Zêe

De Nôordzêe

Een zêe is e grôte zoutwoatermassa round de verschillige vastelandn ip eirde en stoat in verbindinge met een andere zêe of een oceoan. Een zêe et een bodem die dêel uutmakt van een continent, een oceoan vormt een zelfstandig gehêel met een eigen circuloatie.

Vanof de kust noa de diepzêe ist er êest e betrekkelik vlakke stroke zêebodem ('t continentoal plat). Vanof e diepte van 180 m wordt de hellinge vele grotter (de continentoale hellinge). Ip e diepte van 3000 toet 6000 m ligt de diepzêebodem. De gemiddelde diepte van een weireldzêe is ca 3730 m. De grotst gekende diepte is 11515 m.

Oe zuverder 't zêewoater, oe blauwer de kleur. Deur organische stoffn wordt de kleur groener. Oe dieper, oe minder kloar en oe kouder. Ip 200 m is 't compleet dounker in de zêe en beneedn de 1000 m ist er e temperateure van ca 0 °C. Deur 't zout in 't zêewoater bevriest 't moa by e styf lêge temperateure.

Zêeën en oceoann besloan 70% van 't eirdippervlak. 97% van 't woater ip eirde is zout zêewoater. Machtige stromingen trekkn deur de zêe, woavan dat de warme Golfstroom en de koude Labradorstroom 't gekendst zyn. De woaterspegel van de zêe stygt of doalt deur de getydn.

De zêe et een styf ryke bêestn-en plantnweireld en is dus een belangryke voedselbronne. Ook de winninge van olie en goaze in d'oundiepe randzêeën is van grôot economisch belang. De zêe zorgt ook vo 't proper oudn van uze planete. Mest-en afvalstoffn die via rivieren in de zêe terechte kommn wordn ofgebrookn deur bacterieën of wordn ipgenomen in de voedselkeetn.

  • zied' ook

Zied' ook

Wikimedia Commons Mêer ofbeeldiengn die ier by passn ku je vien ip Zeeên ip Wikimedia Commons.
Other Languages
Afrikaans: See
Alemannisch: Meer
አማርኛ: ባህር
aragonés: Mar
Ænglisc:
العربية: بحر
ܐܪܡܝܐ: ܝܡܐ
مصرى: بحر
asturianu: Mar
авар: Ралъад
Aymar aru: Lamara
azərbaycanca: Dəniz
تۆرکجه: دنیز
башҡортса: Диңгеҙ
Boarisch: Meea
žemaitėška: Jūra
Bikol Central: Dagat
беларуская: Мора
беларуская (тарашкевіца)‎: Мора
български: Море
भोजपुरी: समुंद्र
বাংলা: সাগর
brezhoneg: Mor
bosanski: More
буряад: Тэнгис
català: Mar
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Hāi
нохчийн: ХӀорд
کوردی: دەریا
corsu: Mare
čeština: Moře
Cymraeg: Môr
dansk: Hav
Deutsch: Meer
dolnoserbski: Mórjo
डोटेली: सागर
Ελληνικά: Θάλασσα
emiliàn e rumagnòl: Mèr
English: Sea
Esperanto: Maro
español: Mar
eesti: Meri
euskara: Itsaso
estremeñu: Mari
فارسی: دریا
suomi: Meri
Võro: Meri
føroyskt: Sjógvur
français: Mer
furlan: Mâr
Frysk: See
Gaeilge: Farraige
贛語:
Gàidhlig: Muir
galego: Mar
Avañe'ẽ: Para
Gaelg: Mooir
Hausa: Teku
עברית: ים
Fiji Hindi: Samundar
hrvatski: More
hornjoserbsce: Morjo
Kreyòl ayisyen: Lanmè
magyar: Tenger
հայերեն: Ծով
interlingua: Mar
Bahasa Indonesia: Laut
Ilokano: Baybay
ГӀалгӀай: Форд
Ido: Maro
íslenska: Sjór
italiano: Mare
日本語:
la .lojban.: xamsi
Basa Jawa: Segara
ქართული: ზღვა
Qaraqalpaqsha: Ten'iz
Адыгэбзэ: Хы
Kabɩyɛ: Teŋgu
Kongo: Kalunga
қазақша: Теңіз
ភាសាខ្មែរ: សមុទ្រ
ಕನ್ನಡ: ಸಮುದ್ರ
한국어: 바다
къарачай-малкъар: Тенгиз
Ripoarisch: Meer
kurdî: Derya
коми: Саридз
kernowek: Mor
Кыргызча: Деңиз
Latina: Mare
Ladino: Mar
Lëtzebuergesch: Mier
лакку: Хьхьири
лезги: Гьуьл
Limburgs: Zieë
Ligure:
lumbaart: Mar
lingála: Lombú
ລາວ: ທະເລ
lietuvių: Jūra
latviešu: Jūra
मैथिली: समुन्द्र
Basa Banyumasan: Segara
олык марий: Теҥыз
Baso Minangkabau: Lauik
македонски: Море
മലയാളം: കടൽ
монгол: Тэнгис
मराठी: समुद्र
кырык мары: Тангыж
Bahasa Melayu: Laut
Mirandés: Mar
မြန်မာဘာသာ: ပင်လယ်
مازِرونی: دریو
Nāhuatl: Huēyātl
Napulitano: Mare
Plattdüütsch: Meer
Nedersaksies: Zee
नेपाली: समुन्द्र
नेपाल भाषा: समुद्र
Nederlands: Zee
norsk nynorsk: Hav
norsk: Hav
Nouormand:
occitan: Mar
ଓଡ଼ିଆ: ସମୁଦ୍ର
Ирон: Денджыз
ਪੰਜਾਬੀ: ਸਮੁੰਦਰ
Papiamentu: Laman
polski: Morze
پنجابی: سمندر
português: Mar
Runa Simi: Hatun qucha
Romani: Derya
română: Mare
armãneashti: Amari
tarandíne: Mare
русский: Море
русиньскый: Море
саха тыла: Байҕал
ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ: ᱫᱚᱨᱭᱟ
sicilianu: Mari
Scots: Sea
سنڌي: سمنڊ
srpskohrvatski / српскохрватски: More
Simple English: Sea
slovenčina: More
slovenščina: Morje
Soomaaliga: Bad
shqip: Deti
српски / srpski: Море
Seeltersk: See
Basa Sunda: Sagara
svenska: Hav
Kiswahili: Bahari
தமிழ்: கடல்
ತುಳು: ಕಡಲ್‍
తెలుగు: సముద్రం
тоҷикӣ: Баҳр
ไทย: ทะเล
Türkmençe: Deňiz
Tagalog: Dagat
Türkçe: Deniz
татарча/tatarça: Диңгез
українська: Море
اردو: بحیرہ
oʻzbekcha/ўзбекча: Dengiz
vèneto: Mar
vepsän kel’: Meri
Tiếng Việt: Biển
walon: Mer
Winaray: Dagat
Wolof: Géej
吴语:
isiXhosa: Ulwandle
მარგალური: ზუღა
ייִדיש: ים
Vahcuengh: Haij
Zeêuws: Zeê
中文:
Bân-lâm-gú: Hái
粵語:
isiZulu: Ulwandle