Texnetsiy

Texnetsiy(Tc)
Atom raqami43
KoʻrinishiKulrang-jigarrang radiofaol
metall.
Atom xossasi
Atom massasi
(molyar massasi)
97.9072 m. a. b. (g/mol)
Atom radiusi136 pm
Ionlashish energiyasi
(birinchi elektron)
702.2(7.28) kJ/mol (eV)
Elektron konfiguratsiyasi[Kr] 4d6 5s1
Kimyoviy xossalari
Kovalentlik radiusi127 pm
Ion radiusi(+7e)56 pm
Elektrmanfiylik
(poling boʻyicha)
1.9
Elektrod potensiali0
Oksidlanish darajasi-1 dan +7 gacha; eng barqarori +7
Termodinamik xossalari
Zichlik11.5 g/sm³
Solishtirma issiqlik sigʻimi0.243 J/(K·mol)
Issiqlik oʻtkazuvchanlik50.6 Vt/(m·K)
Erish harorati2445 K
Erish issiqligi23.8 kJ/mol
Qaynash harorati5150 K
Qaynash issiqligi585 kJ/mol
Molyar hajm8.5 sm³/mol
Kristall panjarasi
Panjara tuzilishigeksagonal
Panjara davri2.740 Å
Panjara/atom nisbati1.604
Debye haroratin/a K

Texnetsiy (yun. technetos — sunʼiy, lot. Technetium), Tc — Mendeleyev davriy sistemasining VII guruhiga mansub radioaktiv kimyoviy element. Tartib raqami 43, atom massasi 97,9072. Texnetsiy ning 20 ta radioaktiv izotopi maʼlum. Texnetsiy ni 1937 yil da Texnetsiy Segre bilan italyan kimyogari Texnetsiy Perrye molibden yadrolarini deytronlar bilan bombardimon qilib olishga muvaffaq boʻlgan. Hozirgi Texnetsiy yadro reaktorlarda uranning yemirilish mahsulotlaridan ajratib olinadi. Texnetsiyning eng barqaror izotopi —"Ts (T1/2q2,12105 y).

Metall holdagi Texnetsiy jigarrang , uning sirti nam xavoda xiralashadi. Suyuqlanish temperaturasi 2140°. Zichligi 11,5 g/sm³. Texnetsiy — paramagnit, kimyoviy xossalari jihatidan koʻproq reniyga, bir oz marganetsga oʻxshaydi. Birikmalarda valentligi 0 dan 7 gacha (Q2, Q3, Q6, Q7). Texnetsiy suvda va suyultirilgan xlorid kislotada erimaydi, vodorod peroksid bilan ammoniy gidroksid aralashmasida erimasligi jiqatidan reniydan farq qiladi. Zar suvida va nitrat kislotada erib, eritmada pertexnat ionlar (TsO4~) hosil qiladi. Texnetsiy, asosan, atom sanoati chiqindilaridan olinadi. Metall Texnetsiy NH4Tc04, TcO2, Tc2S7 ni 600—1000° da vodorod bilan qaytarib olinadi. Pertexnatlar korroziya ingibitorlaridir. Texnetsiyning TsO2, TsO3 oksidi xam maʼlum. Texnetsiy 400° da ftor bilan geksaftorid TsGʻ6, xlor bilan geksaxlorid TsS16 hosil qiladi. Texnetsiyning TsO3X, TsOX3 (X — galogen) tarkibli rangli birikmalari, Tc2S7 tarkibli sulfidi, TsS tarkibli karbidi va boshqa birikmalari, mas., TsS14, TsS12, Ts(SO)4X2, Ts (SO)5X, (S5N5)2Ts2 ham maʼlum.

Texnetsiy korroziyaga bardoshli modda boʻlganligi uchun reaktorsozlik va aniq asbobsozlik ishlarida konstruksion material sifatida, suyukdanish temperaturasi yuqori boʻlganligi uchun yuqori temperaturali termoelementlarda ishlatiladi. "Ts yemirilganida unurlar hosil boʻlmaydi. Shunga asoslanib, undan radiometriya va dozimetriyada fS standart sifatida foydalaniladi.




