Iogann Sebastyan Bax

Iogann Sebastyan Bax
Iogann Sebastyan Bax
Bastakor
Tavallud sanasi:21-mart 1685-yil(1685-03-21)
Tavallud joyi:Ayzenah, Olmoniya
Vafot sanasi:28-iyul 1750-yil(1750-07-28)
(65 yoshda)
Vafot joyi:Leipsig, Olmoniya

Iogann Sebastyan Bax (Johann Sebastian Bach; 21 mart, 168528 iyul, 1750) olmon bastakori va organisti boʻlgan. Xor, orkestr va solo asboblar uchun yaratgan asarlari Barokko davrini shakllantirdi.

Bax — buyuk nemis kompozitori, mash'hur organ ijrochisi, barokko davri hamda polifoniya uslubining yirik namoyandasi. Bax ijodida oldingi davr musiqa janr yoʻnalishlari (shu jumladan, xor polifoniyasi, protestant xorali, organ musiqasi, italyan operasi, klavesin va klavir musiqasi) umumlashtirilib, oʻz badiiy yakunini topgan. Bax musiqasida polifoniya yoʻnalishlari bilan gomofoniya tizimlari oʻzaro qorishib yagona uslub vujudga keltirgan. Bax merosiga mingdan ziyod asarlar kiradi, ular asosan organ musiqasi, klavir, skripka va boshqa cholgʻular uchun asarlar hamda vokal, vokal-dramatik janrlari va boshqa Bax ijodida organ muhim oʻrin tutadi. U organning yangi imkoniyatlarini ochib berdi, organ prelyudiyasi, fantaziya, tokkata kabi janrlarini fuga bilan birlashtirdi.

Organ uchun yozilgan "„Prelyudiya va fuga c-moll“, „Fantaziya C-dur“, „Tokkata va fuga“, „Passakalya“ va boshqa asarlari jahon musiqasi xazinasidan oʻrin olgan. Bax birinchi boʻlib klavir uchun konsert asarlarini yaratib, yangi uslub kashf etdi (syuitalar, „Xromatik fantaziya va fuga“, „Italyancha konsert“). Klavir musiqasi sohasida yangi „teng tovushqatorli“ tizimning afzalliklarini „Yaxshi temperatsiyalashgan klavir“ toʻplami misolida namoyish qildi. Vokal, vokal-dramatik musiqa janrlarida Baxning 300 ga yaqin diniy kantata, xoral va oratoriyalari („Ioann boʻyicha ehtiroslar“, „Matvey boʻyicha ehtiroslar“, „H-moll katta messasi“, „Magnifikat“) alohida oʻrin tutadi. Bularning mavzulari injil kitobidan olingan boʻlib, mazmunida insoniylik, hayotdan zavqlanish, yuksak goʻzallikka intilish, shodu xurramlik bilan dard-alam hissiyotlari oʻz aksini topgan.

  • adabiyotlar

Adabiyotlar

  • OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil
  • Shveyser A., I. S. Bax, M., 1964; Druskin M., Passivnoʻ I. S. Baxa, L., 1972.
  • Boyd, Malcolm (2000). Bach. Oxford: Oxford University Press. ISBN 0-19-514222-5. 
  • (1998) The New Bach Reader: A Life of Johann Sebastian Bach in Letters and Documents. New York: W. W. Norton & Company. ISBN 0-393-31956-3. 
  • Eidam, Klaus (2001). The True Life of Johann Sebastian Bach. New York: Basic Books. ISBN 0-465-01861-0. 
  • Forkel, Johann Nikolaus, translated by . New York: Harcourt, Brace and Howe; London: Constable.
  • Gardiner, John Eliot (2013). Bach: Music in the Castle of Heaven. New York: Alfred O. Knopf. ISBN 978-0-375-41529-6. 
  • Gardiner, John Eliot (2013). Music in the Castle of Heaven: A Portrait of Johann Sebastian Bach. London: Allen Lane. ISBN 978-0-7139-9662-3. 
  • Geck, Martin (2006). Johann Sebastian Bach: Life and Work. Orlando: Harcourt. ISBN 0-15-100648-2. 
  • Geiringer, Karl (1966). Johann Sebastian Bach: The Culmination of an Era. New York: Oxford University Press. ISBN 0-19-500554-6. 
  • J. S. Bach. New York: Macmillan Publishers. 
  • Translated by Clara Bell and J. A. Fuller Maitland. Republication of the 1952 Dover edition (with "Bibliographical Note" by Saul Novack)
  • Johann Sebastian Bach: His Work and Influence on the Music of Germany, 1685–1750 (Volume 2). London: Novello & Co. 
  • Johann Sebastian Bach: His Work and Influence on the Music of Germany, 1685–1750 (Volume 3). London: Novello & Co. 
  • Williams, Peter (2007). J. S. Bach: A Life in Music. Cambridge: Cambridge University Press. ISBN 0-521-87074-7. 
  • Williams, Peter (2003). The Life of Bach. Cambridge: Cambridge University Press. ISBN 0-521-53374-0. 
  • Wolff, Christoph (1991). Bach: Essays on his Life and Music. Cambridge, Massachusetts: Harvard University Press. ISBN 0-674-05926-3. 
  • Wolff, Christoph (2000). Johann Sebastian Bach: The Learned Musician. Oxford: Oxford University Press. ISBN 0-19-816534-X. 



Other Languages
مصرى: باخ
azərbaycanca: İohann Sebastyan Bax
беларуская (тарашкевіца)‎: Ёган Сэбастыян Бах
Chavacano de Zamboanga: Johann Sebastian Bach
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Johann Sebastian Bach
贛語: 巴赫
客家語/Hak-kâ-ngî: Johann Sebastian Bach
Bahasa Indonesia: Johann Sebastian Bach
la .lojban.: io'an.zebastian.bax
Qaraqalpaqsha: Johann Sebastian Bach
Lëtzebuergesch: Johann Sebastian Bach
Lingua Franca Nova: Johann Sebastian Bach
Basa Banyumasan: Johann Sebastian Bach
Baso Minangkabau: Johann Sebastian Bach
Bahasa Melayu: Johann Sebastian Bach
Plattdüütsch: Johann Sebastian Bach
Nedersaksies: Johann Sebastian Bach
norsk nynorsk: Johann Sebastian Bach
Livvinkarjala: Johann Sebastian Bach
armãneashti: Johann Sebastian Bach
srpskohrvatski / српскохрватски: Johann Sebastian Bach
Simple English: Johann Sebastian Bach
slovenščina: Johann Sebastian Bach
vepsän kel’: Bah Iogann Sebast'jan
Tiếng Việt: Johann Sebastian Bach
吴语: 巴赫
文言: 巴赫
Bân-lâm-gú: Johann Sebastian Bach
粵語: 巴哈