Transport
English: Transport

Transport (lot. transporto — tashiyman) — ijtimoiy moddiy ishlab chiqarish. tarmogʻi, yuklarni va yoʻlovchilarni bir joydan ikkinchi joyga eltishni, mamlakat viloyat va tumanlari, korxonalari, xalq xoʻjalik tarmoqlari oʻrtasida, shuningdek, mamlakat ichida ayirboshlash va aloqani taʼminlaydi.

Quyidagi T.lar mavjud: yer usti T. i (temir yoʻl, avtomobil, quvur yoʻllari), suv T.i (dengiz va daryo), havo T.i (aviatsiya). Vazifasiga koʻra ichki ishlab chiqarish. (sanoat) T.iga vaumumiy foydalaniladigan T.ga boʻlinadi. BuT. turlari bilan bir qatorda shaxsiy foydalaniladigan avtotransportlarxam mavjud. Vazifasi xususiyatiga koʻra, temir yoʻlovchilar va yuk tashuvchi T.ga boʻlinadi. Ichki ishlab chiqarish. transporti bevosita moddiy neʼmatlar ishlab chiqarish. jarayoniga xizmat qiladi va korxona ishlab chiqarish. vositalarining tarkibiy qismi hisoblanadi. Umumiy foydalaniladigan T. (yer usti, suv va havo) ijtimoiy ishlab chiqarish.da muhim sohani tashkil etadi. Umumiy foydalaniladigan T.ning moddiy ishlab chiqarish. tarmogʻi sifatida paydo boʻlishi sanoat toʻntarishi bilan bogʻliq.

Mamlakatlar oʻrtasida tashqi savdoning oʻsishi dengiz kemachiligining rivojlanishiga turtki berdi. Avtotransport 19-asrning oxirida paydo boʻldi, 20-asrning 20-yillarida qisqa masofaga yuk va yoʻlovchilar tashishni amalga oshirib, temir yoʻl va daryo Transport bilan raqobat qila boshladi. Fuqaro havo T.i 20-asrning 1-choragida vujudga keldi.

20-asrda jahon transporti tizimi juda kjsaldi. Rivojlangan mamlakatlarda T. tizimlarining barcha T. turlari (AQSH, Kanada) yoki ayrim T. turlari (Gʻarbiy Yevropa mamlakatlari, Yaponiya)ning yuksak darajada rivojlanganligi bilan tavsiflanadi.

20-asr boshlariga qadar Oʻzbekistonda yuk va yoʻlovchilar, asosan, temir yoʻl, otulov T.larida, tuya, xachir va boshqa yuk tashuvchi hayvonlarda tashilgan. 20-asrning 20-yillaridan avtomobil va xavo T.i, yirik sanoat korxonalari qurilishi bilan sanoat T.i vujudga keldi. 80-yillar oxiriga kelib respublika T.ining moddiytexnika bazasi birmuncha yaxshilandi. Sanoat va qishloq xoʻjaligi.da ishlab chiqarish.ning oʻsishi, keng miqyosdagi kapital qurilishi va transport moddiytexnika bazasining yuksalishi bilan yuk va yoʻlovchilar tashish hajmlari ham orta bordi.

Respublika mustakillikka erishganidan keyin T.ning xalq xoʻjaligiga va ahrliga xizmat koʻrsatishini tubdan yaxshilash va T.ni boshqarish tizimini takomillashtirish maqsadlarida "Oʻzbekiston havo yoʻllari" milliy aviakompaniyasi (1992 y. 28 yanvar), "Oʻzbekiston avtomobil transporti" davlataksiyadorlik korporatsiyasi (1993 y. 8 yanvar), "Oʻzbekiston temir yoʻllari" davlataksiyadorlik kompaniyasi (1994 y. 7 noyab.) va boshqa idoralar tashkil etildi. Mamlakatda T. korxonalari davlat ishtirokidagi aksiyadorlik, ochiq turdagi aksiyadorlik, masʼuliyati cheklangan jamiyatlarga, jamoa korxonalariga aylantirildi. Respublikada avtotransport vositalarining bir qismi (avtobuslar, yuk va yengil mashinalar) jamoa xoʻjaliklari, fuqarolarning mulkiga aylandi.

Oʻzbekiston Respublikasida umumiy foydalaniladigan yuk va yoʻlovchilar tashuvchi T.ning barcha turi —temir yoʻl, avtomobil, aviatsiya, shahar elektr transporti (tramvay,, trolleybus, metropoliten), daryo T.i, quvur yoʻllari transporti, shuningdek, umumiy foydalanilmaydigan (sanoat) transporti turlari — temir yoʻl, avtomobil, tasmali. transport, osma arqon transporti rivoj topgan (yana q. Avtomobil transporti, Daryo transporti, Dengiz transporti, Havo transporti, Temir yoʻl transporti, Shahar transporti).

