Инкыйлаб

Инкыйлаб - кеше эшчәнлеге теләсә нинди тармагында тирән үзгәрешләр.

Бастилияне алу Бөек француз инкыйлабының башы

Инкыйлаб - (латин сүзеннән revolutio - борылыш, түнтәрелеш, әйләнеш) - җәмәгать, табигать, белем үсешендә тирән, сыйфат үзгәреше.

Эволюциядән аермалы буларак инкыйлаб тизрәк, мөһимрәк сыйфат үзгәрешләренә китерә.

Тәбигатьтә геологик инкыйлаб, җәмәгать үстерүендә сәнәгый, мәдәни, "яшел", демографик инкыйлаб, сәясәттә - социаль, сәяси инкыйлаб, фәндә - фәнни инкыйлаб аерылып билгеләнә.

Истилах тарихы

Иң беренче мәртәбә revolution терминын Николай Коперник үз китабында «De revolutionibus orbium coelestium» (Күк җисемнәре әйләнүе турында) 1543 елда кертә.

Кайчакта уңышлы дәүләт түнтәрелеше шулай ук инкыйлаб дип йөртелә, мәсәлән Англия тәхетендә булган "Данлы инкыйлаб" 1688-1689, Мао Цзэдун җитәкләгән Мәдәни инкыйлаб (1966-1976).

Кайчакта инкыйлаб термины инкыйлаби вакыйгаларга карата кулланылмый: мәсәлән ССРБда узган "Перестройка" (1987-1991).

Other Languages
Afrikaans: Rewolusie
Alemannisch: Revolution
العربية: ثورة
مصرى: ثوره
asturianu: Revolución
azərbaycanca: İnqilab
беларуская: Рэвалюцыя
беларуская (тарашкевіца)‎: Рэвалюцыя
български: Революция
বাংলা: বিপ্লব
bosanski: Revolucija
буряад: Хубисхал
català: Revolució
کوردی: شۆڕش
čeština: Revoluce
Cymraeg: Chwyldro
Deutsch: Revolution
Zazaki: Revolusyon
Ελληνικά: Επανάσταση
English: Revolution
Esperanto: Revolucio
español: Revolución
euskara: Iraultza
فارسی: انقلاب
français: Révolution
Frysk: Revolúsje
Gaeilge: Réabhlóid
Gàidhlig: Rèabhlaid
galego: Revolución
עברית: מהפכה
हिन्दी: क्रान्ति
hrvatski: Revolucija
magyar: Forradalom
Bahasa Indonesia: Revolusi
íslenska: Bylting
italiano: Rivoluzione
日本語: 革命
la .lojban.: sutra binxo
Basa Jawa: Révolusi
ქართული: რევოლუცია
한국어: 혁명
къарачай-малкъар: Революция
Кыргызча: Төңкөрүш
Latina: Res novae
Lëtzebuergesch: Politesch Revolutioun
lietuvių: Revoliucija
latviešu: Revolūcija
олык марий: Революций
македонски: Револуција
മലയാളം: വിപ്ലവം
Bahasa Melayu: Revolusi
မြန်မာဘာသာ: တော်လှန်ရေး
नेपाली: क्रान्ति
Nederlands: Revolutie
norsk nynorsk: Revolusjon
norsk: Revolusjon
occitan: Revolucion
ਪੰਜਾਬੀ: ਇਨਕਲਾਬ
polski: Rewolucja
پښتو: اوښتون
português: Revolução
Runa Simi: Pachakutiy
română: Revoluție
русский: Революция
русиньскый: Револуция
саха тыла: Өрөбөлүүссүйэ
Scots: Revolution
srpskohrvatski / српскохрватски: Revolucija
Simple English: Revolution
slovenčina: Revolúcia
slovenščina: Revolucija
српски / srpski: Револуција
svenska: Revolution
Kiswahili: Mapinduzi
தமிழ்: புரட்சி
తెలుగు: విప్లవం
Tagalog: Himagsikan
Türkçe: Devrim
тыва дыл: Революция
українська: Революція
اردو: انقلاب
oʻzbekcha/ўзбекча: Inqilob
vèneto: Rivołusion
Tiếng Việt: Cách mạng
walon: Revintreye
吴语: 革命
ייִדיש: רעוואלוציע
中文: 革命
文言: 革命
Bân-lâm-gú: Kek-bēng
粵語: 革命