Kiyev


Kiyev
Київ
Flag of Київ
Bayroq
Official seal of Київ
Gerb
Kiew Zentrum.jpg
Mamlakat Ukraina bayrogʻi Ukraina
Hukumat
 - mer Vitaliy Klichko
Aholi (1-yanvar, 2010)
 - Jami 2 797 553
 - Zichlik
Vaqt hududi Sharqiy Yevropa vaqti (UTC+2)
 - Yoz (DST) Sharqiy Yevropa yoz vaqti (UTC+3)
Birodar shaharlar Maxachqala, Myunxen, Vilnyus, Anqara, Kastoria, Reinickendorf, Edinburg, Riga, Uxan, Afina, Boku, Bratislava, Belgrad, Bryussel, Budapesht, Chikago, Krakov, Florensiya, Helsinki, Kyoto, Minsk, Odense, Pekin, Pretoriya, Rio-de-Janeyro, Santiyago, Sofiya, Stokgolm, Tallinn, Tbilisi, Tirana, Toronto, Tuluza, Varshava, Vena, Sankt-Peterburg, Amsterdam, Buenos Ayres, Mexiko shahri, Ostona, Yerevan, Providence, Kishinyov, Tampere, Suchjou, Ashxobod, Volgograd, Moskva, Xanoy, Leipzig, Leipzig, Amsterdam
vebsayt: www.kmv.gov.ua


Kiyev — Ukraina poytaxti (1934 yildan). Yirik sanoat, madaniyat va fan markazi, qahramon shahar, Kiyev viloyati markazi. Dnepr daryosidagi port. Yirik temir yo'l, shosse va havo yoʻllari tuguni. Dnepr daryosining oʻrta oqimida joylashgan. Yanvarning oʻrtacha tempaturasi–5,8°, iyulniki 19,5°, Shahar maydon 800 km2. Aholisi 2635,3 ming kishi (1998).

Hozrigi Kiyev xududida bundan bir necha ming yil muqaddam dastlabki manzilgoxlar boʻlgan. "Kiyev" nomi 5-asr oxiri – 6-asr boshidagi uning afsonaviy asoschisi Kiy ismi bilan bogʻliq. Kiyev mil. 6–7-asrlarda sharqiy slavyanlarning polyan qabilasi markazi sifatida tashkil topgan. 882 yil Kiyev knyaz Oleg qoʻl ostiga oʻtdi va 1132 yilgacha Kiyev Rusining siyosiy, madaniy va savdo markazi. 1240 yil Kiyevni moʻgʻullar zabt etdi. 1362 yildan Litva va Polsha tarkibida. 1654 yilda Rossiya imperiyasi tarkibiga qoʻshib olingan.

1917 yil oktabrda hokimiyatni Markaziy rada egʻalladi. 1918 yil 26 yanvarda Kiyevni kizil armiya bosib oldi. 1918 yil 1 martdan Kiyev avval nemislar, keyin denikinchilar qoʻl ostida boʻldi. 1920 yillardan boshlab shaharning sanoat jihatdan ahamiyati oʻsa boshladi. 1941 yil sentabrda Kiyevni fashistlar Germaniyasi bosib oldi, 1943 yil noyabrda Kiyev ozod etildi. 1990 yildan mustaqil Ukraina poytaxti.

Mashinasozlik, shu jumladan, stanoksozlik, transport mashinasozligi, aniq priborsozlik, elektrotexnika va radioelektronika markazi. Yengil (shoyi toʻqish, trikotaj, tikuvchilik, poyabzal), poligrafiya, oziq-ovqat sanoati korxonalari bor. Qurilish materiallari ishlab chiqariladi. Metropoliten ishlab turibdi (1960 yildan). Ukraina Fanlar akademiyasi, 18 oliy oʻquv yurti (shu jumladan, universitet, konservatoriya), 15 teatr (shu jumladan, Ukraina opera va balet teatri), filarmoniya, qariyb 30 muzey (shu jumladan, T. G. Shevchenkoning adabiy-badiiy muzeyi, tarix, ukrain tasviriy sanʼat muzeyi, rus sanʼati, gʻarb va sharq sanʼati muzeylari, xalk, meʼmorligi va turmushi muzeyi, Kiyev tarixi muzeyi, arxeologiya, xalq bezagi sanʼati muzeylari, adabiyot va sanʼat arxiv-muzeyi, tibbiyot tarixi muzeyi va boshqalar), respublika stadioni bor.

Kiyevda Sofiya sobori (11-asr; qoʻngʻiroqxonasi 17–19-asrlar), Oltin darvoza (11-asr), Vidubetsk monastiri (II-asr), Spas cherkovi (11-asr oxiri – 12-asr boshi), Kirill cherkovi (12-asr), Kiyev Pechera lavrasi (12–18-asrlar), Andreyev cherkovi (18-asr), Vladimir sobori (19-asr) saqlangan. 1947–54 yillarda shahar markaziy koʻchasi ansambli – Kreshchatik barpo etilgan. 60–80-yillarda Rusanovka, Obolon va boshqalar turar joy massivlari vujudga keldi. Babiy Yarda yodgorlik (1976), "1941–45 yillar urushi tarixi Ukraina davlat muzeyi" memorial majmuasi (1981) barpo etildi.[1]

