Sicilia

Sicilia
'
—  Vùng tự trị của Ý  —
Map of region of Sicily, Italy, with provinces-it.svg
Sicilian Flag.svg
Hiệu kỳ
Coat of arms of Sicily.svg
Huy hiệu
Sicily in Italy.svg
Sicilia trên bản đồ Thế giới
Sicilia
Sicilia
Quốc giaÝ
Thủ phủPalermo
Diện tích
 • Tổng cộng25.711 km2 (9,927 mi2)
Dân số (30 tháng 9 năm 2015)
 • Tổng cộng5.077.487
 • Mật độ200/km2 (510/mi2)
Công dân[1]
 • người Ý98%
Múi giờCET (UTC+1)
 • Mùa hè (DST)CEST (UTC+2)
Mã ISO 3166IT-82 sửa dữ liệu
GDP danh nghĩa€87/ $116[2] tỉ (2014)
GDP bình quân đầu người€17.000/ $23.000[2] (2014)
NUTS-1ITG
Trang webhttp://pti.regione.sicilia.it

Sicilia (tiếng Ý: Sicilia [siˈtʃiːlja], tiếng Secilia: Sicìlia) là một vùng hành chính tự trị của Ý. Vùng này gồm có đảo Sicilia lớn nhất Địa Trung Hải và lớn thứ 45 thế giới, cùng một số đảo nhỏ xung quanh. Đây là vùng có diện tích lớn nhất của Ý, nằm tại trung tâm của Địa Trung Hải, phía nam bán đảo Ý, tách khỏi lục địa qua eo biển Messina về phía đông bắc. Cảnh quan nổi bật nhất của Sicilia là núi Etna, đây là núi lửa hoạt động có độ cao lớn nhất tại châu Âu,[3] và là một trong các núi lửa hoạt động mạnh nhất thất giới, có chiều cao hiện tại là 3.329 m. Vùng mang khí hậu Địa Trung Hải đặc trưng. Dân số của vùng đạt 5.048.553 người vào tháng 2 năm 2017[4]

Các bằng chứng khảo cổ sớm nhất về hoạt động của con người trên đảo có niên đại từ 12.000 TCN.[5][6] Đến khoảng 750 TCN, Sicilia có ba thuộc địa của người Phoenicia và hàng chục thuộc địa của người Hy Lạp. Trong 600 năm sau đó, đảo là chiến trường trong các cuộc chiến giữa người Carthago với các thành bang Hy Lạp và với người La Mã (Roma). Sau khi Đế quốc La Mã sụp đổ vào thế kỷ 5, Sicilia lần lượt nằm dưới quyền cai trị của người Vandal, người Ostrogoth, Đế quốc Đông La Mã, và Vương quốc Hồi giáo Sicilia vào sơ kỳ Trung Cổ. Vương quốc Sicilia được thành lập vào năm 1130 sau khi người Norman chinh phục miền nam Ý, vương quốc sau đó nằm dưới quyền cai trị của Nhà Staufer, Nhà Capet nhánh Ajou, Tây Ban Nha, Nhà Habsburg,[7] Cuối cùng đảo hợp nhất với Vương quốc Napoli thành Vương quốc Hai Sicilia dưới quyền Nhà Bourbon. Sicilia trở thành bộ phận của nước Ý vào năm 1860 sau cuộc chinh phục của Giuseppe Garibaldi và một cuộc bỏ phiếu toàn dân. Sicilia được trao vị thế đặc biệt là vùng tự trị sau trưng cầu hiến pháp Ý vào năm 1946.

Sicilia có một nền văn hoá phong phú và độc đáo, đặc biệt là về mỹ thuật, âm nhạc, văn học, ẩm thực, kiến trúc. Vùng còn có các di chỉ khảo cổ và cổ đại quan trọng, chẳng hạn như Nghĩa địa Pantalica, Thung lũng Đền thờ và Selinunte. Du lịch là một nguồn tài nguyên quan trọng của hòn đảo nhờ các di sản lịch sử và tự nhiên. Tuy nhiên, Sicilia tiếp tục có GDP bình quân đầu người thấp hơn mức bình quân của Ý và tỷ lệ thất nghiệp cao hơn phần còn lại của Ý.

