Illinois

Tiểu bang Illinois
State of Illinois
Cờ IllinoisHuy hiệu Illinois
CờHuy hiệu
Illinois in United States.svg
Biệt danh: Land of Lincoln (Quê hương của Lincoln), The Prairie State (Tiểu bang Đồng cỏ)
Ngôn ngữ chính thứcTiếng Anh
Địa lý
Thủ phủSpringfield
Thành phố lớn nhấtChicago
Diện tích149.998 km² (hạng 25)
• Phần đất143.968 km²
• Phần nước6.030 km² (4,0 %)
Chiều ngang340 km²
Chiều dài629 km²
Kinh độ87°30′W – 91°30′W
Vĩ độ36°58′N – 42°30′N
Dân số (2000)12.419.293 (hạng 5)
• Mật độ86,27 (hạng 11)
• Trung bình182 m
• Cao nhấtMô Charles, 376 m
• Thấp nhất85 m
Hành chính
Ngày gia nhập3 tháng 12 năm 1818 (thứ 21)
Thống đốcBruce Rauner
Thượng nghị sĩ Hoa Kỳ

Richard Durbin (DC)

Tammy Duckworth (DC)
Múi giờCST (UTC−6)
• Giờ mùa hèCDT (UTC−5)
Viết tắtIL Ill. US-IL
Trang webwww.illinois.gov

Illinois là tiểu bang thứ 21 của Hoa Kỳ, gia nhập liên bang năm 1818. Illinois là tiểu bang đông dân nhất vùng Trung Tây nước Mỹ và đứng thứ năm toàn liên bang về dân số. Chicago nằm ở phía đông bắc là thành phố lớn nhất và trung tâm kinh tế hàng đầu tại Illinois. Đây cũng là thành phố lớn thứ ba nước Mỹ, chỉ sau thành phố New YorkLos Angeles. Thủ phủ của tiểu bang đặt tại thành phố nhỏ Springfield.

Giữa những năm 1300 và 1400, thành phố Cahokia của người da đỏ là thành phố đông dân nhất trên lãnh thổ đất nước Hoa Kỳ sau đó với tổng dân số 40.000 người, trước khi bị thành phố New York vượt qua vào cuối thế kỉ 18. Khoảng 2000 người thổ dân da đỏ và những thợ săn thú người Pháp sống tại Illinois khi cuộc chiến tranh giành độc lập của 13 bang thuộc địa nước Mỹ nổ ra. Trước thế kỉ 19, Illinois vẫn là một vùng đất hoang vu, dân cư thưa thớt. Nhưng bắt đầu từ thập niên 1810, dân cư từ bang Kentucky bắt đầu đổ vào Illinois và những người này chính thức được cấp quyền công dân một tiểu bang mới vào năm 1818. Khu vực đại đô thị tương lai Chicago được thành lập bên bờ con sông Chicago, một trong số ít những cảng tự nhiên ở miền nam bờ hồ Michigan và đóng một vai trò huyết mạch trong giao thông tại vùng Ngũ Đại Hồ. Những phát minh quan trọng trong thập niên 1830 như đường sắt và máy cày đã biến những đồng cỏ của Illinois thành một vùng nông nghiệp trù phú, thu hút dân nhập cư đến từ các nước châu Âu như ĐứcThụy Điển. Nhân dân Illinois đã dành sự ủng hộ rất lớn đối với tổng thống Abraham Lincoln và tướng Ulysses S. Grant (cả hai đều là người Illinois) trong cuộc nội chiến Hoa Kỳ. Từ năm 1900, sự phát triển mạnh mẽ của những thành phố công nghiệp phía bắc tiểu bang cũng như những mỏ khai thác khoáng sản tại miền trung và miền nam đã thu hút thêm dân nhập cư đến từ các nước Đông ÂuNam Âu. Dòng người da đen di cư lên miền bắc sau cuộc Nội chiến Mỹ cũng góp phần làm nên sự đa dạng chủng tộc tại Illinois và đóng góp cho nền văn hóa tại đây nhạc jazz và nhạc blue, những thể loại âm nhạc ngày nay phổ biến khắp nước Mỹ.

Tiểu bang Illinois còn có tên gọi là "Quê hương của Lincoln" (Land of Lincoln), vị tổng thống đã có công xóa bỏ chế độ nô lệ và giữ vững sự thống nhất nước Mỹ trong thế kỉ 19. Ngoài ra, Illinois còn có tên gọi là "Tiểu bang Đồng cỏ" (The Prairie State).

