Yahudiler

Yahudiler
Toplam nüfus
13.746.100–17.936.400[1]
Önemli nüfusa sahip bölgeler
 İsrail6.042.000[2][3]
 ABD5.425.000 - 6.800.000[4][5]
 Fransa480.000[4]
 Kanada375.000[4]
 Birleşik Krallık291.000[4]
 Rusya194.000[6]
 Arjantin182.300[4]
 Almanya119.000[4]
 Avustralya107.500[4]
 Macaristan100,000 - 120,000[7][8]
 Brezilya96.000[4]
 Güney Afrika70.800[4]
 Ukrayna67.000 - 200.000[9]
 Meksika39.400[4]
 Belçika30.300[4]
 Hollanda30.000[4]
 İtalya28.400[4]
 Türkiye26.000[10]
 Şili18.500[4]
 İran10.800[11]
 Azerbaycan8.800[4]
Diğer ülkeler250.200[4]
Diller
İbranice, Yidiş, Ladino ve diğer Yahudi dilleri
Din
Yahudilik

Yahudiler (İbranice: יְהוּדִי, Yehudi [tek.]; יְהוּדִים, Yehudim [çoğ.]; Ladino: ג׳ודיו, Djudio [tek.], Djudios [çoğ.]; Yidiş: יִיד, Yid [tek.], Yidn [çoğ.]), kökeni Antik Yakın Doğu'da yaşamış İsrailoğulları veya İbranilere dayanan, köklü bir dinsel ve etnik yapıya sahip, dünyanın çeşitli yerlerine yayılmış bir halktır. Yahudilik dini ile arasında güçlü bir ilişki bulunan Yahudi halkı binlerce yıl boyunca Yahudiliğe geçenleri de kendi içine dahil etmiştir.[12][13][14]

Yahudi geleneğinde, Yahudilerin soyunun MÖ ikinci binyıla, kutsal kitap döneminden ataları İbrahim, İshak ve Yakub'a dayandığına inanılır. Yahudiler, antik çağdaki ulusal toprakları olan İsrail Diyarı'nda iki defa siyasi otonomiye sahip olmuşlardır. Bunlardan MÖ 1350'den MÖ 586 yılına kadar süren ilki, Yargıçlar Kitabı, İsrail ve Yehuda Krallıklarının Birleşik Monarşi ve Bölünmüş Monarşi dönemlerini içine alır ve Birinci Tapınak'ın yıkılması ile sona erer. İkincisi ise, MÖ 140 ile MÖ 37 yılları arasındaki Haşmonayim Krallığı dönemidir. Birinci Tapınak'ın yıkılmasından itibaren, dünyadaki Yahudilerin çoğunluğu diyasporada, yani sürgünde yaşamıştır.[15] 1948 yılında kurulan modern İsrail Devleti haricinde, yaşadıkları tüm ülkelerde azınlıkta kalan Yahudiler tarih boyunca sıklıkla baskılara maruz kalmışlar, bunun sonucunda da nüfuslarında yüzyıllar içinde gerek büyüklük gerekse ülkelere göre dağılım açısından dalgalanmalar meydana gelmiştir.

Yahudi Ajansı'nın verilerine göre, 2007 yılı itibarıyla, dünyada 5.4 milyonu İsrail'de, 5.3 milyonu Amerika Birleşik Devletleri'nde, geriye kalanı ise dünyanın dört bir yanındaki çeşitli büyüklüklerdeki cemaatlerde yaşayan, 13.2 milyon Yahudi vardır; bu sayı, bugünkü tahmini dünya nüfusunun %0.2'sine tekabül etmektedir.[16] Bu rakamlar, bir Yahudi örgütüne üye olsun ya da olmasın, kendini Yahudi sayan herkesi içine almaktadır.[17] Bununla birlikte, dünyadaki toplam Yahudi nüfusunun büyüklüğünü tam olarak saptamak zordur. Zira kimin Yahudi olduğunun belirlenmesinde, Yahudi din hukukuna (halaha) dayanan değerlendirmelerin yanı sıra, laik, siyasi ve aile geçmişinin belirlenmesine dayalı etkenler de bu sayıyı kayda değer oranda artırabilmektedir.[17]

