نېمىس تىلى

نېمىسچەDeutsch
Lutherbibel.jpg
مارتىن لۇتىر تەرىپىدىن نېمىسچەگە تەرجىمە ئىنجىلنىڭ كەڭ تارقىلىشى ھازىرقى زامان نېمىسچىسىنىڭ شەكىللىنىشگە ياردەمدە بولغان.
تارقىلىشىياۋروپا
تېگى

نۇڧۇسى

نېمىسلار

95 مىلىيون (2010)

تىل ئائىلىسى
  • ھىندى-ياۋرۇپا تىل سېستىمىسى
  • گېرمان تىللىرى ئائىلىسى
  • غەربىي گېرمان
  • يۈكسەك نېمىسچە
  • نېمىس تىلى
دەۋىرلەر
  • قەدىمكى ئىنگىلىزچە
  • ئوتتۇرا ئىگىلىزچە
  • دەستلەپكى زامانىۋىي ئىنگلىزچە
  • ئىنگىلىزچە
يېزىغىلاتىن ئەلىڧبەسى (نېمىس ئەلىڧبەسى)
رەسمىي تىلياۋروپا ئىتتىپاقى (رەسمىي تىل)

________________

گېرمانىيە

ئاۋستىرىيە

شۋېتسىيە

لىختېنشتېين

ليۇكسېمبۇرگ

بېلگىيە

ئىتالىيە (جەنۇبىي ترولىندە)

Map German World.png
نېمىسچىنىڭ دۇنيادىكى تارقىلىشى
Legal statuses of German in Europe.svg
نېمىسچىنىڭ ياۋروپادىكى تارقىلىشى

نېمىس تىلى ياكى نېمىسچە (Deutsch; قەدىمكىسى Nemçece)، ھىندى-ياۋروپا تىل سېستىمسى گېرمان تىل ئائىلىسىگە تەۋە ۋە خەلقئارالىق چوڭ تىلدۇر. ياۋروپا ئىتتىپاقىنىڭ رەسمىي تىللىرىدىن بىرى ۋە ئەڭ كۆپ قوللىنىلىدىغان تىلى. بولۇپمۇ، گېرمانىيە، ئاۋستىرىيە، لىختېنشتېين، ليۇكسېمبۇرگ، شۋېتسىيە قاتارلىق ئەللەرنىڭ زور كۆپچىلىكى، ئىتالىيەنىڭ جەنۇبىي تىرول رايونى، بېلگىيەنىڭ شەرقىي كانتونلىرى، پولشا ۋە رۇمىنىيەنىڭ بەئزى رايونلىرى ۋە ڧرانسىيەنىڭ ئالساس-لورېن رايونىدا قوللىنىلماقتا. شۇنداقلا بۇ دۆلەتلەردىن بەئزىلىرىگە خاس كونا مۇستەملىكىلەردە (م: نامىبىيە، جەنۇبىي ئافرىقا دېگەندە) دىققەتكە سازاۋەر مىقداردا نېمىسچە سۆزلەشكۈچى نۇپۇس باردۇر. تۈرلۈك شەرقىي ياۋروپا ئەللىرىدە نېمىسچە سۆزلەشكۈچى ئاز سانلىقلار ھەم باردۇر. بۇلاردىن روسىيە، ۋېنگرىيە ۋە سلوۋېنىيە قاتارلىقلارنى تىلغا ئېلىشقا بولىدۇ. شۇنداقلا شىمالىي ئامېرىكانىڭ (بولۇپمۇ ئا ق ش)، لاتىن ئامېرىكانىڭ ئارگېنتىنا ۋە برازىلىيەنىڭ بەئزى رايونلىرىدا نېمىسچە سۆزلىشىلىدۇ. نېمىسچىدە ڧرانسۇزچىدىن ئۆتكەن كەلىمىلەر ھەم باردۇر.

38 دۆلەتتە تەخمىنەن 120 مىلىيون كىشى تەرىپىدىن سۆزلىشىلىدىغان نېمىسچە، بولۇپمۇ گېرمانىيە، ئاۋستىرىيە ۋە شۋېتسىيەدە ئىشلىتىلىدۇ. تۈركىيەدە 25 مىڭ ئەتراپىدا نېمىس ياشايدۇ. بۈ گۇرۇپ كونا تەبىر بىلەن "Bosporus-Deutsche" ("بوغازئىچى نېمىسلىرى") ۋە ئاق دېڭىز رايونىدا ياشىغۇچى نېمىسلاردىن تەشكىل تاپماقتا.

