Achìe

Inrabiadura d'Achìe (1847) de François-Léon Benouville, in te 'l Musee Fabre a Montpellier.

Achìe (in vèneto sentral e in venesian) o Achile (in te chejaltri diaeti) el xe 'n eròe de i miti grèghi, ciamà Ἀχιλλεύς (Achilléus) in grègo antigo, Achilles in latin e Achille in itajan; el xe conosesto par èsar stà un de i guerieri grèghi piasè fòrti in te 'a guèra de Tròia.

Mito

Achìe 'l jera un mexo deo; só pare 'l jera 'l mortal Peèo, re de Ftia, e só mare 'a jera ła dea Teti, ła piasè bea de 'e fioe de Nerèo. Ła nàsita d'Achìe 'a xe contà in tanti mòdi difarenti, ma i miti piasè antighi i ne conta che Teti 'a staxea 'n te 'l mar e 'a ghe piaxea qualche olta de star su ła rena; na olta che ła xe ndà su ła rena de Ftia ła xe stà vista da Peèo che se 'a ga ciapà e ghe ga fato vioensa. Teti 'a xe restà incinta e i dei i ghe ga dito che 'a gavea da sposarse co Peèo. Xe sta propio in te 'l matrimonio de Peèo e de Teti che 'a dea Eris ła ga mandà el pomo de a discordia a ła piasè bea in tra Afrodite, Atena e Era.

Se conta tante stòrie su d'Achìe e i miti piasè xóveni i ne conta che 'l jera invulneràbie, sarìa dir che nisun i 'o podea ferir o farghe mae. Ma i miti piasè antighi i ne conta n'antra storia: Teti, che no ła podea morir, ła ga provà a farghe 'o doventar un deo par intèro par poderghe star insieme par senpre; ła gavea da far un rito tegnendo el puteeto de sora da 'l fogo, ma propio in quel momento lì xe rivà Peèo e se ga ciapà paura che 'a voesse brusar só fioło. Tuto inrabià, Peèo el ga parà via Teti fora de ca' e a 'l puteeto Achìe se ga bruxà el só calcagno. El sentàuro Chiron, che 'l jera un dotór, ghe ga meso al só posto el calcagno de 'l gigante Damiso che 'l jera asè fòrte in te 'l córare, e defati Achìe el xe doventà asè fòrte anca eo in te 'l córare. Chiron el xe stà anca só maèstro d'Achìe e 'o ga tirà su grando.

Achìe 'l jera asè fòrte in te 'l córarghe drio a i so' nemisi; el jera conosesto par èsar asè cativo parché i 'i copava tuti, anca co ła bataja i 'a gavea xa vinta e tuti i tornava indrio, anca i amisi. Eo e i só soldai i se ciamava Mirmìdoni e i jera asè conosesti; co ghe xe stà ła guèra de Tròia anca łori i xe stà ciamà d' Agamènone.

Other Languages
Afrikaans: Achilles
aragonés: Aquiles
العربية: آخيل
অসমীয়া: একিলিছ
asturianu: Aquiles
azərbaycanca: Axilles
تۆرکجه: آشیل
башҡортса: Ахилл
беларуская: Ахіл
български: Ахил
brezhoneg: Ac'hilleüs
bosanski: Ahilej
català: Aquil·les
کوردی: ئاخیلێس
čeština: Achilles
Cymraeg: Achilles
dansk: Achilleus
Deutsch: Achilleus
Ελληνικά: Αχιλλέας
English: Achilles
Esperanto: Aĥilo
español: Aquiles
eesti: Achilleus
euskara: Akiles
فارسی: آشیل
suomi: Akhilleus
français: Achille
Frysk: Achilles
Gaeilge: Aichill
galego: Aquiles
עברית: אכילס
हिन्दी: अकिलीज़
hrvatski: Ahilej
magyar: Akhilleusz
հայերեն: Աքիլլես
interlingua: Achilles
Bahasa Indonesia: Akhilles
íslenska: Akkilles
italiano: Achille
日本語: アキレウス
ქართული: აქილევსი
қазақша: Ахилл
ಕನ್ನಡ: ಅಕಿಲೀಸ್
한국어: 아킬레우스
Кыргызча: Ахилл
Latina: Achilles
Lëtzebuergesch: Achilleus
Lingua Franca Nova: Acile
lietuvių: Achilas
latviešu: Ahillejs
Malagasy: Achille
македонски: Ахил
മലയാളം: അക്കിലിസ്
मराठी: अकिलिस
Malti: Akille
Nederlands: Achilles
norsk: Akilles
occitan: Aquilles
ਪੰਜਾਬੀ: ਅਖ਼ੀਲੀਅਸ
polski: Achilles
português: Aquiles
română: Ahile
русский: Ахилл
sicilianu: Achilli
Scots: Achilles
srpskohrvatski / српскохрватски: Ahilej
Simple English: Achilles
slovenščina: Ahil
shqip: Akili
српски / srpski: Ахил
svenska: Akilles
тоҷикӣ: Ахилл
Tagalog: Achilles
Türkçe: Akhilleus
українська: Ахіллес
اردو: آخیل
oʻzbekcha/ўзбекча: Axill
vepsän kel’: Ahill
Tiếng Việt: Achilles
Winaray: Achilles
中文: 阿喀琉斯
粵語: 阿基里斯