William Shakespeare

William Shakespeare
Shakespeare.jpg
"Chandos" portresi, sanatçı ve güvenilirlik doğrulanmadı. Ulusal Portre Galerisi, Londra.
DoğumVaftiz 26 Nisan 1564 (doğum tarihi bilinmiyor)
Stratford-upon-Avon, Warwickshire, İngiltere
Ölüm23 Nisan 1616
Stratford-upon-Avon, Warwickshire, İngiltere
Milliyetİngiliz
MeslekOyun yazarı, şair, aktör
Dönemİngiliz Rönesansı
Evlilik(ler)Anne Hathaway (e. 1582 – 1616)
Çocuk(lar)Susanna Hall
Hamnet Shakespeare
Judith Quiney
Ebeveyn(ler)John Shakespeare
Mary Shakespeare

William Shakespeare (26 Nisan 1564 (vaftiz) – 23 Nisan 1616), İngiliz şair, oyun yazarı ve oyuncudur. İngilizce dilinde yazan en büyük yazar ve dünyanın en seçkin drama yazarı olarak kabul edilmektedir.[1] Sıklıkla İngiltere'nin ulusal şairi ve "Avon'un Ozanı" olarak anılır.[2] Günümüze ulaşan eserleri, bazı ortaklaşa yazılanlarla birlikte 38 oyun, 154 sone, iki uzun öykü şiir ve birkaç diğer kaynağı belirsiz şiirlerden oluşur. Oyunları bütün büyük dillere çevrildi ve diğer bütün oyun yazarlarından daha çok sergilendi.[3]

Shakespeare Stratford-upon-Avon'da doğdu ve büyüdü. 18 yaşında, Anne Hathaway ile evlendi ve üç çocuğu oldu: Susanna, ve ikizler Hamnet ile Judith. 1585 ile 1592 arası, Londra'da bir aktör, yazar ve Lord Chamberlain's Men (sonraki adı King's Men) adında bir tiyatro şirketinin sahibi olarak başarılı bir kariyere başladı. Ölmeden 3 yıl önce 1613'te, 49 yaşındayken Stratford'da emekli olarak görüldü. Shakespeare'in kişisel yaşamına dair bazı kayıtlar günümüze ulaşmıştır. Fiziksel görünüşü, cinsel yönelimi, dini inançları, ve başkaları tarafından yazılıp ona atfedilen eserler olup olmadığı hakkında önemli tahminler yürütülmüştür.[4]

Shakespeare bilinen eserlerinin çoğunu 1589 ile 1613 yıllarında üretti.[5] İlk oyunları çoğunlukla komedi ve tarihîydi, bu türlerle 16. yüzyıl sonunda kültür ve sanatın zirvesine yükseldi. Daha sonra 1608'e kadar trajedilere yöneldi, İngilizce'nin en iyi ürünlerinden bazıları kabul edilen Hamlet, Kral Lear, Othello, ve Macbeth'i bu dönemde yazdı. Son aşamasında, dram olarak da bilinen trajikomedilerini yazdı, ve diğer oyun yazarlarıyla iş birliği yaptı.

Oyunlarının birçoğu hayatı boyunca değişik kalitede ve doğrulukta basında yayınlandı. 1623'te, Shakespeare'in iki arkadaşı ve aktör dostu John Heminges ve Henry Condell, şimdi Shakespeare'in olduğu bilinen iki eser dışındaki tüm dramatik eserlerini içeren bir derleme baskıyı, Birinci Folyo'yu yayınladı. Önsözü Ben Jonson'ın bir şiiriydi, şiirde ileri görüşle Shakespeare için "bir döneme değil, tüm zamanlara ait" şeklinde bahsedilmiştir.[6]

Shakespeare yaşadığı zamanda saygın bir şair ve oyun yazarıydı, ama ünü 19. yüzyıla kadar günümüzdeki yüksekliğine erişmedi. Özellikle romantikler, Shakespeare'in dehasını çok beğenmiş ve Victoria döneminde yaşayanlar Shakespeare'e George Bernard Shaw'ın "bardolatry" (Shakespeare hayranlığı) olarak tabir ettiği bir hürmetle tapmışlardır.[7] 20. yüzyılda, eserleri bilim ve tiyatrodaki yeni akımlar tarafından defalarca benimsendi ve yeniden keşfedildi. Oyunları bugün popülerliğini büyük ölçüde sürdürmektedir ve sürekli olarak incelenmekte, sergilenmekte ve tüm dünyada farklı kültürel ve politik bağlamlarda yeniden yorumlanmaktadır.

En otros idiomas
Alemannisch: William Shakespeare
አማርኛ: ሼክስፒር
العربية: وليم شكسبير
azərbaycanca: Uilyam Şekspir
башҡортса: Уильям Шекспир
žemaitėška: Vėljams Šekspīrs
Bikol Central: William Shakespeare
беларуская: Уільям Шэкспір
беларуская (тарашкевіца)‎: Ўільям Шэксьпір
български: Уилям Шекспир
भोजपुरी: शेक्सपियर
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: William Shakespeare
贛語: 莎士比亞
गोंयची कोंकणी / Gõychi Konknni: William Shakespeare
Bahasa Hulontalo: William Shakespeare
客家語/Hak-kâ-ngî: William Shakespeare
hornjoserbsce: William Shakespeare
Kreyòl ayisyen: William Shakespeare
interlingua: William Shakespeare
Bahasa Indonesia: William Shakespeare
la .lojban.: .uiliam. cekspir.
Qaraqalpaqsha: William Shakespeare
Адыгэбзэ: Уилиям Шекспир
къарачай-малкъар: Шекспир, Уильям
Кыргызча: Уильям Шекспир
Lëtzebuergesch: William Shakespeare
Lingua Franca Nova: William Shakespeare
Baso Minangkabau: William Shakespeare
македонски: Вилијам Шекспир
кырык мары: Шекспир, Уильям
Bahasa Melayu: William Shakespeare
မြန်မာဘာသာ: ရှိတ်စပီးယား
مازِرونی: ویلیام شکسپیر
Plattdüütsch: William Shakespeare
Nedersaksies: William Shakespeare
norsk nynorsk: William Shakespeare
Livvinkarjala: William Shakespeare
Kapampangan: William Shakespeare
Piemontèis: William Shakespeare
armãneashti: William Shakespeare
русиньскый: Вільям Шекспір
davvisámegiella: William Shakespeare
srpskohrvatski / српскохрватски: William Shakespeare
Simple English: William Shakespeare
slovenčina: William Shakespeare
slovenščina: William Shakespeare
српски / srpski: Вилијам Шекспир
татарча/tatarça: Уильям Шекспир
українська: Вільям Шекспір
oʻzbekcha/ўзбекча: William Shakespeare
vepsän kel’: Šeikspir Uil'jam
Tiếng Việt: William Shakespeare
吴语: 莎士比亞
მარგალური: უილიამ შექსპირი
文言: 莎士比亞
Bân-lâm-gú: William Shakespeare
粵語: 莎士比亞