Bai

Sto articoło el xe scrito in padoan
Nuvola apps bug2.svg
Bai
Insetti
Clasificasion sientìfega
Domìnio:Eukaryota
Sotoregno:Eumetazoa
Phylum:Arthropoda
Subphylum:Tracheata
Superclasse:Hexapoda
Clase:Insecta
Linnaeus, 1758
Sinonimi
Euentomata
Sottoclassi
  • Apterygota
  • Pterygota
Segui el Projeto Fórme de vita


I Bai o Baùti o Inseti (Insecta Lineo, 1758), i xé na clase de vivénti che ła partegne al grando phylum dei Artròpodi. Sta clase qua ła raprexénta el più grandò infrà i grupi de bestie che łe àbita ła Tera, infati ła contegne più de un miłion de spece, a ocio sinque parte su sie del intiero regno animal.

Se pénsa che i sia i primi che i ga cołonixà łe tere saltae fora dal'aqua.[1] in quanto fòsiłi de bai catai i vien dal Devonian. Łe difarénse de morfołogia, anatomia, biołogia e etołogia ła ga dà ai bai, da pì de 300 miłiuni de ani, un rólo de primo pian 'nte ła cołonixasion de ła Tera, in ogni anbiénte 'ntel qual ghe sia sostansa orgànica, co demostrasion de na vixìbiłe capasità de conpetision[1]. I bai, de conseguénsa, i xé organismi chei ga na streta rełasion co l'omo e łe sue atività sia per ben che per małe, fin a modifegarghe, pì o manco diretamente, l'economia, el magnar, łe abitùdene e ła sałute.

Ła vita dei bai in xènare ła scuminsia drénto a n'óvo. Ła łora crésita ła xé contegnùa 'nte un exoschèłetro e durante sta qua i poe crear na muta. Łe bestiołe xóvene łe poe verghe no stiłe de vita anca vèro difarénte da queo dei adulti e durante el sviłupo i poe crear un bigato per ła metamòrfoxi. I poe móvarse co ałe, ma anca a pie e ghe xé spece che łe nua.

De sòłito i bai i xé bestie che łe vive da sołe, co ciare ecesion come ave, brespe e formighe, che łe vive in cołonie grande e anca ben organixae.

Łe rełasion infrà ómeni e bai łe se difarensia da spece a spece. Ghe xé bai parasiti chei se taca a łe piante, spece quee coltivae, e ee manda in małora: l'omo el ga inparà a conbàtarle co sostanse chìmeghe come pesticidi. I bai i poe anca èsare doparai dal'omo a so vantajo: basta pensar al miełe de łe ave e i cavałieri da seda.

Altri projeti

  • Collabora a Commons Su Commons ghe xe dei file multimediałi su Bai
  • Collabora a Wikispecies Wikispecies contiene informazioni su Bai