Other Languages
Afrikaans: Tegnesium
አማርኛ: ቴክኔቲየም
aragonés: Tecnecio
العربية: تكنيشيوم
asturianu: Tecneciu
azərbaycanca: Texnesium
беларуская: Тэхнецый
беларуская (тарашкевіца)‎: Тэхнэц
български: Технеций
भोजपुरी: टेक्नीशियम
བོད་ཡིག: ཊེག་ནི་ཤིམ།
brezhoneg: Teknetiom
bosanski: Tehnecij
català: Tecneci
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Technetium
Cebuano: Teknesyo
کوردی: تێکنیشیۆم
corsu: Tecneziu
čeština: Technecium
Чӑвашла: Технеци
Cymraeg: Technetiwm
dansk: Technetium
Deutsch: Technetium
Ελληνικά: Τεχνήτιο
English: Technetium
Esperanto: Teknecio
español: Tecnecio
euskara: Teknezio
فارسی: تکنسیم
suomi: Teknetium
français: Technétium
Nordfriisk: Techneetsium
furlan: Tecnezi
Gaeilge: Teicnéitiam
Gàidhlig: Teicnetium
galego: Tecnecio
ગુજરાતી: ટેક્નેશિયમ
客家語/Hak-kâ-ngî: Technetium
עברית: טכנציום
हिन्दी: टेक्निशियम
Fiji Hindi: Technetium
hrvatski: Tehnecij
Kreyòl ayisyen: Tèknesyòm
magyar: Technécium
հայերեն: Տեխնեցիում
interlingua: Technetium
Bahasa Indonesia: Teknesium
íslenska: Teknetín
italiano: Tecnezio
la .lojban.: runjinme
ქართული: ტექნეციუმი
қазақша: Технеций
한국어: 테크네튬
kurdî: Teknesyûm
Кыргызча: Технеций
Latina: Technetium
Lëtzebuergesch: Technetium
Limburgs: Technetium
Ligure: Tecnessio
lumbaart: Tecnesio
lietuvių: Technecis
latviešu: Tehnēcijs
македонски: Технициум
മലയാളം: ടെക്നീഷ്യം
монгол: Технеци
кырык мары: Технеций
Bahasa Melayu: Teknetium
မြန်မာဘာသာ: တက္ကနက်တီယမ်
नेपाल भाषा: तेक्नेसियम
Nederlands: Technetium
norsk nynorsk: Technetium
norsk: Technetium
occitan: Tecnèci
Livvinkarjala: Tehnecii
ਪੰਜਾਬੀ: ਟੈਕਨੀਸ਼ੀਅਮ
polski: Technet
Piemontèis: Tecnessi
پنجابی: ٹیکنیٹیم
português: Tecnécio
Runa Simi: Teknesyu
română: Technețiu
armãneashti: Tehnețiu
русский: Технеций
संस्कृतम्: टेक्नेसियम
sicilianu: Tecnezziu
Scots: Technetium
srpskohrvatski / српскохрватски: Tehnicijum
Simple English: Technetium
slovenčina: Technécium
slovenščina: Tehnecij
Soomaaliga: Teknetiyaam
shqip: Teknetiumi
српски / srpski: Технецијум
Seeltersk: Technetium
svenska: Teknetium
Kiswahili: Tekineti
తెలుగు: టెక్నీషియం
тоҷикӣ: Технетсий
Tagalog: Technetium
Türkçe: Teknesyum
татарча/tatarça: Технеций
ئۇيغۇرچە / Uyghurche: تېخېتىسىي
українська: Технецій
vepsän kel’: Tehnecii
Tiếng Việt: Tecneti
Winaray: Tecnesyo
хальмг: Технециүм
Yorùbá: Technetium
中文:
文言:
Bân-lâm-gú: Technetium
粵語: