártica Chilena (1)Punta Arenas132,033.5 km²156,502
(1) Kon iglakip an Territorio Chileno Antártico, an kahaluag naabot ngadto hin 1,382,291.1 km²
(2) Gin-estimar han 30 han Hunyo han 2006 - INE Compendio Estadístico Año 2006

Mga area metropolitana

Mga Prinsipal nga mga area metropolitana han Chile (2002)[9]
Pag-denominarRehiyonNangungkoy/MolupyoKahaluagDensidad
1Gran SantiagoR. Metropolitana5,638,820697.81 ka km²8,080.7
2Gran ConcepciónVIII nga Rehiyon861,747133.54 ka km²6,453.1
3Gran ValparaísoV nga Rehiyon824,006111.15 ka km²7,413.5
4Gran La SerenaIV nga Rehiyon296,25343,28 ka km²6,845.0
5AntofagastaII nga Rehiyon285,25626,86 ka km²10,620.1

Mga pinambasaran

Mga tigaman

  1. Agsob ginliteral nga paghubad nga, "Ha Panhunahuná o (ha) Kusog."

Mga kinutlo

  1. "100 peso Coin". orihinal han 10 May 2012. Ginkuhà 16 Septyembre 2012.
  2. Central Intelligence Agency (2016). "Chile". The World Factbook. Langley, Virginia: Central Intelligence Agency. Ginkuhà 29 Enero 2017.
  3. "Compendio estadístico 2006" (PDF). Ginkuhà 29 November 2007.
  4. "RESULTADOS CENSO 2017" (PDF). RESULTADOS DEFINITIVOS CENSO 2017. National Statistics Institute. 1 January 2018. Ginkuhà 18 January 2017.
  5. 5.0 5.1 5.2 5.3 "Chile". World Economic Outlook Database, October 2019. International Monetary Fund. Ginkuhà 20 October 2019.
  6. "GINI index (World Bank estimate)". World Bank. Ginkuhà 22 March 2019.
  7. "2019 Human Development Report" (PDF). United Nations Development Programme. 2019. Ginkuhà 9 December 2019.
  8. Presidencia de la República, "Geografía nacional: Situación, superficie y extensión". Ginkuhà 2007-11-29.
  9. Observatorio Urbano "Listado de ciudades de Chile". Ginkuhà 2008-09-03.
Other Languages
Аҧсшәа: Чили
Acèh: Chili
адыгабзэ: Чили
Afrikaans: Chili
Akan: Chile
Alemannisch: Chile
አማርኛ: ቺሌ
aragonés: Chile
Ænglisc: Cile
العربية: تشيلي
ܐܪܡܝܐ: ܬܫܝܠܝ
مصرى: تشيلى
অসমীয়া: চিলি
asturianu: Chile
авар: Чили
Aymar aru: Chili
azərbaycanca: Çili
تۆرکجه: شیلی
башҡортса: Чили
Boarisch: Chile
žemaitėška: Čilė
Bikol Central: Tsile
беларуская: Чылі
беларуская (тарашкевіца)‎: Чылі
български: Чили
भोजपुरी: चिली
Bislama: Chile
Banjar: Cili
bamanankan: Chile
বাংলা: চিলি
བོད་ཡིག: ཅི་ལི།
বিষ্ণুপ্রিয়া মণিপুরী: চিলি
brezhoneg: Chile
bosanski: Čile
ᨅᨔ ᨕᨘᨁᨗ: Chili
буряад: Чили
català: Xile
Chavacano de Zamboanga: Chile
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Chile
нохчийн: Чили
Cebuano: Tśile
Chamoru: Chile
ᏣᎳᎩ: ᏥᎵ
Tsetsêhestâhese: Chile
کوردی: چیلی
corsu: Cile
qırımtatarca: Çile
čeština: Chile
kaszëbsczi: Chile
словѣньскъ / ⰔⰎⰑⰂⰡⰐⰠⰔⰍⰟ: Чилє
Чӑвашла: Чили
Cymraeg: Tsile
dansk: Chile
Deutsch: Chile
Thuɔŋjäŋ: Cile
Zazaki: Şili
dolnoserbski: Chilska
डोटेली: चिली
ދިވެހިބަސް: ޗިލީ
ཇོང་ཁ: ཅི་ལེ
eʋegbe: Chile
Ελληνικά: Χιλή
emiliàn e rumagnòl: Cîl
English: Chile
Esperanto: Ĉilio
español: Chile
eesti: Tšiili
euskara: Txile
estremeñu: Chili
فارسی: شیلی
Fulfulde: Ciile
suomi: Chile
Võro: Tsiili
Na Vosa Vakaviti: Chile
føroyskt: Kili
français: Chili
arpetan: Ch·ili
Nordfriisk: Chiile
furlan: Cile
Frysk: Sily
Gaeilge: An tSile
Gagauz: Çili
贛語: 智利
kriyòl gwiyannen: Chili
Gàidhlig: An t-Sile