  • Other Languages
    Afrikaans: Insek
    Alemannisch: Insekten
    አማርኛ: ሦስት አጽቄ
    aragonés: Insecta
    Ænglisc: Ceorfdēor
    العربية: حشرة
    ܐܪܡܝܐ: ܪܚܫܐ
    অসমীয়া: পতংগ
    asturianu: Inseutos
    Aymar aru: Ch'iwi
    azərbaycanca: Həşəratlar
    تۆرکجه: حشره‌لر
    башҡортса: Бөжәктәр
    žemaitėška: Vabzdē
    беларуская: Насякомыя
    беларуская (тарашкевіца)‎: Вусякі
    български: Насекоми
    Bislama: Insek
    বাংলা: কীট
    brezhoneg: Amprevan
    bosanski: Insekti
    català: Insectes
    Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Tè̤ng-ngiê
    Cebuano: Insekto
    Tsetsêhestâhese: Meškêso
    کوردی: مێروو
    čeština: Hmyz
    Cymraeg: Pryf
    dansk: Insekter
    Deutsch: Insekten
    Ελληνικά: Έντομα
    English: Insect
    Esperanto: Insektoj
    español: Insecta
    eesti: Putukad
    euskara: Intsektu
    estremeñu: Insecta
    فارسی: حشره
    Võro: Mutuk
    føroyskt: Skordýr
    français: Insecte
    Nordfriisk: Insekten
    Frysk: Ynsekten
    Gaeilge: Feithid
    galego: Insectos
    Avañe'ẽ: Tymbachu'i
    𐌲𐌿𐍄𐌹𐍃𐌺: 𐌰𐌹𐌽𐍄𐍉𐌼𐍉𐌽
    Gaelg: Insecta
    客家語/Hak-kâ-ngî: Khûn-chhùng
    עברית: חרקים
    हिन्दी: कीट
    Fiji Hindi: Kirwa
    hrvatski: Kukci
    Kreyòl ayisyen: Ensèk
    magyar: Rovarok
    հայերեն: Միջատներ
    interlingua: Insecta
    Bahasa Indonesia: Serangga
    Ilokano: Insekto
    Ido: Insekto
    íslenska: Skordýr
    italiano: Insecta
    日本語: 昆虫
    Patois: Insek
    ქართული: მწერები
    Qaraqalpaqsha: Shıbın-shirkeyler
    Адыгэбзэ: ХьэпӀацӀэхэр
    қазақша: Жәндіктер
    ಕನ್ನಡ: ಕೀಟ
    한국어: 곤충
    कॉशुर / کٲشُر: کیوٚم
    kernowek: Hweskeren
    Кыргызча: Курт-кумурска
    Latina: Insecta
    Lëtzebuergesch: Insekten
    лакку: Ущущулгъи
    лезги: Пепеяр
    Lingua Franca Nova: Inseto
    Limburgs: Insekte
    lumbaart: Inset
    lingála: Nyama ekɛ́
    lietuvių: Vabzdžiai
    latviešu: Kukaiņi
    Basa Banyumasan: Srangga
    олык марий: Шыҥа-копшаҥге
    македонски: Инсекти
    മലയാളം: പ്രാണി
    монгол: Шавж
    मराठी: कीटक
    кырык мары: Капшангы
    Bahasa Melayu: Serangga
    مازِرونی: بئو
    Nāhuatl: Yolcatzin
    Napulitano: Inzetto
    Plattdüütsch: Insekten
    Nedersaksies: Insekt
    नेपाली: किरा
    नेपाल भाषा: की
    Nederlands: Insecten
    norsk nynorsk: Insekt
    norsk: Insekter
    occitan: Insecta
    ਪੰਜਾਬੀ: ਕੀਟ
    Kapampangan: Insectu
    Pälzisch: Insekten
    polski: Owady
    پنجابی: کیڑے
    پښتو: خوځندکې
    português: Insetos
    Runa Simi: Palama
    română: Insectă
    armãneashti: Insectâ
    русский: Насекомые
    русиньскый: Хробач
    Kinyarwanda: Inigwahabiri
    संस्कृतम्: जन्तुः
    саха тыла: Үөн-көйүүр
    sardu: Babbalottu
    sicilianu: Nzettu
    Scots: Insect
    srpskohrvatski / српскохрватски: Insekt
    සිංහල: කෘමියෝ
    Simple English: Insect
    slovenčina: Hmyz
    slovenščina: Žuželke
    Soomaaliga: Xasharaad
    shqip: Insekti
    српски / srpski: Инсекти
    Seeltersk: Insekte
    Basa Sunda: Gegeremet
    svenska: Insekter
    Kiswahili: Wadudu
    தமிழ்: பூச்சி
    తెలుగు: కీటకము
    тоҷикӣ: Ҳашарот
    ไทย: แมลง
    ትግርኛ: ሓሽራ
    Tagalog: Kulisap
    lea faka-Tonga: ʻinisēkite
    Türkçe: Böcek
    татарча/tatarça: Бөҗәкләр
    українська: Комахи
    اردو: حشرات
    oʻzbekcha/ўзбекча: Hasharotlar
    vepsän kel’: Gavedid
    Tiếng Việt: Côn trùng
    West-Vlams: Insektn
    walon: Inseke
    Winaray: Insektó
    Wolof: Gunóor
    吴语: 昆虫
    хальмг: Хорха
    მარგალური: ჭანდეფი (Insecta)
    ייִדיש: אינסעקט
    Yorùbá: Kòkòrò
    Vahcuengh: Non
    中文: 昆虫
    Bân-lâm-gú: Khun-thiông
    粵語: 昆蟲