California

State of California
Estado han California
Bandera han CaliforniaSelyo han Estado han California
FlagSelyo
(Mga) Agnay: The Golden State
(An Bulawan nga Estado)
(Mga) Lema: Eureka[1] (Nabilngan ko)
State anthem: I Love You, California (Nahigugma akó ha imo, California)
Map of the United States with California highlighted
(Mga) Opisyal nga pinulonganIningles
(Mga) Ginyayakan nga pinulonganDida han 2000
DemonimoCalifornian
Californihanon / Californianon
UlohanSacramento
Gidako-i nga syudadLos Angeles
Gidako-i nga metro nga langyabGreater Los Angeles Area
Langyab Ginranggo nga ika-3 ha Estados Unidos
 - Bug-os163,696 sq mi
(423,970 km2)
 - Kahaluag250 miles (400 km)
 - Kahalaba770 miles (1,240 km)
 - % water4.7
 - Latitud32° 32′ N to 42° N
 - Longitude114° 8′ W to 124° 26′ W
Population Ginranggo nga 1st ha Estados Unidos
 - Bug-os37,691,912 (2011 est)[8]
- Density242/sq mi  (93.3/km2)
Ranked 11th in the U.S.
 - Median income US$61,021 (ika-9)
Elevation 
 - Gihataasi nga puntoBukid Whitney[9][10][11][12]
14,505 ft (4,421.0 m)
 - Mean2,900 ft  (880 m)
 - Gihamubo-i nga puntoBadwater Basin ha Death Valley[10][11]
−282[13] ft (−86.0 m)
Pagsulod han Paghiusa September 9, 1850 (ika-31)
GobernadorJerry Brown (D)
Tenyente GobernadorGavin Newsom (D)[14]
LehislaturaCalifornia State Legislature
 - Igbaw nga balayanCalifornia State Senate
 - Ubos nga balayanCalifornia State Assembly
U.S. nga mga SenadorDianne Feinstein (D)
Kamala Harris (D)
U.S. nga delegasyon ngadto han Kamara34 ka Demokrata, 19 ka Republikano (list)
Time zones 
 - Standard timePST (UTC−8)
 - Summer time (DST)PDT (UTC−7)
AbbreviationsCA Calif. US-CA
Websaytca.gov


An California (Pamati-ai //) usa nga estado nga nahamutang ha Katundan nga Labnasan han Estados Unidos. Amo ini ha yana an estado nga gidamo-i hin katawhan,[15] ngan an ikatulo ha kadako hin kahaluag hin tuna (sunod han Alaska ngan Texas). Amo ini an balayan han kanan nasod ikaduha ngan ika-unom nga gidako-i nga lugar estadistika ha census (Los Angeles nga Metropolitano nga Kahaluag ngan Bahia han San Francisco nga Kahaluag), ngan han walo han kanan nasod kalim-an nga gidamo-i hin katawhan nga mga syudad (Los Angeles, San Diego, San Jose, San Francisco, Fresno, Sacramento, Long Beach ngan Oakland).[16] An ulohan nga syudad amo an Sacramento.

An naglalainlain nga heyograpiya han California naglalakip tikang han Labnasan han Pacifico ha katundan, ngadto han Sierra Nevada nga mga kabugkiran ha sinirangan—tikang han Pula-nga-kahoy–Douglas-fir nga mga kagurangan han kanawayan, ngadto han Disyerto Mojave nga mga kahaluag ha timugan. An butnga han estado amo an Butnga nga Siong, usa nga kahaluag hin pag-uma. Ha California nahamutang an gihataasi ngan gi-ubosi nga mga lugar han nagsasaragpit nga Estados Unidos (Bukid Whitney ngan Kamatayan nga Siong), ngan ini amo an mayda ikatulo nga gihalabai nga labnasan han ngatanan nga mga estado (sunod han Alaska ngan Florida). Masurong it mga linog tungod han kahamutang han estado ha ligid han Singsing hin Kalayo han Pacifico: mga 37,000 an nahitalaan ha tagsa tuig.[17]

An ngaran nga California han una gintawag hin dako nga kahaluag han Amihanan nga Amerika nga gin-angkon han Espanya nga naglakip han damo nga bahin han yana nga Habagatan nga Estados Unidos ngan han rawis han Baja California. Ha pagtikang han urhe nga bahin han ika-18 nga siglo, an kahaluag nga tinatawag nga Alta California, nga amo an teritoryo han California ha amihanan han Baja nga Rawis, ginkolonisar han Imperyo nga Espanyol komo kabahin han Bag-o nga Espanya. Han 1821, an Alta California nagin kabahin han Mehiko katapos han malinamposon nga panggubat o pangyera hini para hin paglugaring. Waray mag-iha katapos han pagtikang han Mehikano-Amerikano nga Gyera han 1846, mayda grupo hin mga mangurukoy nga mga Amerikano ha Sonoma nga nagdeklara hin naglulugaring nga Republika han California ha Alta California. Bisan man kon ini waray mag-iha, an bandera hini amo an nanguna para han yana nga bandera han estado han California. An pagdaog han Amerikano dida han gyera nagdangat han Tratado han Guadalupe Hidalgo, nga diin ginhatag han Mehiko an Alta California ngadto han Estados Unidos. An mga katundan nga kahaluag han Alta California amo an nahimo nga estado han California, nga ginpaapi nga ika-31 nga estado han Septyembre 9, 1850.

