Hôn nhân đồng giới tại Tây Ban Nha

Công nhận
quan hệ đồng giới
Hôn nhân
Được thực hiện
Được công nhận
  1. Hợp pháp ở tất cả 31 bang
  2. Không có luật toàn quốc cho hôn nhân đồng giới; mỗi quận đưa ra biểu quyết hoặc phán quyết của tòa án.
  3. Nếu đăng ký kết hôn ở Hà Lan

* Chưa có hiệu lực

Chủ đề LGBT

Hôn nhân đồng giớiTây Ban Nha được hợp pháp hóa từ 3 tháng 7 năm 2005.[1] Năm 2004, chính phủ dân chủ xã hội vừa được bầu cử, được lãnh đạo bởi Thủ tướng José Luis Rodríguez Zapatero, bắt đầu chiến dịch hợp pháp hóa hôn nhân đồng tính bao gồm quyền nhận con nuôi của các cặp đồng tính. Sau nhiều tranh luận, luật cho phép hôn nhân đồng tính được Quốc hội Tây Ban Nha thông qua vào 30 tháng 6 năm 2005 và công bố vào 2 tháng 7 năm 2005. Hôn nhân đồng giới bắt đầu hợp pháp từ Chủ nhật, 3 tháng 7 năm 2005.[2] Tây Ban Nha trở thành quốc gia thứ ba trên thế giới hợp pháp hóa hôn nhân đồng tính trên cả nước theo sau Hà LanBỉ và trước Canada 17 ngày.

Việc phê chuẩn điều luật này không phải là không có sự phản đối mặc dù 66% người dân ủng hộ.[3] Những nhà lãnh đạo Công giáo La Mã đặc biệt cương quyết phản đối và chỉ trích rằng việc này sẽ làm suy yếu đi ý nghĩa của hôn nhân.[4] Những tổ chức khác bày tỏ sự lo ngại về việc nhận con nuôi của các cặp đồng tính.[5] Biểu tình ủng hộ lẫn chống đối dự luật lôi kéo hàng ngàn người trên khắp các vùng của Tây Ban Nha. Sau khi dự luật này được phê chuẩn, Đảng Nhân dân Tây Ban Nha, một đảng bảo thủ đã kiện luật này ra Tòa án hiến pháp Tây Ban Nha.[6]

Khoảng 4.500 cặp đôi đồng giới cưới nhau ở Tây Ban Nha trong năm đầu tiên sau khi luật được thông qua.[7] Chẳng bao lâu sau khi luật được thông qua, nhiều câu hỏi xuất hiện xoay quanh vấn đề hợp pháp của hôn nhân đồng giới đối với người ngoại quốc đến từ đất nước không cho phép kết hôn đồng giới. Bộ Tư pháp quy định rằng luật này cho phép một công dân Tây Ban Nha cưới một người ngoại quốc bất kể đất nước của người đó có cho phép hay không.[8] Ít nhất một trong hai người phải là công dân Tây Ban Nha, hai người ngoại quốc có thể cưới nhau nếu họ sinh sống hợp pháp tại Tây Ban Nha.

Đảng Nhân dân Tây Ban Nha đã thắng áp đảo trong cuộc bầu cử Quốc hội 2011 và người đứng đầu Mariano Rajoy nói rằng ông phản đối hôn nhân đồng giới tuy nhiên quyết định có bãi bỏ luật này hay không phải chờ phán quyết của Tòa Hiến pháp.[9][10][11] Tháng 11, 2012, luật này được Tòa Hiến pháp quyết định giữ lại với 8 phiếu ủng hộ và 3 phiếu chống.[12][13][14] Bộ trưởng Tư pháp Alberto Ruiz-Gallardón tuyên bố chính phủ sẽ tôn trọng luật này và nó sẽ không bị hủy bỏ.[15][16][17]

Lịch sử

Trong thập niên 1990 và đầu thập niên 2000, nhiều hội đồng thành phố và cộng đồng tự trị đã cho phép đăng ký kết hợp dân sự nhằm đem lại quyền lợi cho những cặp không cưới nhau đối với bất kỳ giới tính nào mặc dù tác động hầu như chỉ mang tính biểu tượng.[18] Cơ quan đăng ký được thành lập ở 12 trong số 17 cộng đồng tự trị: Catalonia (1998), Aragon (1999), Navarre (2000), Valencia (2001), Quần đảo Baleares (2001), Madrid (2001), Asturias (2002), Andalusia (2002), Extremadura (2003), Xứ Basque (2003), Quần đảo Canaria (2003) và Cantabria (2005).[19][20] Luật Tây Ban Nha đã cho phép người độc thân nhận con nuôi do đó hiển nhiên một cặp đôi đồng giới có thể nhận con nuôi nhưng người bạn đời kia không phải là cha/mẹ hợp pháp và không có quyền nếu mối quan hệ đó chấm dứt hoặc người cha/mẹ hợp pháp qua đời.[18] Lúc đó hôn nhân đồng giới thì bất hợp pháp ở cộng đồng tự trị.[21]

