Cộng hòa Trung Phi

Cộng hòa Trung Phi
  • Ködörösêse tî Bêafrîka
  • République centrafricaine
Flag of the Central African Republic.svg Coat of arms of the Central African Republic.svg
Quốc kỳ Huy hiệu
Vị trí của Cộng hòa Trung Phi
Tiêu ngữ
"Unité, Dignité, Travail" ( tiếng Pháp)
"Thống nhất, Phẩm cách, Lao động"
Quốc ca
tiếng Pháp: La Renaissance, tiếng Sango: E Zingo
Hành chính
Chính phủ Cộng hòa bán tổng thống
Tổng thống
Thủ tướng
Faustin-Archange Touadéra
Simplice Sarandji
Thủ đô Bangui
4°22′B 18°35′Đ / 4°22′B 18°35′Đ / 4.367; 18.583
Thành phố lớn nhất Bangui
Địa lý
Diện tích 622.984 km² ( hạng 45)
Diện tích nước 0% %
Múi giờ UTC ( UTC+1)
Lịch sử
Ngày thành lập
13 tháng 8 năm 1960
Dân cư
Ngôn ngữ chính thức tiếng Pháp, tiếng Sango
Dân số ước lượng (2014) 4,709,000 [1] người ( hạng 119)
Mật độ 7,1 người/km²
Kinh tế
GDP ( PPP) (2016) Tổng số: 3,206 tỷ USD [2]
Bình quân đầu người: 656 USD [2]
GDP (danh nghĩa) (2016) Tổng số: 1,782 tỷ USD [3]
HDI (2015) 0,352 [4] thấp ( hạng 188)
Đơn vị tiền tệ Franc CFA ( XAF)
Thông tin khác
Tên miền Internet .cf

Cộng hòa Trung Phi ( tiếng Pháp: République Centrafricaine; tiếng Sango: Ködörösêse tî Bêafrîka) là một quốc gia tại miền trung châu Phi. Cộng hòa Trung Phi giáp Tchad về phía bắc, phía đông giáp Nam Sudan, phía nam giáp Cộng hòa Dân chủ CongoCộng hòa Congo, phía tây giáp Cameroon. Đây là một quốc gia không có bờ biển và có diện tích 622.436 kilômét vuông. Bangui là thủ đô và là thành phố lớn nhất quốc gia này. Cộng hòa Trung Phi nằm ở rìa bắc của lưu vực sông Congo. Phần lớn đất đai là cao nguyên với độ cao từ 610–790 m. Hai dãy núi ở phía bắc và đông bắc có độ cao tối đa khoảng 1400 m. Phần lớn quốc gia này có thảm thực vật là savanna, bãi cỏ xen lẫn với bụi cây. Rừng rậm tập trung ở tây nam. Quốc gia này có nhiều sông lớn: Bamingui và Ouham ở phía bắc, Ubangi, một chi lưu của sông Congo ở phía nam.

Lịch sử

Bài chi tiết: Lịch sử Cộng hòa Trung Phi

Lịch sử thời kì tiền thuộc địa của quốc gia này ít được biết đến. Người Banda, người Ngbandi, người Baya và người Azande là các nhóm sắc tộc chính ở vùng này. Từ thập kỷ 70 của thế kỷ XIX, người châu Âu bắt đầu thám hiểm vùng này.

Năm 1889, Pháp lập một tiền trạm tại Bangui, thành lập vùng thuộc địa giữa hai sông Oubangui và Chari năm 1905 và sáp nhập vào lãnh thổ Châu Phi Xích đạo thuộc Pháp năm 1910. Vùng lãnh thổ này trở thành Cộng hòa Trung Phi với tư cách là nước tự trị thuộc Cộng đồng nước Pháp năm 1958.

Năm 1960, Cộng hòa Trung Phi tuyên bố độc lập và David Dacko trở thành Tổng thống. Năm 1966, Jean Bedel Bokassa lên cầm quyền sau cuộc đảo chính. Bokassa tuyên bố trở thành Tổng thống trọn đời năm 1972. Năm 1976, Tổng thống Jean Bedel Bokassa tuyên bố làm Hoàng đế, đổi tên nước thành Vương quốc Trung Phi.

Những xáo trộn kinh tế - xã hội, các cuộc đàn áp đẫm máu đối với những người chống đối và những cuộc tàn sát học sinh trung học dẫn đến việc Pháp giúp đỡ Tổng thống David Dacko lật đổ Bokassa, trở lại cầm quyền và lập nền cộng hòa năm 1979. Sau cuộc tuyển cử Tổng thống năm 1981, Tướng Kolingba tiến hành đảo chính và lãnh đạo đất nước. Mặc dầu Hiến pháp mới được thông qua (1986) và trở lại chế độ đa đảng (1991- 1992), Kolingba cũng không thể duy trì quyền lực. Năm 1993, Ange Félix Patassé đắc cử Tổng thống. Tháng 3 năm 1998, "Hiệp ước hòa giải dân tộc" được ký kết tại Bangui. Tổng thống Patassé sống sót sau cuộc mưu toan đảo chính tháng 5 năm 2001. Tháng 3 năm 2003, Tướng Francois Bozizé lật đổ Tổng thống Patassé và tự tuyên bố trở thành Tổng thống. Ngày 13 tháng 3 năm 2005, trong cuộc bầu cử Tổng thống ở Trung Phi, Francois Bozizé đã đắc cử với số phiếu 64,6%.

En otros idiomas
Bahasa Banjar: Ripublik Aprika Tangah
Bahasa Indonesia: Afrika Tengah
Bahasa Melayu: Republik Afrika Tengah
Baso Minangkabau: Republik Afrika Tangah
беларуская (тарашкевіца)‎: Цэнтральна-Афрыканская Рэспубліка
Chavacano de Zamboanga: República Centroafricana
davvisámegiella: Gaska-Afrihká dásseváldi
Dorerin Naoero: Ripubrikin Aprika Yugaga
eʋegbe: Titina Afrika
客家語/Hak-kâ-ngî: Chûng-fî Khiung-fò-koet
বিষ্ণুপ্রিয়া মণিপুরী: মধ্য আফ্রিকা
kernowek: Centrafrika
Kreyòl ayisyen: Repiblik santafrik
Limburgs: Centraal Afrika
lingála: Santrafríka
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Dṳ̆ng-hĭ Gê̤ṳng-huò-guók
Norfuk / Pitkern: Sentril Afrekan Repablik
occitan: Centrafrica
oʻzbekcha/ўзбекча: Markaziy Afrika Respublikasi
qırımtatarca: Merkeziy Afrika
Sesotho sa Leboa: Central African Republic
Simple English: Central African Republic
srpskohrvatski / српскохрватски: Srednjoafrička Republika
vepsän kel’: Keskafrikan Tazovaldkund
Volapük: Zänoda-Frikop
文言: 中非
Kabɩyɛ: Santrafriki