Andalusiya

Avtonom Jamoat
Andalusiya
Andalucia in Spain (plus Canarias) (special marker).svg
BayroqGerb
BayroqGerb
MamlakatIspaniya
Maydoni87,268 km²
Rasmiy tiliIspancha
Aholisi8,388,107 nafar (2016)
Zichlik96 kishi/km²
Vaqt mintaqasiUTC+1, yozda UTC+2

Andalusiya (isp. Andalucía) Ispaniyaning janubiy, eng seraholi viloyati, avtonom jamoatdir. Markazi – Sevilla shahri. Aholisi – 8 424 102 kishi. Maydoni – 87 268 km2.

Ma’muriy jihatdan 8 provinsiya – Al-meriya, Granada, Kadis, Kordova, Malaga, Sevilya, Uelva, Xaenga bo‘linadi. Eng yirik portlari: Sevilya, Kordova (Qurtuba), Malaga, Kadis. Yevropaning eng janubiy nuqtasi – Marroki burni Andalusiya janubiy-g‘arbda Atlantika okeani (Kadis qo‘ltig‘i), janubi-sharqda O‘rta dengiz bilan o‘ralgan, janubida Gibraltar bo‘g‘ozi uni Afrika qitasidan ajratib turadi. Gvadalkvivir daryosi havzasidagi Andalusiya pasttekisligi viloyat hududining aksari qismini egallagan. Pirenei yarim orolning eng baland nuqtasi – Mulasen cho‘qqisi (3478 m) Andalusiyada joylashgan. Tog‘lar doim yashil o‘rmon va butazorlar bilan qoplangan. Andalusiyada asosan, g‘alla, paxta, dukkaklilar, shakarqamish, zaytun mevasi va zaytun moyi, sitrus mevalar (apelsin) hamda uzum yetishtiriladi. Qo‘y, qoramol (korrida o‘yinlari uchun buqa), yilqi boqiladi, baliq ovlanadi, dengizdan tuz olinadi.Yalpi mahsulot qiymatining 1/5 qismi sanoatga to‘g‘ri keladi. Andalusiyada poli-metall rudalari, temir ruda, toshko‘mir konlari bor. Ishlab beruvchi sanoat tarmoqlaridan tashqari rangli metallurgiya, mashinasozlik (jumladan ke-masozlik), to‘qimachilik, kimyo, neft, oziq-ovqat sanoati rivojlangan. Malaga shahri kurort rayonining markazi sifatida mashhur. Andalusiya nomining kelib chiqishi aniqlan-magan. Arablar 8-asr avvalida Pireney yarim orol katta qismini egallagach, o‘sha joylarni Andalusiya (al-Andalus) deb ataganlar. Andalusiyada qadimda iberlar yashagan. Andalusiyada finikiyaliklarning manzilgohlari (koloniyalari) [Gades (Kadis), Korduba (Kordova), Malaka (Malaga) va boshqa], so‘ngra karfagenliklarning manzilgohlari bo‘lgan. Ispaniyada Rim hukmronligi davrida A. Betika (Rim provinsiyasi) hududiga kirgan. Arablar hukmronligi o‘rnatilgan davrda Andalusiya 4 ta qirollik (amirlik) – Xaen, Kurtuba, Sevilya, G‘arnataga bo‘lingan. 13-asrda rekonkista jarayonida A. arablardan tortib olingan (G‘arnatadan tashqari). 1492 yil G‘arnata egallanishi bilan Andalusiya to‘la-to‘kis Kastiliya va Aragon qirolligiga qo‘shib olingan. A.ning keyingi tarixi Ispaniya tarixi bilan uyg‘unlashib ketgan. Granada, Kordova, Malaga, Sevilya shaharlarida Rim davri, arab madaniyati va Uyg‘onish davrining tarixiy yodgorliklari saqlangan.[1]

Havolalar

Other Languages
Acèh: Andalusia
Afrikaans: Andalusië
Alemannisch: Andalusien
አማርኛ: አንዳሉሲያ
aragonés: Andalucía
العربية: أندلوسيا
asturianu: Andalucía
azərbaycanca: Əndəlüs
беларуская: Андалусія
беларуская (тарашкевіца)‎: Андалюзія
български: Андалусия
brezhoneg: Andalouzia
bosanski: Andaluzija
català: Andalusia
čeština: Andalusie
Cymraeg: Andalucía
dansk: Andalusien
Deutsch: Andalusien
Zazaki: Endulus
Ελληνικά: Ανδαλουσία
English: Andalusia
Esperanto: Andaluzio
español: Andalucía
eesti: Andaluusia
euskara: Andaluzia
estremeñu: Andaluzia
فارسی: اندلس
suomi: Andalusia
føroyskt: Andalusia
français: Andalousie
arpetan: Andalosie
Nordfriisk: Andaluusien
Frysk: Andalûsje
Gaeilge: An Andalúis
Gàidhlig: Andalusia
galego: Andalucía
گیلکی: آندالوسیا
Avañe'ẽ: Andalusía
Gaelg: Andalucía
客家語/Hak-kâ-ngî: Andalucía
עברית: אנדלוסיה
हिन्दी: आंदालुसिया
hrvatski: Andaluzija
Kreyòl ayisyen: Andalouzi
magyar: Andalúzia
հայերեն: Անդալուզիա
interlingua: Andalusia
Bahasa Indonesia: Andalusia
íslenska: Andalúsía
italiano: Andalusia
Basa Jawa: Andalusia
ქართული: ანდალუსია
Qaraqalpaqsha: Andaliwsiya
Адыгэбзэ: Андалусиэ
къарачай-малкъар: Андалусия
kernowek: Andalousi
Кыргызча: Андалусия
Latina: Vandalitia
Ladino: Andaluziya
Lëtzebuergesch: Andalusien
Lingua Franca Nova: Andalusia
Limburgs: Andalusië
lumbaart: Andalusia
lietuvių: Andalūzija
latviešu: Andalūzija
Māori: Andalusia
македонски: Андалузија
മലയാളം: ആൻഡലൂഷ്യ
Bahasa Melayu: Andalusia
مازِرونی: اندلس
Nederlands: Andalusië
norsk nynorsk: Andalucía
norsk: Andalucía
Novial: Andalucía
occitan: Andalosia
Kapampangan: Andalusia
Norfuk / Pitkern: Andalusia
polski: Andaluzja
Piemontèis: Andalusìa
پنجابی: اندلسیہ
português: Andaluzia
Runa Simi: Andalusiya
Romani: Andalusiya
română: Andaluzia
tarandíne: Andalusia
русский: Андалусия
sardu: Andalusia
sicilianu: Andalusia
Scots: Andalusie
srpskohrvatski / српскохрватски: Andaluzija
Simple English: Andalusia
slovenčina: Andalúzia
slovenščina: Andaluzija
shqip: Andaluzia
српски / srpski: Андалузија
Seeltersk: Andalusien
svenska: Andalusien
Kiswahili: Andalusia
tetun: Andaluzia
тоҷикӣ: Андалусия
Tagalog: Andalucía
ئۇيغۇرچە / Uyghurche: Andalusiye
українська: Андалусія
vèneto: Andalusìa
Tiếng Việt: Andalucía
West-Vlams: Andalusië
Winaray: Andalucía
Bân-lâm-gú: Andalucía