An Pagdali para hin Bulawan ha California nga nagtikang han 1848 dinmangat hin mga dagko nga pagbalhin ha katilingban ngan demograpko, nga diin damo nga mga paginmigrar tikang han Estados Unidos ngan ha langyaw ngan an nagsunod nga pagdukwag han ekonomimya. Mga importante nga pagpadukwag han syahan nga bahin han ika-20 nga siglo naglakip han pagsaka han Los Angeles komo sentro han industriya hin pagpali-aw ha Amerika, ngan an pagtubo hin dako ngan naglalakip han estado nga sektor hin turismo. An urhe nga bahin han ika-20 nga siglo nagdangat han pagpadukwag han mga sektor hin teknolohiya ngan impormasyon, nga makikit-an han pagpadukwag han Siong han Silicon. Dugang han malinamposon nga industriya ha pag-uma, mga iba pa nga mga amot han ekonomiya hini upod an aeroespasyo, edukasyon, ngan pag-manufacture. Kon usa nga nasod an California, ini amo an ikawalo nga gidakoi nga ekonomiya han kalibutan[18] ngan an ika-35 ka kadamo hin katawhan nga nasod. Mga hapit katunga han presko nga bunga han Estados Unidos gintatanom ha California, ngan nangunguna gihapon ini ha pagtanom hin mga utanon.[19]

  • mga kasarigan

Mga kasarigan

  1. "Government Code Section 420-429.8". State of California Legislative Council. Ginkuhà December 24, 2009. 
  2. "Table 5. Detailed List of Languages Spoken at Home for the Population 5 Years and Over by State: 2000". Census 2000. U.S. Census Bureau. 25 Pebrero 2003. Ginkuhà 31 July 2012. "Speak only English 19,014,873" 
  3. "Table 5. Detailed List of Languages Spoken at Home for the Population 5 Years and Over by State: 2000". Census 2000. U.S. Census Bureau. 25 Pebrero 2003. Ginkuhà 31 July 2012. "Speak other language 12,401,756" 
  4. Hyon B. Shin; Rosalind Bruno (Oktubre 2003). "Language Use and English-Speaking Ability". Census 2000. U.S. Census Bureau. Ginkuhà 31 July 2012. 
  5. "Table 5. Detailed List of Languages Spoken at Home for the Population 5 Years and Over by State: 2000". Census 2000. U.S. Census Bureau. 25 February 2003. Ginkuhà 31 July 2012. "Spanish or Spanish Creole 8,105,505" 
  6. "Table 5. Detailed List of Languages Spoken at Home for the Population 5 Years and Over by State: 2000". Census 2000. U.S. Census Bureau. 25 February 2003. Ginkuhà 31 July 2012. "Chinese 815,386" 
  7. "Table 5. Detailed List of Languages Spoken at Home for the Population 5 Years and Over by State: 2000". Census 2000. U.S. Census Bureau. 25 February 2003. Ginkuhà 31 July 2012. "Tagalog 626,399" 
  8. Ipakita an sayop: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named PopEstUS
  9. Ipakita an sayop: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named Mount_Whitney
  10. 10.0 10.1 Ipakita an sayop: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named USGS
  11. 11.0 11.1 Ipakita an sayop: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named NAVD88
  12. An summit han Bukid Whitney amo an gihataasi nga punto ha Magsarapit nga Estados Unidos.
  13. Ipakita an sayop: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named autogenerated2005
  14. Coté, John (December 31, 2010). "Lt. Gov.-elect Gavin Newsom to be sworn in by Jan. 10". San Francisco Chronicle ( http://www.sfgate.com/cgi-bin/blogs/cityinsider/detail?entry_id=80090. Ginkúhà dida han January 3, 2010.
  15. "Table 1. Annual Estimates of the Population for the United States, Regions, States, and Puerto Rico: Abril 1, 2000 tubtob Hulyo 1, 2009" (CSV). U.S. Census Bureau. Disyembre 22, 2009. Ginkuhà Disyembre 24, 2009. 
  16. "E-4 Population Estimates for Cities, Counties and the State, 2001–2009, with 2000 Benchmark.". Sacramento, California: State of California, Department of Finance. Mayo 2009. Ginkuhà Disyembre 24, 2009. [ dead link]
  17. "Frequently Asked Questions". Seismo.berkeley.edu. Ginkuhà 2011-04-22. 
  18. "Calif. retains economy that would be 8th largest", "Businessweek", Disyembre 2, 2010, ginkita Disyembre 2, 2010
  19. http://www.lifeintheusa.com/food/vegetables.htm


