Naegleria fowleri

Naegleria fowleri
Naegleria (formes).png
Different stages of Naegleria fowleri
Phân loại khoa học
Vực (domain)Eukaryota
Ngành (phylum)Percolozoa
Lớp (class)Heterolobosea
Bộ (ordo)Schizopyrenida
Họ (familia)Vahlkampfiidae
Chi (genus)Naegleria
Loài (species)N. fowleri
Danh pháp hai phần
Naegleria fowleri
Carter (1970)

Naegleria fowleri (phát /nəˈɡlɪəriə/, còn được gọi là "amip ăn não") là một loại sinh vật đơn bào thuộc nhóm excavata sinh sống tự do, thường được tìm thấy trong các khu vực nước ngọt ấm, chẳng hạn như ao, hồ, sông, suối nước nóng. Nó cũng được tìm thấy trong đất, gần khu nước thải ấm áp của các nhà máy công nghiệp, và bể bơi không xử lý bằng clo trong một giai đoạn trùng roi amip hoặc tạm thời.

Hiện nay, không có bằng chứng về việc loài này sinh sống trong nước biển. Mặc dù, Naegleria fowleri không phải là một amip hoàn toàn nhưng vi sinh vật này thường được quen gọi là amip [1][2].

Dạng tồn tại

Naegleria fowleri có thể tồn tại trong tự nhiên ở 3 hình thái, nhờ sở hữu trên 15.700 gen mã hóa protein. Bình thường, chúng thường săn đuổi và ăn vi khuẩn giống như các loại amip, hoặc cũng có thể chuyển sang dạng trùng roi để bơi đi tìm môi trường thuận lợi hơn; thậm chí "biến" thành dạng bào nang nếu gặp điều kiện khắc nghiệt. Chính vì khả năng biến hình linh hoạt này mà Naegleria fowleri rất khó bị tiêu diệt, có thể tồn tại dai dẳng ở những nơi ấm và ẩm ướt.

Ở những vùng nhiệt đới có sự lưu hành của amip và tỷ lệ dân số nhiễm amip rất phổ biến. Khi ăn phải thức ăn, rau sống, tay bẩn có dính kén amip, nó vào trong cơ thể xuống đến tận ruột già. Amip có thể sống ký sinh bất cứ bộ phận nào trong cơ thể, như trong ruột, gan, lách tạo thành các áp xe ở những vị trí này[1]. Tại đây, nếu gặp điều kiện thuận lợi, ký sinh trùng phá vỡ vỏ chuyển thành thể amip hoạt động, gây chứng lỵ, đau quặn, đi ngoài ra phân, máu... hoặc đơn giản bị rối loạn tiêu hóa. Đại đa số trở thành bệnh amip ruột mãn tính nếu điều trị kịp thời, sẽ không nguy hiểm đến tính mạng.

Khi amip chui lên não (trường hợp này rất hiếm) thì cực kỳ nguy hiểm vì sẽ gây áp xe não, viêm não, dẫn đến tử vong nhanh.[3]

En otros idiomas