Lễ Vượt Qua

Lễ Vượt Qua hay lễ Quá Hải (tiếng Anh: Pass Over) là lễ quan trọng nhất của người Do Thái, kéo dài một tuần. Chiều ngày 14 tháng Ni-xan (khoảng tháng ba, tháng tư dương lịch), người ta sát tế chiên (cừu) tại đền thờ, rồi tư tế lấy máu chiên mà đổ dưới chân bàn thờ. Khi đêm xuống, người ta sẽ ăn tiệc chiên vượt qua theo gia đình hay theo nhóm mà không quên lấy chút máu chiên bôi lên cửa nhà. Lễ Vượt Qua được cử hành như một cuộc tưởng niệm nhằm giúp mỗi người sống lại kinh nghiệm của cha ông họ được giải phóng khỏi ách nô lệ Ai Cập xưa kia. Trong bữa tiệc, người ta ăn thịt chiên với bánh không men và rau đắng, ngoài ra, họ cũng uống với nhau bốn chén rượu đã được vị chủ tọa bữa tiệc chúc lành để kỉ niệm bốn lời hứa của Thiên Chúa với dân Do Thái:

  • "Ta sẽ đem các ngươi ra từ ách của Ai Cập"
  • "Ta sẽ giải thoát các ngươi khỏi cảnh làm tôi mọi chúng"
  • "Ta sẽ giương cánh tay mà chuộc lấy các ngươi"
  • "Ta sẽ lấy các ngươi làm dân Ta, và Ta sẽ là Thiên Chúa các ngươi"

Họ sẽ nhắc nhở lại biến cố Xuất Hành và đọc một bài Thánh Vịnh khi tiệc tàn.

Tuy nhiên, lịch sử Lễ Vượt Qua đương thời Cựu Ước là hình bóng và là lời tiên tri rằng trong tương lai sẽ có một Đấng đến và lập nên Lễ Vượt Qua Giao ước mới. 2000 năm trước, Đức Chúa Giêsu đã lập nên Lễ Vượt Qua Giao ước mới bởi bánh và rượu nho tượng trưng cho thân thể và huyết của Ngài.

Lịch sử

Trong lịch sử cách đây khoảng 3500 năm (1500 năm TCN), dân Do-thái từng sinh sống và làm nô lệ tại xứ Ai-cập trong khoảng 430 năm. Tại đây, họ bị vua quan người Ai-cập đặt những cai nô để áp bức, bắt họ phục dịch cực khổ, phải làm lụng nặng nhọc để nhồi đất sét làm gạch, làm đủ thứ công việc đồng áng, bị cưỡng bức lao động để xây dựng thành quách kho tàng cho vua Ai-cập.

Thiên Chúa đã nghe tiếng ta thán và thấy nỗi thống khổ của họ, nên Ngài đã đến với Môi-se, để sai phái ông cứu họ ra khỏi tay người Ai-cập và để đem tuyển dân của Ngài vào miền đất hứa, là một xứ tốt đẹp rộng rãi, tuôn tràn sữa và mật ong.

Moses dẫn dân chúng vượt qua biển Đỏ

Vua Ai-cập, dĩ nhiên không chấp thuận lời yêu cầu của Môi-se để cho dân Do-thái được tự do rời xứ. Để bắt phục vua, Thiên Chúa đã lần lượt trút xuống xứ Ai-cập 9 tai vạ khủng khiếp, như nước sông biến thành máu thật hôi thối, ếch nhái bò lúc nhúc khắp nơi, muỗi bay dày đặc, ruồi nhặng bay từng đàn tàn hại bay vào nhà người Ai-cập, từ vua chí dân; mọi súc vật bị chết vì dịch; ung nhọt ghẻ lở, mưa đá trút xuống dữ dội, cào cào tràn ngập xứ cắn nuốt tất cả cây cỏ ngoài đồng, và rồi bóng tối dày đặc bao phủ cả xứ Ai-cập trong ba ngày.

Tuy vậy, sau mỗi tai vạ, vua Ai-cập vẫn cứng lòng và một mực không cho dân Do-thái ra đi.

Đến đây, Thiên Chúa tuyên bố về tai vạ thứ mười và cũng là tai vạ cuối cùng; đó là Ngài sẽ giết chết tất cả các con trưởng nam của người Ai-cập, từ thái tử con vua Ai-cập đang ngồi trên ngôi, cho đến con trưởng nam của người nữ tì đang xay cối.

