تېھران

تېھران
Damavand from dizin.jpg
1979 Iranian Revolution.jpg
Tehran Urbanization.gif


تېھران بولسا ئىران دىكى بىر شەھەر، تېھراننىڭ2006-يىلقى سىتاتىكىىسىدا 7،705،036 نوپۇسىبار، 686 كم² دائىرسىدا نوپۇس جايلاشقان، شىمالى كەڭلىك 35.41°، شەرقى ئۇزۇنلۇك 51°25.

ئىراننىڭ پايتەختى، دۆلەتنىڭ سىياسىي، ئىقتىسادىي، مەدەنىيەت ۋە قاتناش مەركىزى. غەربىي ئاسىيا بويىچە ئەڭ چوڭ شەھەر. تېھران ئىلبورس تېغىنىڭ جەنۇبىي ئېتىكىگە جايلاشقان. شەھەر جايلاشقان ئورۇننىڭ دېڭىز ئېگىزلىكى 1220 مېتر كېلىدۇ، ئاھالىسى شەھەر رايونى بىلەن قوشۇلۇپ 8 مىليون 500 مىڭدىن ئاشىدۇ )1984(. تېھران ئەڭ قەدىمىي شەھەرلەرنىڭ بىرى. مىلادى 9 - ئەسىردە رېي شەھەرلىك بىرلەشمىسى بولۇپ قۇرۇلغان. 1788 - يىلى كاجار پادىشاھلىقى بۇ جاينى پايتەخت قىلىپ تېھران دەپ نام بەرگەن. تېھران پارس تىلىدا پاك جاي، پاكىز شەھەر دېگەن مەنىنى بىلدۈرىدۇ. شەھەردە كاجار پادىشاھلىقى دەۋرىدە قۇرۇلغان قەدىمىي ئورۇنلار ناھايىتى كۆپ. تېھران ئىراننىڭ ئەڭ مۇھىم سانائەت مەركىزى، بۇ جايغا پۈتۈن دۆلەتتىكى سانائەت ئىشچىلىرىنىڭ يېرىمى توپلانغان، ئۇنىڭ سانائەت ئىشلەپچىقىرىش قىممىتى پۈتۈن دۆلەتتىكى سانائەت ئىشلەپچىقىرىش ئومۇمىي قىممىتىنىڭ يېرىمىنى ئىگىلەيدۇ. بۇ جايغا توقۇمىچىلىق، شېكەر، تاماكا، ئەينەك، فارفور، سېمونت، ئېلېكتر ئەسۋابلىرى، ماشىنىسازلىق، ئاپتوموبىل، نىفىت ئايرىش، ھەربىي قورال - ياراق ياساش، گىلەم توقۇش، يىپەكچىلىك قاتارلىق سانائەت تارماقلىرى مەركەزلەشكەن. ئىران ھۆكۈمىتى تېھران شەھىرىگە سانائەتنىڭ ھەددىدىن ئارتۇق مەركەزلىشىپ ئېغىر بۇلغىنىش كېلىپ چىقىشنىڭ ئالدىنى ئېلىش ئۈچۈن تېھران شەھىرىنىڭ 120 كىلومېتر دائىرىسى ئىچىدە زاۋۇت - فابرىكا قۇرۇشنى چەكلىدى.

تېھران ئاسىيا، ئافرىقا، ياۋروپا ئارىلىقىدىكى مۇھىم ئاۋىئاتسىيە نۇقتىسى، ئىراننىڭ تۆمۈريول، تاشيول، ھاۋا يول تۈگۈنى، بۇ جايدىن دۆلەتنڭ ھەر قايسى چوڭ شەھەرلىرىگە سوزۇلغان تۆمۈريول، تاشيول، ھاۋا يوللىرى بار. شەھەردە يەنە چوڭ خەلقئارا ئايرودرومى قاتارلىق ئورۇنلار بار."




