Tinh vân

Tinh vân (từ Hán Việt nghĩa là mây sao; tiếng Latinh: nebulae có nghĩa là "đám mây") là hỗn hợp của bụi, khí hydro, khí heliumplasma.

Tinh vân có thể là những đám bụi tập hợp lại với nhau do hấp dẫn (khối lượng chưa đủ để tạo thành một ngôi sao hay một thiên thể lớn), hoặc cũng có thể là vật chất được phóng ra do sự kết thúc của một ngôi sao.

Các tinh vân thường tập trung thành những giải hẹp, dày từ vài chục đến vài trăm năm ánh sáng (1 năm ánh sáng = 9.460 tỷ km).

Cấu tạo

Các chất khí trong tinh vân chủ yếu là hiđrô, còn bụi thì chủ yếu là các phân tử cácbon và các mảnh đá vụn. Sự tập trung mật độ vật chất không đồng đều giữa các tinh vân: một số có mật độ bụi khí rất dày đặc, số khác thì loãng hơn. Có tinh vân sáng chói hơn do phản chiếu ánh sáng của các ngôi sao gần đó: đó là tinh vân sáng. Bản thân một số chất khí trong tinh vân cũng bức xạ ánh sáng khi ở cạnh một ngôi sao có nhiệt độ cao. Khí nitơ và khí hiđrô bức xạ ánh sáng đỏ, còn khí ôxi bức xạ ánh sáng xanh. Phải nhìn vào kính thiên văn cực mạnh thì mới thấy hết sắc màu rực rỡ của các tinh vân này. Một số tinh vân đậm đặc hơn, ngăn cản ánh sáng của các ngôi sao sáng phía sau: đó là các tinh vân tối. Những tinh vân tối chỉ nhận biết được trọng kính thiên văn khi nó che kín từng mảng sao trên bầu trời. Điển hình là tinh vân Đầu Ngựa trong chòm sao Tráng Sĩ.

En otros idiomas
Afrikaans: Newel
العربية: سديم
asturianu: Nebulosa
azərbaycanca: Dumanlıq
Bahasa Indonesia: Nebula
Bahasa Melayu: Nebula
বাংলা: নীহারিকা
Bân-lâm-gú: Seng-hûn
Basa Jawa: Nébula
беларуская: Туманнасць
беларуская (тарашкевіца)‎: Туманнасьць
bosanski: Maglina
brezhoneg: Nivlennad
български: Мъглявина
català: Nebulosa
čeština: Mlhovina
Cymraeg: Nifwl
eesti: Udukogu
Ελληνικά: Νεφέλωμα
English: Nebula
español: Nebulosa
Esperanto: Nebulozo
euskara: Nebulosa
فارسی: سحابی
français: Nébuleuse
Gaeilge: Réaltnéal
galego: Nebulosa
ગુજરાતી: નિહારિકા
한국어: 성운
हिन्दी: निहारिका
hrvatski: Maglica
italiano: Nebulosa
עברית: ערפילית
ಕನ್ನಡ: ನೀಹಾರಿಕೆ
ქართული: ნისლეულები
қазақша: Тұмандық
Kiswahili: Nebula
Kreyòl ayisyen: Nebilez
kurdî: Nebuloz
latviešu: Miglājs
Lëtzebuergesch: Niwwel (Astronomie)
lietuvių: Ūkas
magyar: Csillagköd
македонски: Маглина
മലയാളം: നെബുല
मराठी: तेजोमेघ
မြန်မာဘာသာ: နက်ဗျူလာ
नेपाली: नीहारिका
日本語: 星雲
Napulitano: Nëbbëlosa
norsk nynorsk: Tåke i astronomi
Novial: Nebula
occitan: Nebulosa
oʻzbekcha/ўзбекча: Tumanliklar
ਪੰਜਾਬੀ: ਨੈਬੀਊਲਾ
پنجابی: بدلی
polski: Mgławica
português: Nebulosa
română: Nebuloasă
русский: Туманность
Scots: Nebula
සිංහල: නිහාරිකා
Simple English: Nebula
slovenščina: Meglica
српски / srpski: Маглина
srpskohrvatski / српскохрватски: Maglica
suomi: Kaasusumu
svenska: Nebulosa
Tagalog: Nebula
தமிழ்: நெபுலா
тоҷикӣ: Туманот
Türkçe: Nebula
اردو: سحابیہ
Winaray: Nebula
粵語: 星雲
中文: 星云
Lingua Franca Nova: Nebulosa