En otros idiomas
Afrikaans: Jode
aragonés: Chodigos
العربية: يهود
ܐܪܡܝܐ: ܝܗܘܕܝܐ
asturianu: Pueblu xudíu
azərbaycanca: Yəhudilər
تۆرکجه: یهودیلر
башҡортса: Йәһүдтәр
Boarisch: Judn
žemaitėška: Žīdā
беларуская: Яўрэі
беларуская (тарашкевіца)‎: Габрэі
български: Евреи
বাংলা: ইহুদি
brezhoneg: Yuzevien
bosanski: Jevreji
català: Jueus
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Iù-tái-nè̤ng
нохчийн: Жуьгтий
Cebuano: Hudiyo
کوردی: جوو
čeština: Židé
Чӑвашла: Еврейсем
Cymraeg: Iddewon
dansk: Jøder
Deutsch: Juden
Zazaki: Cıhudi
Ελληνικά: Εβραίοι
English: Jews
Esperanto: Judoj
español: Pueblo judío
eesti: Juudid
euskara: Judu
فارسی: یهودی
føroyskt: Jødar
français: Juifs
Frysk: Joaden
Gagauz: Çıfıtlar
galego: Pobo xudeu
𐌲𐌿𐍄𐌹𐍃𐌺: 𐌹𐌿𐌳𐌰𐌹𐌴𐌹𐍃
Gaelg: Ewnyn
客家語/Hak-kâ-ngî: Yù-thai-ngìn
עברית: יהודים
हिन्दी: यहूदी
hrvatski: Židovi
magyar: Zsidók
հայերեն: Հրեաներ
interlingua: Judeo
Bahasa Indonesia: Yahudi
Igbo: Jew
Ido: Judo
íslenska: Gyðingar
italiano: Ebrei
日本語: ユダヤ人
Basa Jawa: Yahudi
ქართული: ებრაელები
Kongo: Bayuda
қазақша: Еврейлер
ಕನ್ನಡ: ಯೆಹೂದ್ಯ
한국어: 유대인
къарачай-малкъар: Чууутлула
Latina: Iudaei
лезги: Чувудар
لۊری شومالی: جید
lietuvių: Žydai
latviešu: Ebreji
Malagasy: Jiosy
македонски: Евреи
മലയാളം: ജൂതൻ
монгол: Еврей
मराठी: ज्यू लोक
Bahasa Melayu: Orang Yahudi
مازِرونی: یهودی
Plattdüütsch: Joden
Nedersaksies: Jeuden
Nederlands: Joden
norsk nynorsk: Jødar
norsk: Jøder
Nouormand: Juis
occitan: Jusieus
ਪੰਜਾਬੀ: ਯਹੂਦੀ
Norfuk / Pitkern: Jua
polski: Żydzi
پنجابی: یہودی
português: Judeus
română: Evrei
русский: Евреи
саха тыла: Дьэбириэйдэр
sardu: Ebreos
sicilianu: Ebbreu
Scots: Jews
srpskohrvatski / српскохрватски: Jevreji
සිංහල: යුදෙවුවෝ
Simple English: Jew
slovenčina: Židia
slovenščina: Judje
chiShona: Rudzi rwaIsrael
српски / srpski: Јевреји
Basa Sunda: Yahudi
svenska: Judar
ślůnski: Żydy
தமிழ்: யூதர்
Tagalog: Mga Hudyo
татарча/tatarça: Яһүдләр
ئۇيغۇرچە / Uyghurche: يەھۇدىلار
українська: Євреї
اردو: یہود
oʻzbekcha/ўзбекча: Yahudiylar
Tiếng Việt: Người Do Thái
Winaray: Hudeyo
吴语: 犹太人
მარგალური: ურიეფი
ייִדיש: ייד
中文: 犹太人
Bân-lâm-gú: Iû-thài-lâng
粵語: 猶太人