Әйтенү

Әйтенү — кош-кортларга, бөҗәкләргә карата яки көнкүрешендәге берәр вакыйгага, шөгыль уңае белән (мәсәлән, су кергәндә, балык тотканда һ.б.) башкарыла торган әсәр.

Әйтенүләрнең эчтәлегенә караганда, аларның байтагы борынгы анимизм чорында, кешеләр тылсымга, сүз магиясенә ышанган вакытларда килгәнлекләре аңлашыла. Алар баштан халыкның гомуми репертуарында булган, соңрак тылсым мәгънәләре онытылып, күңел ачу сүзләре булып балаларга күчкән. Шулай ук балаларның үзләре тарафыннан иҗат ителгән әйтенүләр дә очрый.

Балалар аларны бик яратып башкара һәм яңалары хәзер дә иҗат ителә.

Мисал өчен әйтенүләр

Яңа ай күргәндә:

Ай күрдем айман белән,
Авызым тулы иман белән.
Айга яулык,
Миңа саулык.

Су коенып чыкканда:

Су анасы, су бакасы
Миңа ияреп чыкмасын!

Аулыгым, байлыгым,
Исәнлегем, саулыгым (өч тапкыр суга чумып әйтелә).

Азыккы чумуым,
Тазарып чыгуым.

Юлга чыкканда:

Ак таш, кара таш,
Язмышым минем белән юлдаш.

Other Languages
brezhoneg: Rimadell
Cymraeg: Hwiangerdd
Deutsch: Kinderreim
English: Nursery rhyme
Esperanto: Infana rimaro
suomi: Lastenloru
íslenska: Barnagæla
italiano: Filastrocca
日本語: 童歌
Nederlands: Bakerrijm
Nouormand: Arînmée
polski: Rymowanka
português: Cantiga de roda
Simple English: Nursery rhyme
српски / srpski: Дечје песме
svenska: Ramsa
Türkçe: Tekerleme
West-Vlams: Kienderliedje