En otros idiomas
Acèh: Illinois
Afrikaans: Illinois
አማርኛ: ኢሊኖይ
Ænglisc: Illinois
العربية: إلينوي
aragonés: Illinois
ܐܪܡܝܐ: ܐܠܝܢܘܝ
arpetan: Ilinouès
asturianu: Illinois
Avañe'ẽ: Illinois
Aymar aru: Illinois suyu
azərbaycanca: İllinoys
Bahasa Indonesia: Illinois
Bahasa Melayu: Illinois
বাংলা: ইলিনয়
Bân-lâm-gú: Illinois
Basa Jawa: Illinois
башҡортса: Иллинойс
беларуская: Ілінойс
беларуская (тарашкевіца)‎: Іліной
भोजपुरी: इलिनोइ
Bikol Central: Illinois
Bislama: Illinois
Boarisch: Illinois
bosanski: Illinois
brezhoneg: Illinois
български: Илинойс
буряад: Иллинойс
català: Illinois
Cebuano: Illinois
čeština: Illinois
corsu: Illinois
Cymraeg: Illinois
dansk: Illinois
davvisámegiella: Illinois
Deitsch: Illinois
Deutsch: Illinois
Dorerin Naoero: Illinois
eesti: Illinois
Ελληνικά: Ιλινόι
emiliàn e rumagnòl: Illinòis
English: Illinois
español: Illinois
Esperanto: Ilinojso
euskara: Illinois
فارسی: ایلینوی
Fiji Hindi: Illinois
føroyskt: Illinois
français: Illinois
Gaeilge: Illinois
Gaelg: Illinois
Gagauz: İllinois
Gàidhlig: Illinois
galego: Illinois
𐌲𐌿𐍄𐌹𐍃𐌺: 𐌹𐌻𐌻𐌹𐌽𐍅𐌰
客家語/Hak-kâ-ngî: Illinois
хальмг: Иллинойс
한국어: 일리노이주
Hawaiʻi: ‘Ilinoe
հայերեն: Իլինոյս
हिन्दी: इलिनॉय
hornjoserbsce: Illinois
hrvatski: Illinois
Igbo: Ilinoi
Ilokano: Illinois
বিষ্ণুপ্রিয়া মণিপুরী: ইলিনয়স
interlingua: Illinois
Interlingue: Illinois
ᐃᓄᒃᑎᑐᑦ/inuktitut: ᐄᓚᓄᐃᔅ
Iñupiak: Illinois
íslenska: Illinois
italiano: Illinois
עברית: אילינוי
Kabɩyɛ: Ilnuwaa
Kapampangan: Illinois
ქართული: ილინოისი
қазақша: Иллинойс
kernowek: Illinois
Кыргызча: Иллинойс
кырык мары: Иллинойс (штат)
Kiswahili: Illinois
Kreyòl ayisyen: Ilinwa
kurdî: Illinois
Ladino: Illinois
Latina: Illinoesia
لۊری شومالی: ایلینوی
latviešu: Ilinoisa
Lëtzebuergesch: Illinois
lietuvių: Ilinojus
Ligure: Illinois
Limburgs: Illinois
Lingua Franca Nova: Illinois
lumbaart: Illinois
magyar: Illinois
मैथिली: इलिनोइ
македонски: Илиноис
Malagasy: Illinois
മലയാളം: ഇല്ലിനോയി
Māori: Illinois
मराठी: इलिनॉय
მარგალური: ილინოისი
مصرى: ايلينوى
مازِرونی: ایلینویز
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Illinois
монгол: Иллиной
Nederlands: Illinois (staat)
Nedersaksies: Illinois (stoat)
नेपाली: इलिनोइ
नेपाल भाषा: इलिनोइ
日本語: イリノイ州
нохчийн: Иллинойс
Nordfriisk: Illinois
norsk: Illinois
norsk nynorsk: Illinois
Novial: Illinois
occitan: Illinois
олык марий: Иллинойс
oʻzbekcha/ўзбекча: Illinoys
ਪੰਜਾਬੀ: ਇਲੀਨਾਏ
पालि: इलिनोइ
Pangasinan: Illinois
پنجابی: الینوۓ
Papiamentu: Illinois
Piemontèis: Illinois
Plattdüütsch: Illinois
polski: Illinois
português: Illinois
română: Illinois
rumantsch: Illinois
Runa Simi: Illinois suyu
русский: Иллинойс
саха тыла: Иллинойс
संस्कृतम्: इलेनॉइस्
sardu: Illinois
Scots: Illinois
Seeltersk: Illinois
shqip: Illinois
sicilianu: Illinois
සිංහල: ඉලනෝයි
Simple English: Illinois
slovenčina: Illinois
slovenščina: Illinois
ślůnski: Illinois
Soomaaliga: Illinois
کوردی: ئیلینۆی
српски / srpski: Илиноис
srpskohrvatski / српскохрватски: Illinois
suomi: Illinois
svenska: Illinois
Tagalog: Illinois
தமிழ்: இலினொய்
Taqbaylit: Illinois
татарча/tatarça: Иллинойс (штат)
тоҷикӣ: Иллинойс
Türkçe: Illinois
українська: Іллінойс
ئۇيغۇرچە / Uyghurche: Illinoyiz Shitati
vèneto: Illinois
Volapük: Illinois
walon: Ilinwès
文言: 伊利諾州
Winaray: Illinois
ייִדיש: אילינוי
Yorùbá: Illinois
粵語: 伊利諾州
Zazaki: Illinois
žemaitėška: Ėlėnuojos