  • نېمىس ئەلىڧبەسى ۋە تەلەڧڧۇزى
  • قاراڭ

نېمىس ئەلىڧبەسى ۋە تەلەڧڧۇزى

ھەرڧ خ.ت بويىچە تاۋۇش ئۇيغۇرچە تاۋۇش خ.ت بويىچە تەلەڧڧۇز ئۇيغۇرچە تەلەڧڧۇز
Aa a/ɑ ئا ɑˑ ئاا
Bb b ب beˑ بېغ
Cc ʦ تس ʦeˑ تسېغ
Dd d د deˑ دېغ
Ee ɛ/e ئې ئېغ
Ff f ڧ ɛf ئېڧ
Gg ɡ گ ɡeˑ گېغ
Hh h ھ ھا
Ii ɪ/i ئى ئىى
Jj j ي jɔt يوت
Kk k ك kɑˑ كا
Ll l ل ɛl ئېل
Mm m م ɛm ئېم
Nn n ن ɛn ئېن
Oo ɔ/o ئو\ئوو ئوو
Pp p پ peˑ پېغ
Qq k ق kuˑ كۇ
Rr ʀ غ ɛʀ̥ ئېر
Ss s/z س\ز ɛs ئېس
Tt t ت teˑ تېغ
Uu ʊ/u ۇ\ئۇۇ ئۇ
Vv f ا faɔ̹ ڧاۇ
Ww v ۋ veˑ ۋېغ
Xx ks كس ɪks ئىكس
Yy y ئۈ ˈyp.sɪ.ˌlɔn ئۈپسىلون
Zz ʦ تس ʦɛt تېست
Ää ɛ ې
Öö ø ئۆ
Üü y ئۈ
ß ss سس ɛs ʦɛt ئېس تېست

