Borvodorodlar

Borvodorodlar, bor gidridlari, boranlar — bornit vodorod bilan hosil qilgan birikmalari; rangsiz, qoʻlansa hidli va juda zaharli moddalar. Molekulasida 2 dan 20 gacha bor atomi boʻlgan B. maʼlum. Xusrav II Parviz saroyida ud chalayotgan Borbad (Firdavsiy "Shohnoma"siga ishlangan miniatyura, 1664 yil)Eng oddiysi — VN3 erkin holda mavjud emas. B. elektrontanqis birikmalardir, yaʼni hamma atomlarni qush elektronli oddiy bogʻlar bilan biriktirish uchun yetarli elektronlari yuq. Quyi B. — diboran V2N6 bilan tetraboran V4N|0 — gaz, pentaboran V5N, bilan geksaboran V5N]0 — suyuqlik, yuqori B. — dekaboran V|0N|4 va boshqa — qattiq moddalardir. 700° dan yuqori trada B. bor bilan vodorodga ajraladi. B. yonganda boshqa birikmalarga nisbatan koʻproq issikushk beradi, shuning uchun istiqbolli raketa yoqilgʻisi sifatida diqqatga sazovor. Diboran oddiy bor olish va metallarga qoplash uchun ishlatiladi. Baʼzi B. dan issiqqa chidamli polimerlar olish mumkin. B. ning metalli hosilalari borgidridlar deb ataladi.

  • adabiyotlar

Adabiyotlar

  • OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil





Other Languages
العربية: بورانات
čeština: Borany
English: Boranes
español: Borano
فارسی: بوران‌ها
suomi: Boraani
français: Borane
Gaeilge: Bóráin
italiano: Borani
日本語: ボラン
қазақша: Борсутектер
한국어: 보레인류
Lëtzebuergesch: Boranen
latviešu: Borūdeņraži
മലയാളം: ബോറേനുകൾ
Plattdüütsch: Boran
polski: Borowodory
português: Borano
română: Borani
русский: Бороводороды
srpskohrvatski / српскохрватски: Boran
српски / srpski: Boran
svenska: Boran
українська: Бороводні
中文: 硼烷