galego: Chile
گیلکی: شيلي
Avañe'ẽ: Chíle
गोंयची कोंकणी / Gõychi Konknni: चिली
𐌲𐌿𐍄𐌹𐍃𐌺: 𐍄𐍃𐌾𐌹𐌻𐌴𐌹
ગુજરાતી: ચીલી
Hausa: Chile
客家語/Hak-kâ-ngî: Chile
Hawaiʻi: Kile
עברית: צ'ילה
हिन्दी: चिली
Fiji Hindi: Chile
hrvatski: Čile
hornjoserbsce: Chilska
Kreyòl ayisyen: Chili
magyar: Chile
հայերեն: Չիլի
interlingua: Chile
Bahasa Indonesia: Chili
Interlingue: Chile
Igbo: Chile
Iñupiak: Cili
Ilokano: Chile
Ido: Chili
íslenska: Síle
italiano: Cile
ᐃᓄᒃᑎᑐᑦ/inuktitut: ᓯᓕ
日本語: チリ
Patois: Chili
la .lojban.: tciles
Jawa: Cilé
ქართული: ჩილე
Qaraqalpaqsha: Chili
Taqbaylit: Cili
Адыгэбзэ: Чили
Kabɩyɛ: Silii
Kongo: Chile
Gĩkũyũ: Chile
қазақша: Чили
kalaallisut: Chile
ភាសាខ្មែរ: ឈីលី
ಕನ್ನಡ: ಚಿಲಿ
한국어: 칠레
Перем Коми: Чили
къарачай-малкъар: Чили
Ripoarisch: Chile
kurdî: Şîle
коми: Чили
kernowek: Chile
Кыргызча: Чили
Latina: Chilia
Ladino: Chile
Lëtzebuergesch: Chile
лакку: Чилй
лезги: Чили
Lingua Franca Nova: Txile
Luganda: Chile
Limburgs: Chili
Ligure: Cile
lumbaart: Cile
lingála: Shíle
لۊری شومالی: شیلی
lietuvių: Čilė
latgaļu: Čile
latviešu: Čīle
मैथिली: चिली
Basa Banyumasan: Chile
мокшень: Чиле
Malagasy: Silia
олык марий: Чили
Māori: Hiri
Minangkabau: Chili
македонски: Чиле
മലയാളം: ചിലി
монгол: Чили
मराठी: चिली
кырык мары: Чили
Bahasa Melayu: Chile
Malti: Ċili
Mirandés: Chile
эрзянь: Чили Мастор
مازِرونی: شیلی
Dorerin Naoero: Tsire
Nāhuatl: Chile
Napulitano: Cile
Plattdüütsch: Chile
Nedersaksies: Chili
नेपाली: चिली
नेपाल भाषा: चिली
Nederlands: Chili
norsk nynorsk: Chile
norsk: Chile
Novial: Chile
Nouormand: Chili
Sesotho sa Leboa: Chile
Chi-Chewa: Chile
occitan: Chile
Livvinkarjala: Čili
Oromoo: Chiilii
ଓଡ଼ିଆ: ଚିଲି
Ирон: Чили
ਪੰਜਾਬੀ: ਚਿਲੀ
Pangasinan: Chile
Kapampangan: Chile
Papiamentu: Chile
Picard: Kili
Deitsch: Chile
Pälzisch: Chile
पालि: चिले
Norfuk / Pitkern: Chili
polski: Chile
Piemontèis: Cile
پنجابی: چلی
Ποντιακά: Χιλε
پښتو: چیلی
português: Chile
Runa Simi: Chili
rumantsch: Chile
romani čhib: Chile
Kirundi: Chili
română: Chile
armãneashti: Cile
tarandíne: Cile
русский: Чили
русиньскый: Чіле
Kinyarwanda: Shili
संस्कृतम्: चिलि
саха тыла: Чиили
sardu: Cile
sicilianu: Cili
Scots: Chile
سنڌي: چلي
davvisámegiella: Chile
Sängö: Shilïi
srpskohrvatski / српскохрватски: Čile
Simple English: Chile
slovenčina: Čile
slovenščina: Čile
Gagana Samoa: Shili
chiShona: Chile
Soomaaliga: Jili
shqip: Kili
српски / srpski: Чиле
Sranantongo: Sili
SiSwati: IShile
Sesotho: Chile
Seeltersk: Chile
Sunda: Cilé
svenska: Chile
Kiswahili: Chile
ślůnski: Czile
Sakizaya: Chile
தமிழ்: சிலி
ತುಳು: ಚಿಲಿ
తెలుగు: చిలీ
tetun: Xile
тоҷикӣ: Чили
ትግርኛ: ቺሌ
Türkmençe: Çili
Tagalog: Chile
Setswana: Chile
lea faka-Tonga: Sile
Tok Pisin: Sili
Türkçe: Şili
Xitsonga: Chile
татарча/tatarça: Чили
chiTumbuka: Chile
Twi: Kyili
reo tahiti: Tīri
тыва дыл: Чили
удмурт: Чили
ئۇيغۇرچە / Uyghurche: چىلى
українська: Чилі
اردو: چلی
oʻzbekcha/ўзбекча: Chili
Tshivenda: Shile
vèneto: Ciłe
vepsän kel’: Čili
Tiếng Việt: Chile
West-Vlams: Chili
Volapük: Cilän
walon: Tchili
Wolof: Sili
吴语: 智利
isiXhosa: IChile
მარგალური: ჩილე
ייִדיש: טשילע
Yorùbá: Tsílè
Vahcuengh: Chile
Zeêuws: Chili
中文: 智利
文言: 智利
Bân-lâm-gú: Chile
粵語: 智利
isiZulu: ITshile