Transnistria

Република Молдовеняскэ Нистрянэ
Flag of Transnistria (state).svgCoat of arms of Transnistria.svg
Quốc kỳHuy hiệu
Vị trí của Cộng hòa Pridnestrovian Moldavian
Tiêu ngữ
Không có
Quốc ca
Quốc ca Transnistria
Hành chính
Chính phủBán cộng hòa tổng thống
Tổng thốngYevgeny Shevchuk
Thủ đôTiraspol
Thành phố lớn nhấtTiraspol
Địa lý
Diện tích4.163 km²
Diện tích nước2,35 %
Múi giờCET (UTC+1); mùa hè: CEST (UTC+2)
Lịch sử
Lãnh thổ tự trị thuộc Moldova, độc lập trên thực tế
Ngày thành lập2 tháng 9 1990
Dân cư
Ngôn ngữ chính thứcTiếng Nga, Tiếng Moldova (chữ Kirin), tiếng Ukraina
Dân số ước lượng (2007)537.000 người
Dân số (2004)555.347 người
Mật độ133 người/km²
Đơn vị tiền tệTransnistrian ruble (PRB)
Thông tin khác
Tên miền Internetkhông có

Transnistria (cũng gọi là Trans-Dniestr hay Transdniestria) là một lãnh thổ phân ly nằm phần lớn trên một dải đất giữa sông Dniester và biên giới phía đông của Moldova với Ukraina. Kể từ khi tuyên bố độc lập vào năm 1990, và đặc biệt là sau Chiến tranh Transnistria vào năm 1992, lãnh thổ này được quản lý như là Cộng hòa Pridnestrovia Moldova (PMR, cũng gọi là Pridnestrovie), một nhà nước được công nhận hạn chế, nhà nước này tuyên bố chủ quyền đối với lãnh thổ phía đông sông Dniester, thành phố Bender, và các địa phương lân cận nằm ở bờ Tây.

Cộng hòa Moldova không công nhận Cộng hòa Pridnestrovia Moldova và xem phần lớn lãnh thổ Transnistria là một bộ phận của Moldova với địa vị Đơn vị lãnh thổ tự trị với địa vị pháp lý đặc biệt Transnistria (Unitatea teritorială autonomă cu statut juridic special Transnistria),[1] hay Stînga Nistrului ("Bờ Tả sông Dniester").[2][3][4]

Lịch sử

Sau khi Liên Xô tan rã, căng thẳng giữa Moldova và nhà nước ly khai không được công nhận leo thang thành một cuộc xung đột quân sự bắt đầu từ tháng 3 năm 1992 và chấm dứt bằng một thỏa thuận ngừng bắn vào tháng 7 năm 1992. Là một phần trong thỏa thuận, Uỷ ban Kiểm soát Liên hiệp ba bên (Nga, Moldova, Transnistria) giám sát các thỏa thuận an ninh trong khu phi quân sự, bao gồm 20 địa phương ở cả hai bên bờ sông. Mặc dù ngừng bắn, song vị thế chính trị của lãnh thổ vẫn chưa được giải quyết: Transnistria trên thực tế là một quốc gia độc lập mặc dù không được quốc tế công nhận,[5][6][7][8] được tổ chức thành một cộng hòa tổng thống chế, với chính phủ, quốc hội, quân đội, cảnh sát, hệ thống bưu chính, và tiền tệ. Chính quyền Transnistria thông qua một bản hiến pháp, quốc kỳ, quốc ca và quốc huy. Tuy nhiên, sau một hiệp định vào năm 2005 giữa Moldova và Ukraina, tất cả các công ty của Transnistria muốn xuất khẩu hàng hóa qua biên giới với Ukraina cần phải đăng ký chính quyền Moldova.[9] Hiệp định này được thực thi sau khi Phái đoàn Hỗ trợ Biên cảnh Liên minh châu Âu tại Moldova và Ukraina (EUBAM) bắt đầu hoạt động vào năm 2005.[10] Hầu hết người Transnistria cũng có quốc tịch Moldova,[11] song cũng có nhiều người Transnistria có quốc tịch Nga và Ukraina.

Do Nga có sự hiện diện quân sự tại Transnistria, Tòa án Nhân quyền châu Âu xem Transnistria "nằm dưới quyền lực trên thực tế hoặc ít nhất là chịu ảnh hưởng mang tính quyết định từ Nga".[12]

Transnistria là một khu vực "xung đột lạnh" hậu Xô viết, cùng với Nagorno-Karabakh, Abkhazia, và Nam Ossetia.[13][14] Bốn quốc gia không được công nhận này duy trì quan hệ hữu nghị với nhau và hình thành nên Cộng đồng vì Dân chủ và Quyền của các Dân tộc.[15][16][17]

En otros idiomas
Afrikaans: Transnistrië
العربية: ترانسنيستريا
aragonés: Transnistria
asturianu: Transnistria
azərbaycanca: Dnestryanı
Bahasa Indonesia: Transnistria
Bahasa Melayu: Transnistria
Bân-lâm-gú: Transnistria
Basa Jawa: Transnistria
Basa Sunda: Transnistria
беларуская: Прыднястроўе
беларуская (тарашкевіца)‎: Прыднястроўе
brezhoneg: Treuznistria
български: Приднестровие
català: Transnístria
čeština: Podněstří
Cymraeg: Transnistria
Deutsch: Transnistrien
dolnoserbski: Pódnjesterska
English: Transnistria
español: Transnistria
Esperanto: Ĉednestrio
euskara: Transnistria
galego: Transnistria
客家語/Hak-kâ-ngî: Transnistria
hornjoserbsce: Podnjesterska
Interlingue: Transnistria
íslenska: Transnistría
italiano: Transnistria
қазақша: Транснистрия
kernowek: Transnistri
Kiswahili: Transnistria
Limburgs: Transnistrië
македонски: Приднестровие
მარგალური: დნესტრიშპიჯეთი
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Transnistria
Nederlands: Transnistrië
Napulitano: Transnistria
Nordfriisk: Transnistrien
norsk nynorsk: Transnistria
Novial: Transnistria
олык марий: Днестрсер
Piemontèis: Transnistria
Plattdüütsch: Transnistrien
polski: Naddniestrze
qırımtatarca: Pridnestrovye
sicilianu: Transnistria
Simple English: Transnistria
словѣньскъ / ⰔⰎⰑⰂⰡⰐⰠⰔⰍⰟ: Придънѣстриѥ
српски / srpski: Придњестровље
srpskohrvatski / српскохрватски: Pridnjestrovlje
svenska: Transnistrien
Tagalog: Transnistria
Türkçe: Transdinyester
vepsän kel’: Dnestranrand
Winaray: Transnistria
Yorùbá: Transnistria