Microsoft Windows

Microsoft Windows
Windows darkblue 2012 svg.svg
Windows 10 build 14393 (Redstone).png
Ảnh chụp màn hình của Windows 10 (Anniversary Update), đang hiển thị Action Center và Start Menu
Nhà phát triểnMicrosoft
Được viết bằngC, C++, Hợp ngữ[1]
Tình trạng hoạt độngPhát hành công khai
Kiểu mã nguồnMã nguồn đóng/chia sẻ
Phát hành lần đầu20 tháng 11, 1985; 32 năm trước (Windows 1.0)
Đối tượng quảng cáoMáy tính cá nhân
Có hiệu lực trong137 ngôn ngữ[2]
Phương thức cập nhậtWindows Update
Windows Anytime Upgrade
Windows Store
WSUS
Quản lý gói cài đặtWindows Installer (.msi), Windows Store (.appx)[3]
Nền tảng hỗ trợARM, IA-32, Itanium, x86-64, DEC Alpha, MIPS, PowerPC
Kiểu nhân
Giao diện mặc địnhWindows Shell
Giấy phépPhần mềm thương mại độc quyền
Trang mạngwindows.microsoft.com

Microsoft Windows (hoặc đơn giản là Windows) là tên của một họ hệ điều hành dựa trên giao diện người dùng đồ hoạ được phát triển và được phân phối bởi Microsoft. Nó bao gồm một vài các dòng hệ điều hành, mỗi trong số đó phục vụ một phần nhất định của ngành công nghiệp máy tính. Các dòng Windows hiện tại gồm Windows NT, Windows Embedded và Windows Phone; chúng có thể bao gồm các phân họ, VD: Windows Embedded Compact (Windows CE) hoặc Windows Server. Các dòng Windows đã bị ngừng gồm Windows 9xWindows Mobile.

Microsoft giới thiệu một môi trường điều hành có tên là Windows vào 20 tháng 11 năm 1985 như một giao diện hệ điều hành đồ hoạ cho MS-DOS để đáp ứng với sự quan tâm ngày càng tăng với các giao diện người dùng đồ hoạ (GUI).[4] Microsoft Windows dần chiếm ưu thế trong thị trường máy tính cá nhân thế giới với hơn 90% thị phần, vượt qua Mac OS, đã được giới thiệu năm 1984. Tuy nhiên, từ 2012, thị phần của nó đã bị tụt lại so với Android, sau đó trở thành hệ điều hành phổ biến nhất năm 2014, khi tính tất cả các nền tảng máy tính mà Windows chạy (giống như Android); vào 2014, số thiết bị Windows đã bán ít hơn 25% của Android.[cần dẫn nguồn]

Tính đến năm tháng 3 năm 2016, phiên bản Windows gần đây nhất cho các máy tính cá nhân, máy tính bảng, điện thoại thông minh và các thiết bị nhúngWindows 10. Phiên bản gần đây nhất cho máy chủ lần lượt là Windows Server 2016. Cũng có một phiên bản Windows đặc biệt chạy trên máy chơi game console Xbox One.[5]

Các dòng sản phẩm chính

Theo mục đích tiếp thị

Microsoft, nhà phát triển của Windows, đã đăng ký nhiều nhãn hiệu, mỗi nhãn hiệu nhằm biểu thị cho một họ hệ điều hành Windows được nhắm vào một phần cụ thể của ngành công nghiệp máy tính. Tính đến năm 2014, các họ Windows đang được phát triển tích cực là:

