Dị giáo

Galileo tại tòa án dị giáo Rôma - tranh của Cristiano Banti năm 1857

Dị giáo là bất cứ niềm tin hay lý thuyết nào không đúng với niềm tin chuẩn mực tôn giáo hoặc phong tục có sẵn đương thời.[1] dị giáo khác với bội giáo, tức việc từ bỏ quan hệ với một tôn giáo hay nguyên tắc nào đó,[2] và báng bổ, tức là bất kính đối với một tôn giáo.[3]

Dị giáo thường dùng để thảo luận sự mâu thuẫn giữa tôn giáo hay truyền thống, mặc dù nó cũng được dùng bởi một số phần tử chính trị cực đoan để chỉ các đối thủ. Nó cũng mang ý nghĩa rộng hơn là những hành vi hay niềm tin có khả năng làm suy yếu các giá trị đạo đức chấp nhận được và gây ra tệ nạn hữu hình hoặc thảm họa. Trong một số tôn giáo cũng ngụ ý việc dị giáo là thông đồng với ma quỷ như Satan hay Thần Lửa.[4] Trong một số giai đoạn lịch sử nhất định của Kitô giáo, Do Thái, và một số nền văn hóa hiện đại, tán thành ý tưởng vốn bị coi là dị giáo sẽ bị trừng phạt theo quy định của pháp luật.

Kitô giáo

Khái niệm dị giáo được sử dụng bởi nhiều nhà thờ khác nhau miêu tả những người có tư tưởng khác với những điều được truyền dạy từ nhà thờ. Những người được gọi là những kẻ dị giáo.

Trong thời Trung cổ, việc buộc tội một người là dị giáo là phổ biến. Nếu những cáo buộc được chứng minh, thủ phạm phải trải qua một nghi lễ. Kể từ khi việc tra tấn được sử dụng, những lời buộc tội càng dễ dàng được chứng minh. Nghi lễ được thực hiện để cứu rỗi linh hồn của tội phạm bị kết án và thường bao gồm việc thiêu sống trên cọc.

Chúa Jesus cũng bị xem là dị giáo bởi các thủ lĩnh Do Thái đương thời (xem Phúc âm Matthew 26:57-67)

Giáo hội Công giáo Rôma cũng đã tìm thấy một vài điểm được xem là dị giáo trong phong trào Kháng Cách:

  • Các người theo nhóm Tin Lành xác định rằng niềm tin được dựa trên kinh thánh. Giáo hội Roma tuyên bố truyền thống của đạo cũng rất quan trọng.[5]
  • Nhóm Tin Lành nói rằng chỉ cần dựa vào niềm tin thì sẽ được cứu. Giáo hội Roma nói rằng muốn được cứu thì phải làm điều tốt lành nữa.
  • Nhóm tin lành ai cũng có thể đi tu và trở thành linh mục và chỉ có một điều kiện đòi hỏi là người đó đã được làm lễ rửa tội. Theo như giáo hội Roma và giáo hội Chính Thống thì linh mục phải được thông qua sự phong chức. Điều này có nghĩa là không phải ai cũng trở thành linh mục được.
  • Theo nhóm Tin Lành thì không có sự hóa thể từ bánh và rượu thành máu và thịt của chúa Jesus trong lễ.
  • Theo nhóm Tin Lành thì Cuốn sách Roman Missal được coi là dị đạo.

Như một kết quả của sự Cải Cách Tin Lành, Thánh Bộ Giáo Lý Đức Tin đã được tạo ra trong lòng Giáo hội Công giáo Rôma để bảo vệ Giáo hội chống lại dị giáo và lạc thuyết. Thánh Bộ Giáo Lý Đức Tin nắm quyền trực tiếp quyết định cuối cùng để quyết định những gì tạo nên một điều dị giáo hoặc tà thuyết, và làm thế nào để dối phó với chúng.

En otros idiomas
Afrikaans: Kettery
العربية: هرطقة
asturianu: Herexía
Bahasa Indonesia: Ajaran sesat
Bân-lâm-gú: Īⁿ-toan
башҡортса: Бидғәт
беларуская: Ерась
беларуская (тарашкевіца)‎: Ерась
bosanski: Hereza
български: Ерес
català: Heretgia
čeština: Hereze
Cymraeg: Heresi
dansk: Kætteri
Deutsch: Häresie
eesti: Ketserlus
Ελληνικά: Αίρεση
English: Heresy
español: Herejía
Esperanto: Herezo
euskara: Heresia
فارسی: هرطقه
français: Hérésie
galego: Herexía
한국어: 이단
hrvatski: Krivovjerje
Ido: Herezio
interlingua: Heresia
íslenska: Villutrú
italiano: Eresia
עברית: כפירה (דת)
қазақша: Ересьтер
Latina: Haeresis
latviešu: Ķecerība
lietuvių: Erezija
magyar: Eretnekség
македонски: Ерес
മലയാളം: പാഷണ്ഡത
Nederlands: Ketterij
日本語: 異端
norsk: Heresi
norsk nynorsk: Kjetteri
occitan: Eretgia
polski: Herezja
português: Heresia
română: Erezie
русский: Ересь
русиньскый: Кацирство
саха тыла: Иэрэс
Scots: Heresy
shqip: Herezia
Simple English: Heresy
slovenčina: Heréza
slovenščina: Herezija
српски / srpski: Јерес
srpskohrvatski / српскохрватски: Hereza
svenska: Kätteri
Tagalog: Erehiya
Türkçe: Dalalet
українська: Єресь
اردو: بدعت
vèneto: Eresia
中文: 異端