Song song với lời tuyên bố về tai vạ thứ mười này, Thiên Chúa có phán với Môi-se ra lệnh cho toàn dân Do-thái làm đúng theo một lời hướng dẫn rất quan trọng, để tuyển dân của Ngài không bị vạ lây với dân Ai-cập. Lời hướng dẫn này được ghi lại trong Kinh Thánh, sách Xuất Hành

chương 12. Lời này đó chính là hãy giữ Lễ Vượt Qua. Người dân Do Thái giữ Lễ Vượt Qua bằng cách giết chiên và ăn thịt chiên quay với bánh không men và rau đắng.

Hải quân Hoa Kỳ ăn bánh không men và rau đắng

Và sau đó lấy huyết chiên bôi trên hai cây cột và mày cửa của nhà nào ăn chiên đó. Được chép ở sách Xuất Ê-díp-tô-ký chương 12 về Lễ Vượt Qua rằng:

11 Vậy, ăn thịt đó, phải như vầy: Dây lưng cột, chân mang giày, tay cầm gậy, ăn hối hả; ấy là lễ Vượt-qua của Đức Giê-hô-va.

12 Đêm đó ta sẽ đi qua xứ Ê-díp-tô, hành hại mọi con đầu lòng xứ Ê-díp-tô, từ người ta cho đến súc vật; ta sẽ xét đoán các thần của xứ Ê-díp-tô; ta là Đức Giê-hô-va.

13 Huyết bôi trên nhà các ngươi ở, sẽ dùng làm dấu hiệu; khi ta hành hại xứ Ê-díp-tô, thấy huyết đó, thì sẽ vượt qua, chẳng có tai nạn hủy diệt các ngươi.

Toàn dân Do-thái làm y như lời hướng dẫn.


Và cũng qua tai vạ thứ mười này, vua và toàn dân Ai-cập đã bằng lòng để cho dân Do-thái được tự do ra đi. Cảnh này được ghi chép lại như sau cũng tại chương 12:

29 Vả, khi giữa đêm, Đức Giê-hô-va hành hại mọi con đầu lòng tại xứ Ê-díp-tô, từ thái tử của Pha-ra-ôn ngồi trên ngai mình, cho đến con cả người bị tù, và hết thảy con đầu lòng của súc vật.

30 Đang lúc ban đêm, Pha-ra-ôn, quần thần cùng hết thảy người Ê-díp-tô đều chờ dậy; có tiếng kêu la inh ỏi trong xứ Ê-díp-tô, vì chẳng một nhà nào là không có người chết.

31 Trong đêm đó, Pha-ra-ôn bèn đòi Môi-se và A-rôn mà phán rằng: Hai ngươi và dân Y-sơ-ra-ên hãy chờ dậy, ra khỏi giữa vòng dân ta mà đi hầu việc Đức Giê-hô-va, như các ngươi đã nói.

Khi dân Do Thái rời khỏi Ai Cập, vua Ai Cập lại cho quân truy đuổi họ. Khi đến biển Đỏ, Thiên Chúa cho nước biển rẽ làm đôi để dân Do Thái đi qua. Khi dân Do Thái đã qua hết thì Thiên Chúa lại cho nước biển ngập trở lại để dìm chết quân đội của vua Ai Cập.

En otros idiomas
Alemannisch: Pessach
asturianu: Pésaj
Bahasa Indonesia: Paskah Yahudi
Bahasa Melayu: Paskah Yahudi
башҡортса: Песах
беларуская: Песах
беларуская (тарашкевіца)‎: Пэсах
Boarisch: Pessach
bosanski: Pesah
български: Пасха
català: Péssah
Cebuano: Pesaḥ
čeština: Pesach
dansk: Pesach
Deutsch: Pessach
English: Passover
español: Pésaj
Esperanto: Pesaĥo
euskara: Pessah
فارسی: پسح
français: Pessa'h
galego: Pessach
한국어: 유월절
hrvatski: Pasha
italiano: Pesach
עברית: פסח
ქართული: ფესახი
Ladino: Pesah
latviešu: Pesahs
lietuvių: Pascha
magyar: Pészah
македонски: Пасха
Malagasy: Paska jiosy
მარგალური: ფესახი
Nederlands: Pesach
日本語: 過越
norsk: Pesach
norsk nynorsk: Pesah
پنجابی: پیساخ
ភាសាខ្មែរ: បុណ្យរំលង
polski: Pesach
português: Pessach
română: Pesah
русский: Песах
Scots: Passower
Simple English: Passover
slovenčina: Pesach
slovenščina: Pasha
српски / srpski: Пасха
srpskohrvatski / српскохрватски: Pasha
suomi: Pesah
svenska: Pesach
Tagalog: Pesaḥ
தமிழ்: பாஸ்கா
ไทย: ปัสคา
українська: Песах
اردو: عید فسح
ייִדיש: פסח
Zazaki: Pesax
中文: 逾越節