  • Windows NT: Được bắt đầu dưới dạng một họ hệ điều hành với Windows NT 3.1, một hệ điều hành cho máy chủmáy trạm. Nay nó được phân ra thành ba họ hệ điều hành con được phát hành gần như cùng lúc và chia sẻ chung một nhân (Core), bao gồm:
    • Windows RT: Hệ điều hành cho các máy tính cá nhân. Phiên bản mới nhất là Windows 10. Sẽ là rất khó cho những người nào không hiểu biết về chủ đề này trong việc nhận dạng các thành viên trong họ này nếu chỉ nhìn qua tên bởi chúng không được đặt tên theo bất cứ một quy luật nào; ví dụ như Windows Vista, Windows 7, Windows 8/8.1Windows RT đều thuộc họ này nhưng Windows 3.1 thì lại không. Đối thủ chính của họ này là hệ điều hành OS X của Apple Inc.
    • Windows Server: Hệ điều hành dành cho máy chủ. Phiên bản mới nhất là Windows Server 2016. Không giống như các phiên bản cho khách hàng, các hệ điều hành trong họ này đều được đặt tên theo quy luật (Windows Server + tên năm phát hành). Đối thủ chính của họ này là hệ điều hành Linux.
    • Windows PE: Một phiên bản nhẹ của Windows được tạo ra để vận hành như một hệ điều hành trực tiếp, được sử dụng để cài đặt Windows trên các máy tính hoàn toàn mới (đặc biệt khi phải cài đặt nhiều máy tính cùng lúc), hoặc sử dụng với mục đích phục hồi hoặc sửa lỗi. Phiên bản mới nhất là Windows PE 10.0.10586.0.
  • Windows Embedded: Ban đầu, Microsoft phát triển Windows CE dưới dạng một hệ điều hành mục đích chung cho tất cả các thiết bị có tài nguyên (cấu hình phần cứng) quá hạn chế để được gọi là một chiếc máy tính đầy đủ. Tuy nhiên, rốt cục Windows CE lại được đổi tên thành Windows Embedded Compact và được xếp lại dưới thương hiệu Windows Compact cũng được bao gồm Windows Embedded Industry, Windows Embedded Professional, Windows Embedded Standard, Windows Embedded Handheld và Windows Embedded Automotive.[6]

Các họ Windows sau không còn được phát triển nữa:

  • Windows 9x: Hệ điều hành được nhắm vào thị trường tiêu dùng. Họ này đã bị ngừng phát triển do làm việc không còn hiệu quả. (PC World còn gọi phiên bản cuối của nó, Windows ME, là một trong những sản phẩm tệ nhất mọi thời đại.)[7] Microsoft nay dùng Windows NT cho thị trường tiêu dùng.
  • Windows Mobile: Phiên bản trước của Windows Phone, là một hệ điều hành cho điện thoại di động. Phiên bản đầu tiên có tên là Pocket PC 2000; phiên bản thứ ba, Windows Mobile 2003 là phiên bản đầu tiên có thương hiệu Windows Mobile. Phiên bản cuối cùng là Windows Mobile 6.5.
  • Windows Phone: Hệ điều hành chỉ được bán cho các nhà sản xuất điện thoại thông minh. Phiên bản đầu tiên là Windows Phone 7, tiếp theo sau bởi Windows Phone 8, và phiên bản cuối Windows Phone 8.1. Nó đã được kế nhiệm bới Windows 10 Mobile
En otros idiomas
অসমীয়া: ৱিণ্ড'জ
azərbaycanca: Microsoft Windows
Bahasa Indonesia: Microsoft Windows
Bahasa Melayu: Microsoft Windows
Bân-lâm-gú: Microsoft Windows
беларуская: Windows
беларуская (тарашкевіца)‎: Microsoft Windows
български: Microsoft Windows
corsu: Windows
Dorerin Naoero: Microsoft Windows
Ελληνικά: Microsoft Windows
føroyskt: Windows
hornjoserbsce: Windows
interlingua: Microsoft Windows
עברית: Microsoft Windows
ქართული: Microsoft Windows
қазақша: Microsoft Windows
Кыргызча: Microsoft Windows
Lëtzebuergesch: Microsoft Windows
Ligure: Windows
Limburgs: Windows
la .lojban.: la canko
lumbaart: Windows
magyar: Windows
македонски: Microsoft Windows
მარგალური: Microsoft Windows
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Microsoft Windows
монгол: Microsoft Windows
Nederlands: Microsoft Windows
norsk nynorsk: Microsoft Windows
occitan: Windows
oʻzbekcha/ўзбекча: Microsoft Windows
Plattdüütsch: Microsoft Windows
português: Microsoft Windows
Qaraqalpaqsha: Microsoft Windows
Ripoarisch: Microsoft Windows
Runa Simi: Windows
русский: Windows
русиньскый: Microsoft Windows
саха тыла: Microsoft Windows
Simple English: Microsoft Windows
slovenčina: Microsoft Windows
slovenščina: Microsoft Windows
Soomaaliga: Microsoft Windows
srpskohrvatski / српскохрватски: Microsoft Windows
татарча/tatarça: Microsoft Windows
తెలుగు: విండోస్
тоҷикӣ: Microsoft Windows
українська: Microsoft Windows
vepsän kel’: Microsoft Windows
West-Vlams: Windows
吴语: 微软视窗
ייִדיש: Windows
žemaitėška: Microsoft Windows