Respublikaning T. tizimi temir yoʻl, avtomobil yoʻllari, zamonaviy uskunalar bilan jihozlangan temir yoʻl vokzallari, styalari, bekatlari, yuk omborlari, pristanlar, gʻavo flotining yirik aerovokzallari va boshqa infratuzilma boʻlinmalarini qamraydigan xalq xoʻjaligi kompleksini tashkil etadi.




Other Languages
Аҧсшәа: Атранспорт
Afrikaans: Vervoer
Alemannisch: Verkehr
አማርኛ: ማጓጓዝ
aragonés: Transporte
العربية: نقل
asturianu: Tresporte
azərbaycanca: Nəqliyyat
تۆرکجه: نقلیات
башҡортса: Транспорт
žemaitėška: Transpuorts
беларуская: Транспарт
беларуская (тарашкевіца)‎: Транспарт
български: Транспорт
भोजपुरी: परिवहन
bamanankan: Dònìni
বাংলা: পরিবহন
brezhoneg: Treuzdougerezh
bosanski: Transport
català: Transport
нохчийн: Транспорт
ᏣᎳᎩ: ᎡᏓᏍᏙᏗ
کوردی: گواستنەوە
čeština: Doprava
Чӑвашла: Çул-йĕр
Cymraeg: Cludiant
dansk: Transport
Deutsch: Verkehr
Zazaki: Naqliyeci
Ελληνικά: Μεταφορές
English: Transport
Esperanto: Transporto
español: Transporte
eesti: Transport
euskara: Garraio
estremeñu: Transporti
فارسی: ترابری
suomi: Liikenne
Võro: Transport
Na Vosa Vakaviti: Kauti
français: Transport
Nordfriisk: Ferkiar
furlan: Traspuart
Frysk: Transport
Gaeilge: Iompar
贛語: 運輸
kriyòl gwiyannen: Transpò
Gàidhlig: Giùlan
galego: Transporte
Gaelg: Arraghey
עברית: תחבורה
हिन्दी: परिवहन
Fiji Hindi: Transport
hrvatski: Promet
Kreyòl ayisyen: Transpò
magyar: Közlekedés
հայերեն: Տրանսպորտ
interlingua: Transporto
Bahasa Indonesia: Transportasi
íslenska: Samgöngur
italiano: Trasporto
ᐃᓄᒃᑎᑐᑦ/inuktitut: ᐃᖏᕐᕋᔾᔪᑎᑦ
日本語: 交通
Patois: Chanspuot
Jawa: Angkudan
ქართული: ტრანსპორტი
Taqbaylit: Amesni
қазақша: Көлік
kalaallisut: Angallassissutit
ಕನ್ನಡ: ಸಾರಿಗೆ
한국어: 교통
Кыргызча: Транспорт
Latina: Vectura
Lëtzebuergesch: Transport
Lingua Franca Nova: Transporta
Limburgs: Verveur
lietuvių: Transportas
latviešu: Transports
Basa Banyumasan: Angkutan
Malagasy: Fitaterana
олык марий: Транспорт
македонски: Превоз
മലയാളം: ഗതാഗതം
मराठी: दळणवळण
Bahasa Melayu: Pengangkutan
Mirandés: Trasporte
Nāhuatl: Huaznenqui
Napulitano: Traspuorte
Nedersaksies: Vervoor
Nederlands: Vervoer
norsk nynorsk: Transport
norsk: Transport
Nouormand: Transport
occitan: Transpòrt
Oromoo: Geejjiba
ਪੰਜਾਬੀ: ਢੋਆ-ਢੁਆਈ
Norfuk / Pitkern: Transport
polski: Transport
پنجابی: ٹرانسپورٹ
português: Transporte
Runa Simi: Apaykachay
română: Transport
русский: Транспорт
русиньскый: Транспорт
संस्कृतम्: परिवहनम्
sardu: Trasportu
sicilianu: Trasporti
Scots: Transport
srpskohrvatski / српскохрватски: Transport
Simple English: Transport
slovenčina: Doprava
slovenščina: Transport
shqip: Transporti
српски / srpski: Транспорт
Seeltersk: Ferkier
Sunda: Angkutan
svenska: Transport
Kiswahili: Usafiri
тоҷикӣ: Нақлиёт
ትግርኛ: መጓዓዝያ
Türkçe: Ulaşım
Xitsonga: Vutleketli
татарча/tatarça: Транспорт
українська: Транспорт
vèneto: Trasporto
Tiếng Việt: Vận tải
Winaray: Panakayan
吴语: 运输
მარგალური: ტრანსპორტი
ייִדיש: טראנספארט
中文: 运输
Bân-lâm-gú: Kau-thong
粵語: 運輸