Ngày 30 tháng 6 năm 2004, Bộ trưởng Tư pháp Juan Fernando López Aguilar tuyên bố Hạ viện đã tạm thời chấp thuận kế hoạch của chính phủ cho việc hợp pháp hóa hôn nhân đồng giới. Việc này để thực hiện lời hứa khi tuyên thệ của thủ tướng José Luis Rodríguez Zapatero.[1] López Aguilar cũng thông báo hai đề xuất của Đảng Hội tụ và Liên minh của Catalonia: một là đưa hôn nhân đồng giới và hôn nhân khác giới vào luật chung, hai là cho phép người hoán tính được thay đổi họ tên và giới tính mà không nhất thiết phải thực hiện phẫu thuật.[22]

Dự luật hôn nhân đồng giới được Nội các thông qua vào ngày 1 tháng 10 năm 2004, nộp cho Quốc hội vào 31 tháng 12[23] và được Hạ viện thông qua vào 21 tháng 4 năm 2005.[24][25] Tuy nhiên, dự luật đã bị bác bỏ vào 22 tháng 6 năm 2005 bởi Thượng viện, nơi có đa số ghế là người của Đảng Nhân dân.[26] Dự luật được chuyển lại cho Hạ viện nơi có quyền gạt bỏ quyết định của Thượng viện và cuối cùng dự luật được thông qua vào 30 tháng 6 năm 2005 với 187 phiếu thuận, 147 phiếu chống và 4 phiếu trắng.

Khi dự luật có hiệu lực vào 2 tháng 7 năm 2005, Tây Ban Nha trở thành quốc gia thứ ba trên thế giới hợp pháp hóa hôn nhân đồng giới trên toàn quốc sau Hà Lan và Bỉ.[27]

Đám cưới đồng giới đầu tiên diễn ra 8 ngày sau khi dự luật trở thành luật và được Carlos Baturín và Emilio Menéndez tổ chức tại phòng hội đồng ở Tres Cantos, ngoại ô Madrid.[28] Đám cưới đầu tiên giữa hai phụ nữ diễn ra ở Barcelona 7 ngày sau đó.[29]

Mặc dù quá trình dẫn tới quyền bình đẳng trải qua nhiều bước, vẫn có một khe hở: nếu một cặp đồng tính nữ sinh con, người mẹ phi huyết thống của đứa con vẫn chưa được xem là mẹ hợp pháp của đứa trẻ mà phải trải qua một thủ tục pháp lý dài để nhận con.[30] Trong khi đó quyền này thì hợp pháp đối với một cặp dị tính (cho dù có kết hôn hay không): một người cha dượng có thể tuyên bố con riêng của vợ là con của ông ta mà không cần một thủ tục pháp lý nào. Ngày 7 tháng 11 năm 2006, chính phủ bổ sung phần trợ giúp sinh sản vào điều luật, cho phép người mẹ phi huyết thống được coi là mẹ của đứa trẻ, cùng với người mẹ huyết thống.[31]

Quá trình phê chuẩn Luật 13/2005

Luật dự thảo ngày 30 tháng 6 năm 2004 của Bộ trưởng Tư pháp được Tổng Hội đồng Tư pháp nghiên cứu.[32] Mặc dù Tổng Hội đồng thừa nhận rằng không thể chấp nhận sự kỳ thị đối với người đồng tính, việc mở rộng hôn nhân ra cho các cặp đồng giới (bao gồm việc nhận con lẫn nhau) là khá nghiêm trọng. Tổng Hội đồng tranh luận rằng việc mở rộng đó không được Hiến pháp đòi hỏi và có thể chấm dứt việc kỳ thị bằng những biện pháp pháp lý khác như là mở rộng kết hợp dân sự.[33]

