Quddus

Quddus
Laqabi: Ir ha-Kodesh (Muqaddas shahar), Bayt al-Maqdis (Muqaddas joy)
Quddus
Quddus
Mamlakat Andoza:Palestine
Hukumat
 - mer Nir Barkat
Aholi (2013)
 - Jami 828 500
Vaqt hududi +2 (UTC)
Birodar shaharlar Nyu-York shahri, Ayabe, Praga, Rio-de-Janeyro, Kusko, Fez, Bratislava
vebsayt: jerusalem.muni.il

Quddus — Falastin davlatining poytaxti, qadimiy shahar.

Iyerusalim (qad. yahudiy tilida Iyerushalaim; osuriylarning mix yozuvlarida Ursalimmu; qad. Misr yozuvlarida Shalam; arab mamlakatlarida Al-Quds, Oʻrta Osiyoda Quddusi Sharif nomi bilan maʼlum) — Falastin (tarixiy viloyat)dagi shahar, q. Quddus.[1]

QUDDUS, Iyerusalim (arab. AlQuds, qad. yahudiy tilida Iyerushalaim) — Falastindagi shahar, Oʻlik dengizning gʻarbidagi chala choʻlli yassitogʻlikda joylashgan. Aholisi 692,3 ming kishi (2003). Transport yoʻllari chorrahasi. Sanoat, savdo-transport va madaniyat markazi. Toʻqimachilik, koʻn-poyabzal, metallsozlik, farmatsevtika, poligrafiya, radiotexnika sanoati korxonalari mavjud. Olmosga ishlov beriladi. Hunarmandchilik rivojtangan. Q. — musulmon, yahudiy va xristianlarda "muqaddas shahar" hisoblanadi.

Q. haqidagi dastlabki maʼlumotlar miloddan avvalgi 2-ming yillikning oʻrtalariga toʻgʻri keladi. Dastlab Rushalimum (Shalim xudosi shahri), yozma manbalarda miloddan avvalgi 15-asrdan Urushalaim nomi bilan tilga olingan. Iyerushalaim qad. yahudiylar tilida "tinchlik shahri", arabcha alQuds — "muqaddas" shahar maʼnolarini anglatgan. Shahar qad. va oʻrta asrlarda turli davlatlar (Yahudiylar podsholigi, Rim imperiyasi, Vizantiya, Arab xalifaligi, usmonli turk saltanati) tarkibida boʻlgan.

1920—47 yillarda Falastin hududidagi inglizlar mandatining maʼmuriy markazi. 1947 yil 29 noyabrdagi BMT qaroriga muvofiq mustaqil maʼmuriy birlik qilib ajratilgan. 1948—49 yillardagi arab-isroil urushi natijasida Isroil (gʻarbiy qismi) bilan Iordaniya (sharqiy qismi) oʻrtasida ikkiga boʻlindi. 1950 yilda Q.ning gʻarbiy qismini Isroil hukumati BMT qaroriga xilof ravishda mamlakat poytaxti deb eʼlon qildi. 1967 yilda Isroil Q.ning sharqiy qismini ham bosib oldi va 1980 yil 30 iyulda Q. ni "abadiy va boʻlinmas poytaxt" deb eʼlon etdi. BMTning (1967 — 71) qarorlariga muvofiq q. boʻyicha barcha anneksiyalar bekor qilingan.

Shahar 2 qism: eski shahar va yangi shahardan iborat. Eski shahar 16-asrda qalʼa devori bilan oʻralgan. Musulmon, yahudiy va xristianlar dahalari ajralib turadi. Meʼmoriy yodgorliklardan ellinizm va rim davri hamda arab madaniyati yodgorliklaridan Qubbat as-Sahro, alAqso masjidlari va cherkovlar, qalʼalar saqlangan. 19-asrning 2-yarmidan qurila boshlagan yangi shaharda zamonaviy binolar, universitet majmuasi, tibbiyot markazi, milliy muzey, yahudiy universiteti (1918) va boshqa bor.

