Fortepiano

Fortepiano

Fortepiano (ital. forte — kuchli va piano — kucheiz, sekin) — royal va piavdsholarning umumiy nomi. 18-asr boshida B. Kristofori (Italiya), J. Marius (Fransiya) va K.G. Shryoter (Germaniya) tomonidan ixtiro qilingan. Keyinchalik F. mexanizmi va shakli I. A. Shteyn, I. A. Shtreyxer (Avstriya), A. Bekers (London), S. Erar (Parij) va boshqa ustalar tomonidan takomillashtirilgan. Tovush ogayeishlarini bosish orqali kigiz qoplangan yogʻoch bolgʻachalar bilan torlarga urish natijasida xreil qilinadi. Klavesin va klavikorddan dinamikasi oʻzgaruvchanligi (mas, kuchli peggedan astasekin piano darajasiga oʻtish imkoniyatlari) bilan farq qiladi (nomi shundan). F. uchun ilk asarlarni I. Gaydn, V. A. Motsart, L. Betxoven va boshqa ijod qilgan. F. oʻzining keng ijroviytexnik hamda ifodaviy imkoniyatlari tufayli Yevropa koʻp ovozli musiqasida asosiy yakkanavoz va joʻrnavoz soz sifatida keng oʻrin olgan.

Oʻzbekistonda F. musiqasi 1920—30 yillarda V. Uspenskiy, B. Nadejdin qayta ishlagan oʻzbek xalq kuylaridan boshlab, keyinchalik G. Mushel, X. Izomov, B. Giyenko, Sayfi Jalil, N. Zokirov, oxirgi yillarda D. Saydaminova, R. Abdullayev, A. Nabiyev, M. Otajonov, D. Omonullayeva va boshqalarning miniatyuralari, sonata va konsertlari, koʻp qismli turkumlari bilan boyidi. Oʻzbekistonda F. ijrochiligi sanʼati rivojiga A. Lisovskiy, N. Yablonovskiy, Oʻzbekistonda xizmat kursatgan artistlar O. Yusupova, A. Sharipova, Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan oʻqituvchi T. Popovich, xalqaro tanlovlar gʻolibi E. Mirqosimova, A. Sultonov, U. Polvonov va boshqa oʻz hissasini qoʻshgan.




Other Languages
Afrikaans: Klavier
Alemannisch: Klavier
አማርኛ: ፒያኖ
aragonés: Piano
العربية: بيانو
asturianu: Pianu
azərbaycanca: Piano
башҡортса: Фортепиано
žemaitėška: Pianėns
беларуская: Фартэпіяна
беларуская (тарашкевіца)‎: Фартэпіяна
български: Пиано
বাংলা: পিয়ানো
བོད་ཡིག: རྣོ་སྦྲེང་།
brezhoneg: Piano
bosanski: Klavir
català: Piano
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Gáung-kìng
Cebuano: Pyano
کوردی: پیانۆ
čeština: Klavír
Cymraeg: Piano
dansk: Klaver
Deutsch: Klavier
Zazaki: Piyano
Ελληνικά: Πιάνο
English: Piano
Esperanto: Piano
español: Piano
eesti: Klaver
euskara: Piano
فارسی: پیانو
suomi: Piano
Võro: Klavvõr
français: Piano
Frysk: Piano
Gaeilge: Pianó
galego: Piano
Avañe'ẽ: Kuãytasã
ગુજરાતી: પિયાનો
客家語/Hak-kâ-ngî: Kông-khìm
עברית: פסנתר
हिन्दी: पियानो
Fiji Hindi: Piano
hrvatski: Glasovir
magyar: Zongora
Հայերեն: Դաշնամուր
interlingua: Piano
Bahasa Indonesia: Piano
Ilokano: Piano
Ido: Piano
íslenska: Píanó
italiano: Pianoforte
日本語: ピアノ
la .lojban.: pipno
Basa Jawa: Piano
ქართული: ფორტეპიანო
Kabɩyɛ: Piyaanoo
қазақша: Фортепиано
ಕನ್ನಡ: ಪಿಯಾನೋ
한국어: 피아노
коми: Зонгорö
Кыргызча: Клавир
Latina: Clavile
Lëtzebuergesch: Piano
lumbaart: Piano
lietuvių: Fortepijonas
latviešu: Klavieres
македонски: Пијано
മലയാളം: പിയാനോ
मराठी: पियानो
Bahasa Melayu: Piano
မြန်မာဘာသာ: စန္ဒရား
Nāhuatl: Pianotli
Nedersaksies: Piano
नेपाल भाषा: पियानो
Nederlands: Piano (instrument)
norsk nynorsk: Piano
norsk: Piano
occitan: Piano
ਪੰਜਾਬੀ: ਪਿਆਨੋ
polski: Fortepian
Piemontèis: Piano
پنجابی: پیانو
português: Piano
Runa Simi: Yatana qallwa
română: Pian
armãneashti: Phianu
русский: Фортепиано
русиньскый: Клавір
sicilianu: Chianuforti
Scots: Pianae
srpskohrvatski / српскохрватски: Klavir
Simple English: Piano
slovenčina: Klavír
slovenščina: Klavir
Soomaaliga: Biyaano
shqip: Pianoja
српски / srpski: Клавир
Seeltersk: Klavier
Basa Sunda: Piano
svenska: Piano
Kiswahili: Piano
తెలుగు: పియానో
Tagalog: Piyano
Tok Pisin: Piano
Türkçe: Piyano
ئۇيغۇرچە / Uyghurche: پىئانىنو
українська: Фортепіано
اردو: پیانو
vèneto: Pianoforte
Tiếng Việt: Dương cầm
West-Vlams: Piano
Winaray: Piano
ייִדיש: פיאנע
中文: 钢琴
Bân-lâm-gú: Kǹg-khîm
粵語: 鋼琴
isiZulu: Ipiyano