Sofianing maydoni
Other Languages
Аҧсшәа: Кыив
адыгабзэ: Киев
Afrikaans: Kiëf
Alemannisch: Kiew
አማርኛ: ኪየቭ
aragonés: Kiev
Ænglisc: Cænugeard
العربية: كييف
مصرى: كييف
asturianu: Kiev
авар: Киев
azərbaycanca: Kiyev
تۆرکجه: کیئف
башҡортса: Киев
Boarisch: Kiew
žemaitėška: Kijevs
беларуская: Кіеў
беларуская (тарашкевіца)‎: Кіеў
български: Киев
বাংলা: কিয়েভ
བོད་ཡིག: ཀིབ།
brezhoneg: Kyiv
bosanski: Kijev
буряад: Киев
català: Kíev
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Kiev
нохчийн: Киев
Cebuano: Kiev
کوردی: کیێڤ
qırımtatarca: Kiyev
čeština: Kyjev
kaszëbsczi: Czijew
словѣньскъ / ⰔⰎⰑⰂⰡⰐⰠⰔⰍⰟ: Кꙑѥвъ
Чӑвашла: Киев
Cymraeg: Kiev
dansk: Kijev
Deutsch: Kiew
dolnoserbski: Kijew
Ελληνικά: Κίεβο
English: Kiev
Esperanto: Kievo
español: Kiev
eesti: Kiiev
euskara: Kiev
estremeñu: Kiev
فارسی: کی‌یف
suomi: Kiova
Võro: Kiiova
føroyskt: Kyiv
français: Kiev
Nordfriisk: Kiew
Frysk: Kiëv
Gaeilge: Cív
Gagauz: Kıyiv
Gàidhlig: Kiev
galego: Kiev
Gaelg: Kyiv
客家語/Hak-kâ-ngî: Kiev
Hawaiʻi: Kiev
עברית: קייב
हिन्दी: कीव
Fiji Hindi: Kiev
hrvatski: Kijev
hornjoserbsce: Kijew
Kreyòl ayisyen: Kyèv
magyar: Kijev
հայերեն: Կիև
interlingua: Kiev
Bahasa Indonesia: Kiev
Interlingue: Kiev
Ilokano: Kiev
ГӀалгӀай: Киев
Ido: Kyiv
íslenska: Kíev
italiano: Kiev
日本語: キエフ
Patois: Kiev
Basa Jawa: Kyiv
ქართული: კიევი
Qaraqalpaqsha: Kyiv
Kabɩyɛ: Kiivi
қазақша: Киев
kalaallisut: Kyiv
ಕನ್ನಡ: ಕೀವ್
한국어: 키예프
Перем Коми: Киев
kurdî: Kîev
коми: Киев
Кыргызча: Киев
Latina: Kiovia
Ladino: Kyiv
Lëtzebuergesch: Kiew
Ligure: Kiev
lumbaart: Kiev
lingála: Kyjiw
لۊری شومالی: کی یئف
lietuvių: Kijevas
latviešu: Kijeva
мокшень: Киев
Malagasy: Kiev
олык марий: Киев
Māori: Kieu
македонски: Киев
മലയാളം: കീവ്
монгол: Киев
मराठी: क्यीव
кырык мары: Киев
Bahasa Melayu: Kyiv
Malti: Kiev
မြန်မာဘာသာ: ကီးယက်မြို့
эрзянь: Киев ош
مازِرونی: کییف
Dorerin Naoero: Kiev
Nāhuatl: Kiev
Plattdüütsch: Kiew
Nederlands: Kiev
norsk nynorsk: Kiev
norsk: Kiev
Novial: Kiyev
occitan: Kyiv
Livvinkarjala: Kijev
Ирон: Киев
ਪੰਜਾਬੀ: ਕੀਵ
Papiamentu: Kiev
Norfuk / Pitkern: Kiev
polski: Kijów
Piemontèis: Kijv
پنجابی: کیف
Ποντιακά: Κίεβο
پښتو: کيېف
português: Kiev
Runa Simi: Kiyiw
rumantsch: Kiev
Romani: Kiev
română: Kiev
tarandíne: Kiev
русский: Киев
русиньскый: Київ
саха тыла: Киев
sardu: Kiev
sicilianu: Kiev
Scots: Kiev
davvisámegiella: Kiova
srpskohrvatski / српскохрватски: Kijev
Simple English: Kiev
slovenčina: Kyjev
slovenščina: Kijev
chiShona: Kyiv
shqip: Kievi
српски / srpski: Кијев
Sesotho: Kyїv
svenska: Kiev
Kiswahili: Kiev
ślůnski: Kijůw
தமிழ்: கீவ்
తెలుగు: క్యివ్
тоҷикӣ: Киев
ไทย: เคียฟ
Türkmençe: Kyýiw
Tagalog: Kiev
Türkçe: Kiev
татарча/tatarça: Киев
Twi: Kiev
тыва дыл: Киев
удмурт: Киев
ئۇيغۇرچە / Uyghurche: كىيېۋ
українська: Київ
اردو: کیف
vèneto: Kyiv
vepsän kel’: Kijev
Tiếng Việt: Kiev
Volapük: Küyiv
Winaray: Kiev
Wolof: Kiyew
吴语: 基辅
მარგალური: კიევი
ייִדיש: קיעוו
Yorùbá: Kiev
中文: 基輔
文言: 基輔
Bân-lâm-gú: Kiev
粵語: 基輔
isiZulu: IKiyevi