Manbalar

  1. OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil
Other Languages
Acèh: Al-Quds
Afrikaans: Jerusalem
Alemannisch: Jerusalem
አማርኛ: እየሩሳሌም
aragonés: Cherusalem
Ænglisc: Ierusalem
العربية: القدس
ܐܪܡܝܐ: ܐܘܪܫܠܡ
مصرى: القدس
অসমীয়া: জেৰুজালেম
asturianu: Xerusalén
azərbaycanca: Qüds
تۆرکجه: بیت المقدس
башҡортса: Иерусалим
Boarisch: Jerusalem
žemaitėška: Jerozalė
Bikol Central: Herusalem
беларуская: Іерусалім
беларуская (тарашкевіца)‎: Ерусалім
български: Йерусалим
भोजपुरी: येरुशलम
Bahasa Banjar: Baitul Maqdis
bamanankan: Jerusalem
brezhoneg: Jeruzalem
bosanski: Jerusalem
буряад: Иерусалим
català: Jerusalem
Chavacano de Zamboanga: Jerusalén
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Ià-lô-sák-lēng
нохчийн: Къудс-ГӀала
Cebuano: Jerusalen
Chamoru: Jerusalem
کوردی: ئورشەلیم
qırımtatarca: Qudus
čeština: Jeruzalém
kaszëbsczi: Jerozolëma
словѣньскъ / ⰔⰎⰑⰂⰡⰐⰠⰔⰍⰟ: Їєроусалимъ
Чӑвашла: Иерусалим
Cymraeg: Jeriwsalem
dansk: Jerusalem
Deutsch: Jerusalem
Zazaki: Urşelim
dolnoserbski: Jeruzalem
डोटेली: जेरुशलम
ދިވެހިބަސް: ޤުދުސް
Ελληνικά: Ιερουσαλήμ
English: Jerusalem
Esperanto: Jerusalemo
español: Jerusalén
euskara: Jerusalem
estremeñu: Jerusalén
فارسی: اورشلیم
suomi: Jerusalem
Na Vosa Vakaviti: Jerusalemi
føroyskt: Jerúsalem
français: Jérusalem
Nordfriisk: Jerusalem
furlan: Jerusalem
Frysk: Jeruzalim
Gaeilge: Iarúsailéim
贛語: 耶路撒冷
Gàidhlig: Ierusalem
galego: Xerusalén
Avañe'ẽ: Herusalẽ
Gaelg: Jerusalem
客家語/Hak-kâ-ngî: Yâ-lu-sat-lâng
Hawaiʻi: Ielukalema
עברית: ירושלים
हिन्दी: यरुशलम
Fiji Hindi: Jerusalem
hrvatski: Jeruzalem
hornjoserbsce: Jeruzalem
magyar: Jeruzsálem
հայերեն: Երուսաղեմ
interlingua: Jerusalem
Bahasa Indonesia: Yerusalem
Interlingue: Jerusalem
Igbo: Jerusalem
Ilokano: Herusalem
ГӀалгӀай: Байтулмакъдис
íslenska: Jerúsalem
italiano: Gerusalemme
日本語: エルサレム
Patois: Jiruusalem
Basa Jawa: Yérusalem
ქართული: იერუსალიმი
Qaraqalpaqsha: Al-Qudıs
Taqbaylit: Orcalim
Kabɩyɛ: Jeruzalɛm
Gĩkũyũ: Jerusalem
қазақша: Иерусалим
kalaallisut: Jerusalem
ಕನ್ನಡ: ಜೆರುಸಲೆಂ
한국어: 예루살렘
kurdî: Orşelîm
kernowek: Jerusalem
Кыргызча: Иерусалим
Latina: Hierosolyma
Ladino: Yerushalayim
Lëtzebuergesch: Jerusalem
лезги: Иерусалим
Lingua Franca Nova: Ieruxalim
Limburgs: Jeruzalem
Ligure: Gerusalemme
lumbaart: Gerüsalem
lingála: Yerusalémi
lietuvių: Jeruzalė
latviešu: Jeruzaleme
मैथिली: जेरुसेलम
мокшень: Ерусалим
Malagasy: Jerosalema
олык марий: Иерусалим
македонски: Ерусалим
മലയാളം: ജെറുസലേം
монгол: Иерусалим
मराठी: जेरुसलेम
Bahasa Melayu: Baitulmuqaddis
Mirandés: Jarusalen
မြန်မာဘာသာ: ဂျေရုဆလင်မြို့
эрзянь: Иерусалим
مازِرونی: اورشلیم
Nāhuatl: Ierusalem
Napulitano: Gierusalemme
Plattdüütsch: Jerusalem
नेपाली: जेरुसेलम
Nederlands: Jeruzalem
norsk nynorsk: Jerusalem
norsk: Jerusalem
Novial: Jerusalem
Nouormand: Jérusalem
Chi-Chewa: Jerusalem
occitan: Jerusalèm
Livvinkarjala: Jerusalimu
ਪੰਜਾਬੀ: ਜੇਰੂਸਲਮ
Papiamentu: Herusalem
Norfuk / Pitkern: Jerusalem
polski: Jerozolima
Piemontèis: Gerusalem
پنجابی: یروشلم
Ποντιακά: Ιερουσαλήμ
português: Jerusalém
Runa Simi: Yerushalayim
rumantsch: Jerusalem
Romani: Jerusalem
Kirundi: Jerusalem
română: Ierusalim
tarandíne: Gerusalemme
русский: Иерусалим
русиньскый: Єрусалим
Kinyarwanda: Yerusalemu
саха тыла: Иерусалим
ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ: ᱡᱮᱨᱩᱥᱟᱞᱤᱢ
sicilianu: Girusalemmi
Scots: Jerusalem
srpskohrvatski / српскохрватски: Jeruzalem
Simple English: Jerusalem
slovenčina: Jeruzalem
slovenščina: Jeruzalem
Gagana Samoa: Ierusalema
chiShona: Jerusalem
Soomaaliga: Qudus
shqip: Jerusalemi
српски / srpski: Јерусалим
Sranantongo: Jerusalem
Seeltersk: Jerusalem
Basa Sunda: Yerusalem
svenska: Jerusalem
Kiswahili: Yerusalemu
ślůnski: Jerozolima
தமிழ்: எருசலேம்
తెలుగు: జెరూసలేం
тоҷикӣ: Уршалим
Türkmençe: Ierusalim
Tagalog: Herusalem
Tok Pisin: Yerusalem
Türkçe: Kudüs
татарча/tatarça: Иерусалим
chiTumbuka: Jerusalem
ئۇيغۇرچە / Uyghurche: قۇدس
українська: Єрусалим
اردو: یروشلم
vèneto: Hierusalem
vepsän kel’: Jerusalim
Tiếng Việt: Jerusalem
Volapük: Hierusalem
walon: Djeruzalem
Winaray: Jerusalén
Wolof: Jerusalem
吴语: 耶路撒冷
isiXhosa: IJerusalem
მარგალური: იერუსალიმი
ייִדיש: ירושלים
Zeêuws: Jeruzalem
中文: 耶路撒冷
文言: 耶路撒冷
Bân-lâm-gú: Iâ-lō͘-sat-léng
粵語: 耶路撒冷
isiZulu: IYerusalem