En otros idiomas
Afrikaans: Sisilië
አማርኛ: ሲኪልያ
Ænglisc: Sicilia
العربية: صقلية
aragonés: Secilia
ܐܪܡܝܐ: ܣܩܠܝܐ
arpetan: Sicilie
asturianu: Sicilia
azərbaycanca: Siciliya
تۆرکجه: سیسیل
Bahasa Indonesia: Sisilia
Bahasa Melayu: Sicilia
বাংলা: সিসিলি
Bân-lâm-gú: Sicilia
Basa Jawa: Sisilia
беларуская: Сіцылія
беларуская (тарашкевіца)‎: Сыцылія
Bikol Central: Sicily
Boarisch: Sizilien
བོད་ཡིག: སི་ཅི་ལི་ཡ།
bosanski: Sicilija
brezhoneg: Sikilia
български: Сицилия
català: Sicília
Cebuano: Sicilia
Чӑвашла: Сицили
čeština: Sicílie
corsu: Sicilia
Cymraeg: Sisili
dansk: Sicilien
davvisámegiella: Sicilia
dolnoserbski: Siciliska
Ελληνικά: Σικελία
emiliàn e rumagnòl: Sizégglia
English: Sicily
español: Sicilia
estremeñu: Sicília
euskara: Sizilia
فارسی: سیسیل
føroyskt: Sisilia
français: Sicile
Frysk: Sisylje
furlan: Sicilie
Gaeilge: An tSicil
Gàidhlig: Sicilia
galego: Sicilia
客家語/Hak-kâ-ngî: Sicilia
한국어: 시칠리아
Hausa: Sisiliya
हिन्दी: सिसिली
hornjoserbsce: Sicilska
hrvatski: Sicilija
Ido: Sicilia
Ilokano: Sicilia
interlingua: Sicilia
Interlingue: Sicilia
Ирон: Сицили
íslenska: Sikiley
italiano: Sicilia
עברית: סיציליה
Kapampangan: Sicily
ქართული: სიცილია
қазақша: Сицилия
kernowek: Sisili
Кыргызча: Сицилия
Kiswahili: Sisilia
kurdî: Sîcîlya
Ladino: Sisilia
Latina: Sicilia
لۊری شومالی: سیسیل
latviešu: Sicīlija
Lëtzebuergesch: Sizilien
lietuvių: Sicilija
Ligure: Siçillia
Limburgs: Sicilië
lumbaart: Sicilia
magyar: Szicília
македонски: Сицилија
മലയാളം: സിസിലി
Malti: Sqallija
मराठी: सिचिल्या
მარგალური: სიცილია
مصرى: سيسيليا
مازِرونی: سیسیل
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Sicily
Nederlands: Sicilië
日本語: シチリア
Napulitano: Sicilia
нохчийн: Сицили
Nordfriisk: Siziilien
Norfuk / Pitkern: Sicilii
norsk: Sicilia
norsk nynorsk: Sicilia
Nouormand: Sicile
occitan: Sicília
ਪੰਜਾਬੀ: ਸਿਚੀਲੀਆ
پنجابی: سسلی
Picard: Sicile
Piemontèis: Sicilia
Plattdüütsch: Sizilien
polski: Sycylia
português: Sicília
română: Sicilia
Runa Simi: Sicilia
русский: Сицилия
саха тыла: Сициилийэ
sardu: Sitzìlia
Scots: Sicily
shqip: Siçilia
sicilianu: Sicilia
Simple English: Sicily
slovenščina: Sicilija
ślůnski: Sycylijo
Soomaaliga: Sasiiliya
کوردی: سیسیلیا
српски / srpski: Сицилија
srpskohrvatski / српскохрватски: Sicilija
svenska: Sicilien
Tagalog: Sicilia
தமிழ்: சிசிலி
tarandíne: Sicilie
తెలుగు: సిసిలీ
українська: Сицилія
اردو: صقلیہ
ئۇيغۇرچە / Uyghurche: سىتسىلىيە
vèneto: Siciłia
West-Vlams: Sicilië
Winaray: Sicilia
吴语: 西西里岛
Xitsonga: Sicily
ייִדיש: סיציליע
Yorùbá: Sicily
粵語: 西西里
中文: 西西里岛
Lingua Franca Nova: Sisilia