Төрекләр

Төрекләр
Үз аталышы:Türkler
Гомуми саны:Якынча 84 000 000
Таралышы:Төркия, Алмания, Болгария, Франция, Гыйрак, Бөекбритания, АКШ, Нидерландлар, Иран, Төньяк Кипр, Австрия, Бельгия, Үзбәкстан, Сирия, Австралия һ. б.
Тел:Төрек теле
Дин:Ислам
Якын халык:Төрки халыклар

Төрекләр (төр. Türkler, берлек сан Türk) – төрки халыкларга кергән, якынча 84 000 000 санлы халык.

  • Этник тарихы

Этник тарихы

Төрки кабиләләре күпләп күченгәнгә кадәр Кече Азия

Кече Азиянең этник составы чуар була. Б. э. к. I мең еллыкта Көнбатыш Анатолия халкы өлешчә җирле халыктан, өлешчә греклардан тора. Греклар төбәкне б. э. к. IX гасырда үз колониясенә әйләндерә. Эллины чорына биредә яшәгән халыклар тулысынча диярлек греклары бөтен. Рим чорында да хәл шул көйе кала. Көнчыгыш Анатолиядә халыкның этник составы чыбыррак була: греклардан тыш, анда лазлар, грузиннар, әрмәннәр, курдлар, гарәпләр, ашшурлылар яши. Хәзерге Төркиянең көнчыгышында һәм көньягында Көнбатыш Әрмәнстан, Кече Әрмәнстан һәм Әрмән Киликия урнашкан була, аларның халкы нигездә этник әрмәннәрдән тора.

Төрек милләте барлыкка килү барышына б. э. I бугатында Алтайда һәм Үзәк Азия далаларында хасил булган тереләрнең теле зур йогынты ясый. Төрки элементлары Кече Азиягә һәм Балканга һуннар килгәннән соң, IV гасыр соңыннан, үтеп ана башлый. Византияле тарихчысы Феофан Фракцияләр һәм Босфорда яшәгән һуннар турында яза. Ә В. А. Гордлевский төркиләрнең Кече Азиягә аяк басу мәлен VIII-X булатларга индерә, бу чорда биредә сала, карлук, каңлы, кыпчак төрки кабиләләре килгән дип фараз итә.

530 елда Византияле Анатолиягә болгарларның бер өлешен индерә. 577 елда император Юстиниан, 620 елда император Ираклий Византияле чикләрен фарсылардан саклар өчен Көнчыгыш Анатолиягә авар яугирләрен урынлаштыра. Габбәсиләр шушындый ук максатта Хөрәсән белән Урта Азиядан ислам динле төрки кабиләләрен кабул итә.

Бу төрки урындагы халык арасында иреп юкка чыкса да, Анатолия белән Көнчыгыш Фракиянең төркиләшүендә нигез сала.

Other Languages
адыгабзэ: Тырку
Afrikaans: Turke
العربية: أتراك
asturianu: Turcos
авар: Туркал
azərbaycanca: Anadolu türkləri
башҡортса: Төрөктәр
беларуская: Туркі
беларуская (тарашкевіца)‎: Туркі
български: Турци
bosanski: Turci
català: Turcs
нохчийн: Туркой
ᏣᎳᎩ: ᎠᏂᎬᎾ
čeština: Turci
Чӑвашла: Турккăсем
Cymraeg: Tyrciaid
dansk: Tyrkere
Deutsch: Türken
Zazaki: Tırk
Ελληνικά: Τούρκοι (έθνος)
Esperanto: Turkoj
español: Turcos
eesti: Türklased
euskara: Turkiar
français: Turcs (peuple)
Frysk: Turken
Gaeilge: Turcaigh
galego: Pobo turco
hrvatski: Turci
magyar: Törökök
Հայերեն: Թուրքեր
Bahasa Indonesia: Bangsa Turki
日本語: トルコ人
ქართული: თურქები
қазақша: Түріктер
한국어: 터키인
kurdî: Tirk
Кыргызча: Түрктөр
Latina: Turcae
лакку: Турк
лезги: Туьрквер
lietuvių: Turkai
latviešu: Turki
македонски: Турци
Bahasa Melayu: Suku Turki
Nederlands: Turken
norsk nynorsk: Tyrkarar
polski: Turcy
پنجابی: ترک لوک
română: Turci
русский: Турки
Kinyarwanda: Abaturukiya
саха тыла: Туурактар
سنڌي: ترڪ قوم
srpskohrvatski / српскохрватски: Turci
slovenčina: Turci
slovenščina: Turki
Soomaaliga: Turki
shqip: Turqit
српски / srpski: Турци
Basa Sunda: Urang Turki
svenska: Turkar
Türkçe: Türkler
ئۇيغۇرچە / Uyghurche: تۈرك خاقانلىقى
українська: Турки
اردو: ترکی قوم
oʻzbekcha/ўзбекча: Turklar
Tiếng Việt: Người Thổ Nhĩ Kỳ
მარგალური: თურქეფი
中文: 土耳其人
粵語: 土耳其人