Alaska

Flag of the United States.svgAlaska
Alaska
Flag of the United States.svg
Kaliforniya bayrogʻiKaliforniya tamgʻasi
Kaliforniya bayrogʻiKaliforniya tamgʻasi

Shtat laqabi: Oxirgi Chegara
(Last Frontier)

Map of USA highlighting Alaska.png
PoytaxtJuneau
Eng yirik shaharlarAnchorage
Juneau
Fairbanks
Maydon

   - Butun
   - % suv

AQSh: -oʻrinda

1,717,854 km²
13.77 %

Aholi

   - Butun (2011)
   - Zichlik
   - Senat oʻrinlari
   - Elektoral ovozlari

AQSh: -oʻrinda

663,661
0.42 kishi/km²


3

YShM

   - YShM
   - YShM/kishi

AQSh: -oʻrinda

$34,023 mil.
$51,726

Ittifoqqa kirish

   - Sana

-boʻlib
VaqtUTC-9 (AKST) / -10 (HST)
QisqartmaAL [1]
Shtat guliForget-me-not

(Myosotis alpestris)

Shtat daraxtiSitka Spruce

(Picea sitchensis)

Alaska (Alaska) — Tinch okeanning Shim. Amerika qirgʻogʻi yaqinidagi keng qoʻltiq. Alaska yarim oroli bilan Shim. Amerika materigi oralig‘ida. Sathi 384 ming km². Chuq. 4929 m gacha. Suv ko‘tarilishi 12 m gacha. A.da Kadyak va Aleksandr arxipelagi, Qirolicha Sharlotta orollari joylashgan. A.dagi Ba-ranov orolda rus geografi F. P. Litke 1840 yilda Tinch okeanda birinchi dengiz rasad-xonasini ochgan. Baliq ovlanadi. Asosiy portlari — Syuard, Prins-Rupert.[1]

AQSH shtati. Shim. Amerikaning shim.-g‘arbida, AQShning asosiy qismidan uni Kanada yerlari aj-ratib turadi. Maydoni 1519 ming km². A. materik qismdan va bir qancha orollar (Aleksandr arxipelagi, Aleut orollari, Pribilov, Kadyak va boshqalar)dan iborat. Shim. Muz okeani va Tinch okean (Bering den-gizi) bilan o‘ralgan. Ma’muriy markazi — Juno shahar. Tinch okean sohilida igna bargli o‘rmon bilan qoplangan baland tog‘ 384tizmalari bor. Gid-roenergiyaga boy eng yirik Yukon daryosida kema qatnaydi. Aholisi 599 ming kishi (1993), ancha-gina qismi harbiy xizmatchilardir. Mahalliy aholi — indeyslar, aleutlar va eskimoslar. Aholining 3/4 qismi Alaskaning jan.-sharqiy va jan. sohil qismida yashaydi. Alaskani 18-a. 1-yarmida ruslar egallab, qishloklar qura boshla-gan. 1799 yilda yer osti va yer usti boyli-klaridan tanho foydalanish huquqini olgan Rossiya-Amerika kompaniyasi tash-kil etildi. 1867 yilda Rossiya hukumati Alaskani AQSH ga 7,2 mln. dollarga sotib yuborgan. Alaska 1884 y. gacha AQSH harbiy va-zirligi tasarrufida bo‘lgan, 1884—1912 yillarda okrug , so‘ngra hudud, 1959 yildan shtat. 19-asrning 90-yillarida A.ning markaziy qismida va Syuard yarim orolda ol-tin konlari topilishi bilan A.ning ichki qismlarida ham aholi turar joylari paydo bo‘ldi. 1911—38 yillarda A.da mis konlari ishga solindi. 1915—23 yillarda transport yoʻli qurilib, Alaskaning markaziy qismi sohil bilan bog‘landi. Baliq ovlash va baliq sanoati, o‘rmon sanoati, foy-dali qazilmalar chiqarish va qisman mo‘ynachilik Alaska xo‘jaligining asosini tashkil etadi. Oltin qazib chiqarish A. kon sanoatining asosiy.tarmog‘idir. Shuningdek, kumir, neft, qalay, plati-na, simob, xromit qazib olinadi. Ishlab beruvchi sanoat asosan konserva va taxta tilish korxonalaridan iborat. Ketchikan va Sitka sh.larida 2 ta ulkan sellyuloza-qog‘oz zavodi bor. Qishloq xoʻjaligi bilan deyarli shug‘ullanilmaydi, faqat Matanuska vo-diysida, Kenay yarim orolda kartoshka ekiladi, qoramol, parranda boqiladi. Mo‘ynali hayvonlar ovlanadi. Tashqi aloqalari, asosan, dengiz floti, shuningdek havo yo‘llari orqali amalga oshiriladi. Alaska avtomobil yo‘li va transport yoʻli orqali Kanada bilan bog‘langan. Ichki yuklar transport yoʻli, shuning-dek avtomobil yo‘llarida tashiladi. Xeyns — Ferbenks neft quvuri (1000 km) qurilgan. Alaskada aerodromlar, harbiy-dengiz bazalari, raketodromlar bor.[1]