Other Languages
Acèh: Tèhran
адыгабзэ: Тегеран
Afrikaans: Teheran
Alemannisch: Teheran
አማርኛ: ቴህራን
aragonés: Teherán
العربية: طهران
ܐܪܡܝܐ: ܛܗܪܐܢ
مصرى: طهران
অসমীয়া: তেহৰাণ
asturianu: Teḥrán
azərbaycanca: Tehran
تۆرکجه: تهران
башҡортса: Тәһран
Boarisch: Teheran
žemaitėška: Teherans
Bikol Central: Tehran
беларуская: Тэгеран
беларуская (тарашкевіца)‎: Тэгеран
български: Техеран
বাংলা: তেহরান
བོད་ཡིག: ཏེ་ཧི་རན།
brezhoneg: Tehran
bosanski: Teheran
буряад: Тегеран
català: Teheran
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Tehran
нохчийн: ТехӀран
کوردی: تاران
qırımtatarca: Tehran
čeština: Teherán
Чӑвашла: Тегеран
Cymraeg: Tehran
dansk: Teheran
Deutsch: Teheran
Zazaki: Tehran
डोटेली: तेहरान
Ελληνικά: Τεχεράνη
English: Tehran
Esperanto: Teherano
español: Teherán
eesti: Teheran
euskara: Teheran
estremeñu: Teherán
فارسی: تهران
suomi: Teheran
Võro: Teheran
føroyskt: Tehran
français: Téhéran
Frysk: Teheran
Gaeilge: Teheran
Gagauz: Tahran
Gàidhlig: Tehran
galego: Teherán
گیلکی: تئران
Hausa: Tehran
客家語/Hak-kâ-ngî: Tehran
עברית: טהראן
हिन्दी: तेहरान
Fiji Hindi: Tehran
hrvatski: Teheran
hornjoserbsce: Teheran
Kreyòl ayisyen: Teheran
magyar: Teherán
հայերեն: Թեհրան
interlingua: Teheran
Bahasa Indonesia: Teheran
Interlingue: Teheran
Ilokano: Tehran
ГӀалгӀай: Тегеран
Ido: Tehran
íslenska: Teheran
italiano: Teheran
日本語: テヘラン
Basa Jawa: Teheran
ქართული: თეირანი
Qaraqalpaqsha: Tehran
Taqbaylit: Ṭehran
Адыгэбзэ: Дыхьэрэн
Kabɩyɛ: Teeraŋ
Kongo: Teheran
қазақша: Тегеран
kalaallisut: Tehran
ಕನ್ನಡ: ತೆಹ್ರಾನ್
한국어: 테헤란
kurdî: Tehran
kernowek: Tehran
Кыргызча: Тегеран
Latina: Teheranum
Lëtzebuergesch: Teheran
лезги: Тегьран
Limburgs: Teheran
Ligure: Teheran
lumbaart: Teheran
لۊری شومالی: تیرۊ
lietuvių: Teheranas
latviešu: Teherāna
Malagasy: Teheran
олык марий: Тегеран
Māori: Tehran
македонски: Техеран
മലയാളം: ടെഹ്റാൻ
монгол: Тегеран
मराठी: तेहरान
Bahasa Melayu: Teheran
မြန်မာဘာသာ: တီဟီရန်မြို့
эрзянь: Тегеран ош
مازِرونی: تهرون
Napulitano: Teheran
नेपाली: तेहरान
नेपाल भाषा: तेहरान
Nederlands: Teheran
norsk nynorsk: Teheran
norsk: Teheran
Chi-Chewa: Tehran
occitan: Teheran
Livvinkarjala: Tegeran
ଓଡ଼ିଆ: ତେହେରାନ
Ирон: Тæхран
ਪੰਜਾਬੀ: ਤਹਿਰਾਨ
Papiamentu: Teheran
Norfuk / Pitkern: Tegeraan
polski: Teheran
Piemontèis: Teheran
پنجابی: تہران
پښتو: تهران
português: Teerã
Runa Simi: Tehran
rumantsch: Teheran
română: Teheran
tarandíne: Teheran
русский: Тегеран
русиньскый: Тегеран
саха тыла: Тегеран
ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ: ᱛᱮᱦᱨᱟᱱ
sardu: Teheran
sicilianu: Teheran
Scots: Tehran
davvisámegiella: Teheran
srpskohrvatski / српскохрватски: Teheran
සිංහල: ටෙහ්රාන්
Simple English: Tehran
slovenčina: Teherán
slovenščina: Teheran
chiShona: Tehran
Soomaaliga: Tahraan
shqip: Teherani
српски / srpski: Техеран
svenska: Teheran
Kiswahili: Tehran
ślůnski: Teheran
தமிழ்: தெகுரான்
తెలుగు: టెహరాన్
тоҷикӣ: Теҳрон
Türkmençe: Tähran
Tagalog: Teherán
Türkçe: Tahran
татарча/tatarça: Тәһран
Twi: Teheran
удмурт: Тегеран
українська: Тегеран
اردو: تہران
oʻzbekcha/ўзбекча: Tehron
vèneto: Tehran
vepsän kel’: Tehran
Tiếng Việt: Tehran
Volapük: Tehran
Winaray: Tehran
吴语: 德黑兰
მარგალური: თეირანი
ייִדיש: טעהראן
Yorùbá: Tehran
中文: 德黑兰
文言: 德黑蘭
Bân-lâm-gú: Tehran
粵語: 德黑蘭