جۈپ ۋە ئالاھىيدە تاۋۇشلار

ھەرڧ بىرلىكى سۆز ئىچىدە خ.ت بويىچە تەلەڧڧۇز ئۇيغۇرچە تەلەڧڧۇز ئىزاھاتلار
au ھەر دائىم aɔ̹ ئاۋ  
äu g.oy eu     ئوي  
b ئاخىرىدا p پ  
ch ئاخىرىدا x ھ ئەن كەلىمىلىرى بىلەن (مەسلەن: machen, Kuchen)
ch ئاخىرىدا ç خ كىچىكلىتىشلەر بىلەن (مەسلەن: Mädchen, Kuhchen) ۋە بەئزى رەۋىشلەر بىلەن (مەسلەن: ich, mich) قوللىنىلىدۇ
d ئاخىرىدا t ت  
dsch ھەر دائىم ʤ تس ئاز كۆرۈلىدۇ
en ئاخىرىدا ə̆n ئىن پىئېلنىڭ ئاخىرىقى قوشۇمچىسىغا ئوخشاش
er باشتا ɛɐ ئېغا  
er ئاخىرىدا ɐ ئېغ  
eu ھەر دائىم ɔʏ ئوي  
g ئاخىرىدا k ك  
h سوزۇق تاۋۇستىن كېيىن ◌ˑ غ *يەنى، تېخىمۇ ئۇزۇن سوزۇق تاۋۇش
ie ھەر دائىم ئى  
ng ئاخىرىدا ŋ ڭ  
r سوزۇق تاۋۇستىن كېيىن ɜ/ˑ غ  
sch ھەر دائىم ʃ ش  
s باشتا ياكى سوزۇق تاۋۇشلارنىڭ ئارىسىدا z ز  
s باشقا يەرگە s س  
ss ھەر دائىم s س خۇددى ­ß غا ئوخشاش
t ئاخىرىدا tʰ/t͈ th* *يەنى، t'نى يا ئاڭلانغۇدەك نەپەس بىلەن ياكى تېخىمۇ كۈچلۈكرەك
tsch ھەر دائىم ʧ چ  
Other Languages
адыгабзэ: Германыбзэ
Afrikaans: Duits
Alemannisch: Deutsche Sprache
አማርኛ: ጀርመንኛ
aragonés: Idioma alemán
Ænglisc: Þēodsc sprǣc
asturianu: Idioma alemán
Aymar aru: Aliman aru
azərbaycanca: Alman dili
تۆرکجه: آلمان دیلی
башҡортса: Немец теле
Boarisch: Deitsche Sproch
žemaitėška: Vuokītiu kalba
Bikol Central: Tataramon na Aleman
беларуская: Нямецкая мова
беларуская (тарашкевіца)‎: Нямецкая мова
български: Немски език
भोजपुरी: जर्मन भाषा
བོད་ཡིག: འཇར་མན་སྐད།
বিষ্ণুপ্রিয়া মণিপুরী: জার্মান ঠার
brezhoneg: Alamaneg
bosanski: Njemački jezik
català: Alemany
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Dáik-ngṳ̄
нохчийн: Немцойн мотт
Cebuano: Inaleman
qırımtatarca: Alman tili
čeština: Němčina
kaszëbsczi: Miemiecczi jãzëk
словѣньскъ / ⰔⰎⰑⰂⰡⰐⰠⰔⰍⰟ: Нѣмьчьскъ ѩꙁꙑкъ
Чӑвашла: Нимĕç чĕлхи
Cymraeg: Almaeneg
Zazaki: Almanki
dolnoserbski: Nimšćina
ދިވެހިބަސް: އަލްމާނީ
emiliàn e rumagnòl: Tedèsch
Esperanto: Germana lingvo
español: Idioma alemán
eesti: Saksa keel
euskara: Aleman
estremeñu: Luenga alemana
Fulfulde: Almankoore
føroyskt: Týskt mál
français: Allemand
arpetan: Alemand
Nordfriisk: Tjüsch
Frysk: Dútsk
贛語: 德語
Gàidhlig: Gearmailtis
Avañe'ẽ: Alemañañe'ẽ
ગુજરાતી: જર્મન ભાષા
Gaelg: Germaanish
客家語/Hak-kâ-ngî: Tet-ngî
עברית: גרמנית
हिन्दी: जर्मन भाषा
Fiji Hindi: German bhasa
hrvatski: Njemački jezik
hornjoserbsce: Němčina
Kreyòl ayisyen: Lang alman
magyar: Német nyelv
հայերեն: Գերմաներեն
Արեւմտահայերէն: Գերմաներէն
interlingua: Lingua german
Bahasa Indonesia: Bahasa Jerman
Interlingue: German
ГӀалгӀай: Немций мотт
íslenska: Þýska
italiano: Lingua tedesca
日本語: ドイツ語
Patois: Joerman
la .lojban.: dotybau
Qaraqalpaqsha: Nemis tili
Taqbaylit: Tutlayt Talmant
Адыгэбзэ: Джэрмэныбзэ
Kabɩyɛ: Caama kʊnʊŋ
Kongo: Kidoitce
қазақша: Неміс тілі
kalaallisut: Tyskisut
ភាសាខ្មែរ: ភាសាអាល្លឺម៉ង់
한국어: 독일어
Перем Коми: Немеч кыв
къарачай-малкъар: Немец тил
Ripoarisch: Dütsche Sprooch
kernowek: Almaynek
Кыргызча: Немис тили
Lëtzebuergesch: Däitsch
лезги: Немец чIал
Lingua Franca Nova: Deutx (lingua)
Limburgs: Duits
lumbaart: Lengua Tudesca
lingála: Lialémani
لۊری شومالی: زڤون آلمانی
lietuvių: Vokiečių kalba
latviešu: Vācu valoda
मैथिली: जर्मन भाषा
Basa Banyumasan: Basa Jerman
Malagasy: Fiteny alemana
олык марий: Немыч йылме
Māori: Reo Tiamana
Minangkabau: Bahaso Jerman
македонски: Германски јазик
മലയാളം: ജർമ്മൻ ഭാഷ
монгол: Герман хэл
Bahasa Melayu: Bahasa Jerman
Mirandés: Lhéngua almana
မြန်မာဘာသာ: ဂျာမန်ဘာသာစကား
مازِرونی: آلمانی زبون
Dorerin Naoero: Dorerin Djermani
Napulitano: Lengua germanese
Plattdüütsch: Düütsche Spraak
Nedersaksies: Duuts
नेपाली: जर्मन भाषा
नेपाल भाषा: जर्मन भाषा
Nederlands: Duits
norsk nynorsk: Tysk
norsk: Tysk
Novial: Germanum
Nouormand: Allemaund
Sesotho sa Leboa: Sejeremane
occitan: Alemand
Livvinkarjala: Germuanien kieli
ਪੰਜਾਬੀ: ਜਰਮਨ ਭਾਸ਼ਾ
Pangasinan: Salitan Alemano
Papiamentu: Alemán
Picard: Alemant
Pälzisch: Deutsche Sprache
Norfuk / Pitkern: Jirman
Piemontèis: Lenga tedësca
پنجابی: جرمن
português: Língua alemã
Runa Simi: Aliman simi
rumantsch: Lingua tudestga
romani čhib: Jermanikani chib
română: Limba germană
armãneashti: Limba ghermãnescã
tarandíne: Lènga tedesche
русиньскый: Нїмецькый язык
Kinyarwanda: Ikidage
संस्कृतम्: जर्मन् भाषा
саха тыла: Ниэмэс тыла
sicilianu: Lingua tidesca
davvisámegiella: Duiskkagiella
srpskohrvatski / српскохрватски: Njemački jezik
Simple English: German language
slovenčina: Nemčina
slovenščina: Nemščina
Gagana Samoa: Fa'asiamani
Soomaaliga: Af-Jarmal
српски / srpski: Немачки језик
SiSwati: SíJalimáne
Sesotho: Sejeremane
Seeltersk: Düütsk
svenska: Tyska
Kiswahili: Kijerumani
ślůnski: Mjymjecko godka
తెలుగు: జర్మన్ భాష
Türkmençe: Nemes dili
Tagalog: Wikang Aleman
Setswana: Sejeremane
Tok Pisin: Tok Jeman
Türkçe: Almanca
татарча/tatarça: Alman tele
reo tahiti: Reo Heremani
удмурт: Немец кыл
українська: Німецька мова
oʻzbekcha/ўзбекча: Nemis tili
vepsän kel’: Saksan kel'
Tiếng Việt: Tiếng Đức
West-Vlams: Duuts
Volapük: Deutänapük
Winaray: Inaleman
吴语: 德语
хальмг: Немшин келн
isiXhosa: IsiJamani
მარგალური: გერმანული ნინა
ייִדיש: דייטש
Vahcuengh: Vah Dwzgoz
Zeêuws: Duuts
中文: 德语
文言: 德語
Bân-lâm-gú: Tek-gí
粵語: 德文
isiZulu: IsiJalimani