Other Languages
Afrikaans: Kalifornië
Alemannisch: Kalifornien
አማርኛ: ካሊፎርኒያ
aragonés: California
Ænglisc: California
العربية: كاليفورنيا
asturianu: California
Aymar aru: California suyu
azərbaycanca: Kaliforniya
башҡортса: Калифорния
Boarisch: Kalifornien
žemaitėška: Kalėfuornėjė
Bikol Central: California
беларуская: Каліфорнія
беларуская (тарашкевіца)‎: Каліфорнія
български: Калифорния
Bislama: Kalifornia
বিষ্ণুপ্রিয়া মণিপুরী: ক্যালিফোর্নিয়া
brezhoneg: Kalifornia
bosanski: Kalifornija
буряад: Калифорни
català: Califòrnia
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: California
нохчийн: Калифорни
Cebuano: California
Tsetsêhestâhese: California
corsu: California
čeština: Kalifornie
Чӑвашла: Калифорни
Cymraeg: Califfornia
Deutsch: Kalifornien
Zazaki: Kaliforniya
dolnoserbski: Kaliforniska
Ελληνικά: Καλιφόρνια
emiliàn e rumagnòl: Califòrgna
English: California
Esperanto: Kalifornio
español: California
eesti: California
euskara: Kalifornia
فارسی: کالیفرنیا
suomi: Kalifornia
føroyskt: Kalifornia
français: Californie
arpetan: California
Nordfriisk: California
Frysk: Kalifornje
Gaeilge: California
Gagauz: Kaliforniya
Gàidhlig: Calafòrnia
galego: California
Avañe'ẽ: California
Gaelg: California
客家語/Hak-kâ-ngî: California
Hawaiʻi: Kaleponi
עברית: קליפורניה
Fiji Hindi: California
hrvatski: Kalifornija
hornjoserbsce: Kaliforniska
Kreyòl ayisyen: Kalifòni
magyar: Kalifornia
հայերեն: Կալիֆոռնիա
interlingua: California
Bahasa Indonesia: California
Interlingue: California
Iñupiak: California
Ilokano: California
íslenska: Kalifornía
italiano: California
ᐃᓄᒃᑎᑐᑦ/inuktitut: ᑳᓖᐴᕐᓃᐊ
la .lojban.: la .kaliforniias.
Basa Jawa: California
ქართული: კალიფორნია
Qaraqalpaqsha: Kaliforniya shtati
Taqbaylit: Kalifurnya
Kabɩyɛ: Kalɩfɔrnii
қазақша: Калифорния
къарачай-малкъар: Калифорния
kurdî: Kalîforniya
kernowek: Kaliforni
Кыргызча: Калифорния
Latina: California
Ladino: Kalifornia
Lëtzebuergesch: Kalifornien
Lingua Franca Nova: California
Limburgs: Californië
Ligure: California
lumbaart: California
لۊری شومالی: کاليفورنيا
lietuvių: Kalifornija
latviešu: Kalifornija
Malagasy: Kalifornia
олык марий: Калифорний
Māori: Karapōnia
македонски: Калифорнија
മലയാളം: കാലിഫോർണിയ
монгол: Калифорни
кырык мары: Калифорни
Bahasa Melayu: California
مازِرونی: کالیفرنیا
Dorerin Naoero: California
Nāhuatl: California
Plattdüütsch: Kalifornien
Nedersaksies: Kalifornië
नेपाल भाषा: क्यालिफोर्निया
Nederlands: Californië
norsk nynorsk: California
norsk: California
occitan: Califòrnia
Pangasinan: California
Kapampangan: California
Papiamentu: California
Picard: Californie
Deitsch: Kalifornie
polski: Kalifornia
Piemontèis: Califòrnia
پنجابی: کیلیفورنیا
português: Califórnia
Runa Simi: California suyu
rumantsch: California
română: California
русский: Калифорния
संस्कृतम्: कालिफ़ोर्निया
саха тыла: Калифорния
sicilianu: California
Scots: Californie
davvisámegiella: Kalifornia
srpskohrvatski / српскохрватски: Kalifornija
Simple English: California
slovenčina: Kalifornia
slovenščina: Kalifornija
Gagana Samoa: Kalefonia
Soomaaliga: Kalifornia
shqip: Kalifornia
српски / srpski: Калифорнија
Seeltersk: Kalifornien
Basa Sunda: Kalifornia
svenska: Kalifornien
Kiswahili: California
ślůnski: Kaliforńijo
tetun: California
тоҷикӣ: Калифорния
Tagalog: California
Türkçe: Kaliforniya
татарча/tatarça: Калифорния (штат)
ئۇيغۇرچە / Uyghurche: Kaliforniye Shitati
українська: Каліфорнія
oʻzbekcha/ўзбекча: Kaliforniya
vèneto: Całifornia
Tiếng Việt: California
Volapük: Kalifornän
хальмг: Калифорния
მარგალური: კალიფორნია
ייִדיש: קאליפארניע
Zeêuws: Californië
Bân-lâm-gú: California
isiZulu: California