Trà đá

Trà đá là một dạng đồ uống với nguyên liệu là nước trà nguội với nước đá đập vụn rất thịnh hành ở Việt Nam hiện nay, và có lẽ cũng phổ biến ở nhiều xứ nóng trên thế giới. Hầu hết các quán nước bình dân Việt Nam đều bán loại nước trà này với giá thành bằng hoặc cao hơn cốc nước chè nóng một chút. Trà đá phổ dụng vì tiện lợi, dễ làm, có hương vị thơm mát và dùng giải khát rất tốt.

Lai lịch trà đá tại Việt Nam

Khó có thể xác định trà đá xuất hiện từ bao giờ, ở Việt Nam không có băng tuyết, và các dụng cụ sản xuất nước đá mới chỉ dần được phổ biến trong những thập niên cuối thế kỷ 20. Nước chè nguội có lẽ được người dân sử dụng phổ biến ở xứ nóng như miền Nam Việt Nam, trong khi người Hà Nội nói riêng và miền Bắc nói chung thường chỉ uống trà pha nóng (kể cả với mục đích giải nhiệt). Đây cũng là do đặc tính khí hậu khiến cho văn hóa ẩm thực mỗi miền mỗi khác. Khi các dụng cụ làm đá, như tủ lạnh, trở nên thịnh hành hơn thì thay vì trà nguội, một số người đã bắt đầu đập nước đá vào cốc và rót nước chè vào để uống cho mát, hình thành nên món trà đá mà "bản quyền" của sản phẩm chắc chắn thuộc về miền Nam Việt Nam, cụ thể là ở Sài Gòn. Bởi vì ở miền Nam do nhiều yếu tố như khí hậu, thời tiết, tác phong làm việc đã dẫn đến việc người ta cho thêm đá vào cốc trà hằng ngày để tăng tính giải khát mà vẫn giữ được hương vị của trà.

Trong khoảng những năm đầu thập niên 90 của thế kỷ 20, trà đá bắt đầu xuất hiện trong văn hóa ẩm thực của người miền Bắc Việt Nam, đầu tiên ở Hà Nội, cùng với món nước mía. Ban đầu nó không được ủng hộ mấy, thậm chí đã từng bị một số báo chỉ trích rằng bản chất của chè đã lạnh, thêm đá vào uống có hại cho sức khỏe vì dễ gây lạnh bụng. Tuy nhiên, nó đã không mất nhiều sức thuyết phục để ảnh hưởng đến giới trẻ bình dân (sinh viên) và người cần lao ngoại tỉnh về Hà Nội làm ăn. Nnhững ngày nóng nực của mùa hè Bắc Bộ, sự ngột ngạt có thể được giải tỏa lập tức bằng một cốc trà đá thật mát với giá rất rẻ, đã khiến trà đá ngày càng phổ biến ở miền Bắc và ngày nay, việc vào quán nước ven đường gọi một cốc trà đá uống cho đỡ khát và giải nhiệt là một điều bình thường ở miền Bắc trong những ngày nóng nực của mùa hè. Còn trong những ngày đông giá Bắc bộ hiếm khi thấy các quán nước bán loại đồ uống này.

En otros idiomas
العربية: شاي مثلج
asturianu: Té xelao
azərbaycanca: Buzlu çay
Bahasa Indonesia: Es teh
Bahasa Melayu: Teh ais
башҡортса: Һалҡын сәй
català: Te gelat
dansk: Iste
Deutsch: Eistee
English: Iced tea
español: Té helado
euskara: Te izoztu
فارسی: یخ‌چای
français: Thé glacé
한국어: 냉차
Հայերեն: Սառը թեյ
íslenska: Íste
italiano: Tè freddo
Nederlands: IJsthee
norsk: Iste
português: Chá gelado
русский: Холодный чай
Simple English: Iced tea
српски / srpski: Ледени чај
suomi: Jäätee
svenska: Iste
Türkçe: Buzlu çay
українська: Холодний чай
粵語: 凍茶
中文: 冰茶