Ku-Kluks-Klan

1928-yil Vashingtonda Ku-kluks-klan paradi.
Klan-in-gainesville.jpg

Ku-kluks-klan (ingl. Ku Klux Klan) — sirli terrorizmik irqiy tashkilot. Konfederatlar armiyasining 6 veterani tomonidan 1865-yil 24-dekabrida Tennessi shtatining Pulaski shahrida, oq irqning ustunligini targʻib qilish va Fuqarolar urushidan soʻng Janubda "sakvoyajchi"lar siyosatining taʻsirini susaytirish maqsadida asos solingan. Negrlarga qarshi yovuzlikni yoyilishiga sabab boʻlgan, va shuning uchun 1869-yilda taʻqiqlangan. Ammo, uning koʻpchilik aʻzolari butun Rekonstruktsiya davrida aktiv faoliyat koʻrsatishni davom etishgan. XIX asrning 70-yillarida ku-kluks-klanning faoliyatini tazyiq ostiga olish haqida qarorlar qabul qilingan. [ Ku Klux Klan Act of 1871 ].

Tashkilot aʻzolari qurbonlarga qasd olish ruhiyati oldida mistik qoʻrqinch singdirish maqsadida kapyushonli oq balaxonlar kiyishgan, ku-kluks-klanning ramzi boʻlib esa yonuvchi xoch tanlanadi. Tashkilot ierarxik tuzilishga ega boʻlib, "Janubning koʻrinmas imperiyasi" deb nomlanadi (ingl. Invisible Empire of the South); uning boshida Buyuk sehrgar turadi (ingl. Grand Wizard).

Bu nomni terroristik sirli tashkilot, birinchi - negrlardan tashqari, katoliklar, yevreylar, darvinchilar, patsifistchilar va profsoyuz aʼzolariga qarshi kurashuvchi dastlabki ku-kluks-klandan meros qilib oldi. 1915-yil Jorjiyada qoʻmondon Uilyam Simmons tomonidan asos solingan. Bir qator janubiy shtatlarda 1920-yillarda aktiv faoliyat koʻrsatgan, keyinchalik uning katakchalari Shimolda ham paydo boʻla boshladi. Ku-kluks-klan 9 mln aʼzoga ega ekanligini eʼlon qiladi, ammo uning oʻrni 1928-yili berkinishdan chiqqanliklaridan soʻng sezilarli darajada susayadi. 1944-yilda rasman tarqatilgan, 1946-yilda qayta tiklangan, 1949-yilda bir qator guruhlanishlarga boʻlinib ketgan. Desegregatsiyaga aktiv qarshilik koʻrsatishni toʻxtatmaydi, 80-yillarda esa huquqlarni himoyalovchi tashkilotlar bilan shafqatsiz toʻqnashuvlarda qatnashgan.

Qiziqarli faktlar

Nomning kelib chiqishi:

  • KuKluksKlan miltiqni zatvorini tortganida chiqadigan tovushlar majmuidir.[manba kerak]
  • Ku Klux yunon tilidan tarjima qilinganda "doira" degan maʼnoni anglatib, bu kontekstda uni "birodarlik" yoki "ijtimoiyot" deb tushunish lozim.[manba kerak]
Other Languages
Afrikaans: Ku Klux Klan
aragonés: Ku Klux Klan
العربية: كو كلوكس كلان
asturianu: Ku Klux Klan
azərbaycanca: Ku Kluks Klan
Boarisch: Ku-Klux-Klan
беларуская: Ку-клукс-клан
беларуская (тарашкевіца)‎: Ку-клюкс-клан
български: Ку-клукс-клан
brezhoneg: Ku Klux Klan
català: Ku Klux Klan
čeština: Ku-klux-klan
Cymraeg: Ku Klux Klan
Deutsch: Ku-Klux-Klan
Zazaki: Ku Klux Klan
Ελληνικά: Κου-Κλουξ-Κλαν
emiliàn e rumagnòl: Ku Klux Klan
English: Ku Klux Klan
Esperanto: Ku-Kluks-Klano
español: Ku Klux Klan
euskara: Ku Klux Klan
français: Ku Klux Klan
Gaeilge: Ku Klux Klan
galego: Ku Klux Klan
hrvatski: Ku Klux Klan
magyar: Ku-Klux-Klan
interlingua: Ku Klux Klan
Bahasa Indonesia: Ku Klux Klan
íslenska: Ku Klux Klan
italiano: Ku Klux Klan
қазақша: Ку-клукс-клан
Кыргызча: Ку-клукс-клан
Latina: Ku Klux Klan
lietuvių: Kukluksklanas
latviešu: Kukluksklans
македонски: Кју Клукс Клан
Bahasa Melayu: Ku Klux Klan
မြန်မာဘာသာ: ကူကလပ်ကလန်
Nederlands: Ku Klux Klan
norsk nynorsk: Ku Klux Klan
polski: Ku Klux Klan
português: Ku Klux Klan
română: Ku Klux Klan
русский: Ку-клукс-клан
srpskohrvatski / српскохрватски: Ku Klux Klan
Simple English: Ku Klux Klan
slovenčina: Kukluxklan
slovenščina: Kukluksklan
српски / srpski: Кју-клукс-клан
svenska: Ku Klux Klan
Tagalog: Ku Klux Klan
Türkçe: Ku Klux Klan
українська: Ку-клукс-клан
Tiếng Việt: Ku Klux Klan
Zeêuws: Kukluxklan
中文: 三K党
Bân-lâm-gú: Ku Klux Klan