Trước báo cáo không khả quan này, chính phủ trình dự luật lên Quốc hội vào 1 tháng 10 năm 2004. Với sự chống đối của Đảng Nhân dân và những thành viên của Đảng Liên minh Dân chủ Catalonia, những đảng khác trong Quốc hội ủng hộ cuộc cải cách. Ngày 21 tháng 4 năm 2005, Quốc hội thông qua dự luật với 183 phiếu thuận, 136 phiếu chống và 6 phiếu trắng (bao gồm một thành viên của Đảng Nhân dân).[34] Đoạn văn trong dự luật cho phép hôn nhân đồng tính ở Tây Ban Nha thì ngắn: chỉ một đoạn được thêm vào mục 44 của Luật Công dân, nói rằng hôn nhân có những điều kiện cần và hiệu lực bất kể những người liên quan là cùng hay khác giới tính.[35]

Cùng với những điều khoản Hiến pháp, đoạn văn được chấp thuận bởi Quốc hội được nộp cho Thượng viện, cơ quan cuối cùng quyết định thông qua, thay đổi hay phủ quyết. Ngày 21 tháng 6 năm 2005, những chuyên gia được gọi tới Thượng viện để tham gia tranh luận về vấn đề này. Ý kiến của các chuyên gia rất khác nhau, vài chuyên gia cho rằng việc người đồng tính nhận con nuôi không có tác động tới sự phát triển của một đứa trẻ, trừ khả năng cởi mở nhiều hơn đối với đồng tính luyến ái.[36] Tuy nhiên nhà tâm thần học Aquilino Polaino, mà Đảng Nhân dân gọi là chuyên gia, cho rằng đồng tính luyến ái là một rối loạn xúc cảm và bệnh lý. Giữa những quả quyết khác đem tới sự tranh luận, ông cho rằng "nhiều người đồng tính có tiền sử bị lạm dụng hiếp dâm khi còn nhỏ" và rằng những người đồng tính thường có gia đình trong đó người cha "không thân thiện, nghiện rượu và xa cách" và người mẹ "bảo vệ quá đáng" đối với con trai và "lạnh lùng" với con gái. Những thành viên nổi bật của Đảng Nhân dân sau đó đã bác bỏ lập luận của Polaino.[37]

Thượng viện đã phủ quyết đoạn văn do Quốc hội nộp. Sự phủ quyết này được đề xuất bởi Đảng Nhân dân, đảng có đa số ghế, và Đảng Liên minh Dân chủ của Catalonia, và được quyết định bới 131 phiếu thuận, 119 phiếu chống và 2 phiếu trắng.[38] Do đó, đoạn văn được gửi trả lại cho Quốc hội. Ngày 30 tháng 6 năm 2005, nó được Quốc hội thông qua. Đoạn văn này cùng với những điều khoản Hiến pháp, có quyền gạt bỏ quyền phủ quyết của Thượng viện. Quyết định này có được từ 187 phiếu thuận (bao gồm một thành viên của Đảng Nhân dân là Celia Villalobos), 147 phiếu chống và 4 phiếu trắng.[2] Phủ quyết của Thượng viện bị gạt bỏ do đó dự luật được thông qua. Cuộc bỏ phiếu đó được tổ chức sau khi Zapatero bất ngờ phát biểu trước quốc hội rằng:[39]

Mariano Rajoy, lãnh đạo của Đảng Nhân dân, bị từ chối cơ hội trả lời sau khi Zapatero phát biểu và tố cáo Zapatero đã chia rẽ xã hội Tây Ban Nha.[39]

Khi thông tin đại chúng hỏi nhà vua Juan Carlos rằng ông có ký dự thảo đang được tranh luận tại Quốc hội hay không, ông trả lời rằng ông là quốc vương Tây Ban Nha, chứ không phải quốc vương của Bỉ, muốn ám chỉ rằng nhà vua Bỉ Baudouin đã từ chối ký luật hợp pháp hóa phá thai.[40] Nhà vua với quyền phê chuẩn của hoàng gia có thể làm cho sự phủ quyết của bên lập pháp có tác dụng. Tuy nhiên, quốc vương đã dùng quyền phê chuẩn của hoàng gia ( ngự chuẩn) đối với Luật 13/2005 vào 1 tháng 7 năm 2005. Điều luật được công báo trên Boletín Oficial del Estado ngày 2 tháng 7 và có tác dụng vào 3 tháng 7.[41] Nhà vua bị những người theo chủ nghĩa Carlism và những người bảo thủ cực hữu chỉ trích vì đã ký điều luật.

En otros idiomas