  • manbalar

Manbalar

  1. 1,0 1,1 OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil



Other Languages
Afrikaans: Alaska
Alemannisch: Alaska
አማርኛ: አላስካ
aragonés: Alaska
Ænglisc: Alaska
العربية: ألاسكا
ܐܪܡܝܐ: ܐܠܐܣܟܐ
مصرى: الاسكا
asturianu: Alaska
Aymar aru: Alaska suyu
azərbaycanca: Alyaska
башҡортса: Аляска
Boarisch: Alaska
žemaitėška: Aleska
Bikol Central: Alaska
беларуская: Аляска
беларуская (тарашкевіца)‎: Аляска (штат)
български: Аляска
भोजपुरी: अलास्का
Bislama: Alaska
বাংলা: আলাস্কা
বিষ্ণুপ্রিয়া মণিপুরী: আলাস্কা
brezhoneg: Alaska
bosanski: Aljaska
буряад: Аляска
català: Alaska
Chavacano de Zamboanga: Alaska
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Alaska
нохчийн: Аляска
Cebuano: Alaska
کوردی: ئەلاسکا
corsu: Alaska
čeština: Aljaška
Чӑвашла: Аляска
Cymraeg: Alaska
dansk: Alaska
Deutsch: Alaska
Zazaki: Alaska
dolnoserbski: Alaska
Ελληνικά: Αλάσκα
emiliàn e rumagnòl: Alàska
English: Alaska
Esperanto: Alasko
español: Alaska
eesti: Alaska
euskara: Alaska
فارسی: آلاسکا
suomi: Alaska
føroyskt: Alaska
français: Alaska
arpetan: Alaska
Nordfriisk: Alaska
Frysk: Alaska
Gaeilge: Alasca
Gagauz: Alaska
Gàidhlig: Alasca
galego: Alasca
Avañe'ẽ: Alaska
ગુજરાતી: અલાસ્કા
Gaelg: Alaska
客家語/Hak-kâ-ngî: Alaska
Hawaiʻi: ‘Ālaka
עברית: אלסקה
हिन्दी: अलास्का
Fiji Hindi: Alaska
hrvatski: Aljaska
hornjoserbsce: Alaska
Kreyòl ayisyen: Alaska
magyar: Alaszka
interlingua: Alaska
Bahasa Indonesia: Alaska
Igbo: Àláskà
Iñupiak: Alaska
Ilokano: Alaska
Ido: Alaska
íslenska: Alaska
italiano: Alaska
ᐃᓄᒃᑎᑐᑦ/inuktitut: ᐊᓛᓯᑲ
日本語: アラスカ州
Basa Jawa: Alaska
ქართული: ალასკა
Qaraqalpaqsha: Alyaska
Kabɩyɛ: Alaskaa
қазақша: Аляска
ಕನ್ನಡ: ಅಲಾಸ್ಕ
한국어: 알래스카 주
kurdî: Alaska
kernowek: Alaska
Кыргызча: Аляска
Latina: Alasca
Ladino: Alaska
Lëtzebuergesch: Alaska
лезги: Аляска
Lingua Franca Nova: Alaska
Limburgs: Alaska
Ligure: Alaska
lumbaart: Alaska
لۊری شومالی: آلاسکا
lietuvių: Aliaska
latviešu: Aļaska
मैथिली: अलास्का
мокшень: Аляска
Malagasy: Alaska
олык марий: Аляска
Māori: Alaska
Baso Minangkabau: Alaska
македонски: Алјаска
മലയാളം: അലാസ്ക
монгол: Аляска
मराठी: अलास्का
кырык мары: Аляска
Bahasa Melayu: Alaska
မြန်မာဘာသာ: အလက်စကာပြည်နယ်
مازِرونی: آلاسکا
Dorerin Naoero: Alaska
Nāhuatl: Alaska
Plattdüütsch: Alaska
Nedersaksies: Alaska
नेपाली: अलास्का
नेपाल भाषा: अलास्का
Nederlands: Alaska
norsk nynorsk: Alaska
norsk: Alaska
Novial: Alaska
occitan: Alaska
ଓଡ଼ିଆ: ଆଲାସ୍କା
Ирон: Аляскæ
ਪੰਜਾਬੀ: ਅਲਾਸਕਾ
Pangasinan: Alaska
Kapampangan: Alaska
Papiamentu: Alaska
पालि: अलास्का
Norfuk / Pitkern: Alaska
polski: Alaska
Piemontèis: Alasca
پنجابی: الاسکا
português: Alasca
Runa Simi: Alaska suyu
rumantsch: Alasca
română: Alaska
русский: Аляска
संस्कृतम्: अलास्का
саха тыла: Аляска
sardu: Alaska
sicilianu: Alaska
Scots: Alaska
davvisámegiella: Alaska
srpskohrvatski / српскохрватски: Aljaska
සිංහල: ඇලස්කාව
Simple English: Alaska
slovenčina: Aljaška
slovenščina: Aljaska
Soomaaliga: Alaska
shqip: Alaska
српски / srpski: Аљаска
Seeltersk: Alaska
svenska: Alaska
Kiswahili: Alaska
ślůnski: Alaska
தமிழ்: அலாஸ்கா
తెలుగు: అలాస్కా
тоҷикӣ: Аляска
Türkmençe: Alýaska
Tagalog: Alaska
Türkçe: Alaska
татарча/tatarça: Аляска
удмурт: Аляска
ئۇيغۇرچە / Uyghurche: Alyaska Shitati
українська: Аляска
اردو: الاسکا
vèneto: Ałasca
Tiếng Việt: Alaska
West-Vlams: Alaska
Volapük: Lalaskän
Winaray: Alaska
吴语: 阿拉斯加
хальмг: Аляска
მარგალური: ალასკა
ייִדיש: אלאסקע
Yorùbá: Alaska
Zeêuws: Alaska
Bân-lâm-gú: Alaska