Luật La Mã

Luật La Mã là hệ thống luật cổ, được xây dựng cách đây khoảng hơn 2000 năm (449 TCN), áp dụng cho thành Roma và sau đó là cả Đế quốc La Mã. Các nguồn của Luật La Mã thời Cổ đại được sưu tập trong Corpus Iuris Civilis được tái khám phá trong thời kỳ Trung cổ và mãi cho đến thế kỷ 19 vẫn được xem là nguồn luật pháp quan trọng trong phần lớn các quốc gia châu Âu. Vì thế mà người ta cũng có thể gọi các luật lệ có hiệu lực trên lục địa châu Âu trong thời kỳ Trung cổ và trong thời gian đầu của thời kỳ Hiện đại là Luật La Mã.

Trong khi rất nhiều thành tựu của thời kỳ Cổ đại có nguồn gốc từ người Hy Lạp và chỉ được người La Mã tiếp nhận thì Luật La Mã là một sáng tạo nguyên thủy của người La Mã không có gương mẫu Hy Lạp. Thế nhưng việc sử dụng các khái niệm và mẫu mực lý luận từ triết học Hy Lạp trong phát triển của ngành luật học La Mã đã đóng một vai trò quan trọng.

Luật La Mã thời Cổ đại

Đầu tiên, Luật La Mã là luật được hình thành từ việc hành luật lâu năm theo tập quán không có luật viết. Một trong những tác phẩm luật ra đời sớm nhất là Bộ luật 12 bảng (tiếng La Tinh: lex duodecim tabularum), thành hình vào khoảng năm 450 trước Công Nguyên.

Ngành luật học La Mã đạt đến đỉnh cao nhất trong những thế kỷ đầu tiên của thời kỳ hoàng đế (thế kỷ thứ 1 đến thế kỷ thứ 3). Trong thời gian cuối của thời Cổ đại các học thuyết của ngành luật học cổ điển này có nguy cơ bị lãng quên. Để chống lại xu hướng đó Hoàng đế Justinian I đã ra lệnh sưu tập lại các bản văn luật cũ. Tác phẩm luật mà sau này được biết đến dưới tên Corpus Iuris Civilis bao gồm các quyển sách dạy về luật (công bố năm 533), tập san các bài văn của các luật gia La Mã (tiếng La Tinh: digesta hay pandectae), các đạo luật do hoàng đế ban hành (Codex Iustinianus, công bố năm 534) và các đạo luật đã được sửa đổi bổ sung (novellae).

En otros idiomas
العربية: قانون روماني
asturianu: Derechu romanu
azərbaycanca: Roma hüququ
Bahasa Indonesia: Hukum Romawi
беларуская: Рымскае права
bosanski: Rimsko pravo
български: Римско право
català: Dret romà
čeština: Římské právo
dansk: Romerret
Ελληνικά: Ρωμαϊκό Δίκαιο
English: Roman law
español: Derecho romano
Esperanto: Romia juro
فارسی: حقوق روم
français: Droit romain
한국어: 로마법
hrvatski: Rimsko pravo
interlingua: Derecto roman
íslenska: Rómarréttur
italiano: Diritto romano
қазақша: Рим құқығы
Latina: Ius Romanum
lietuvių: Romėnų teisė
magyar: Római jog
Nederlands: Romeins recht
日本語: ローマ法
occitan: Drech roman
oʻzbekcha/ўзбекча: Rim huquqi
Plattdüütsch: Röömsch Recht
português: Direito romano
română: Drept roman
Scots: Roman law
sicilianu: Drittu rumanu
Simple English: Roman law
slovenčina: Rímske právo
slovenščina: Rimsko pravo
српски / srpski: Римско право
srpskohrvatski / српскохрватски: Rimsko pravo
svenska: Romersk rätt
Türkçe: Roma hukuku
українська: Римське право
粵語: 羅馬法
中文: 罗马法