Vikipedi:Taslak madde

Bu makale, konusunun ansiklopedik kapsamını yeteri kadar sağlayamayacak kadar kısa olarak kabul edilen maddeleri ifade eden ve Vikipedi'ye özgü bir kavram olan "taslak madde" kavramıyla ilgili genel bir kılavuzdur.

İlk kısım (temel bilgiler) çoğu kullanıcı için tavsiye edilen bilgilendirmeleri, ikinci kısım (taslak türleri oluşturmak) ise daha deneyimli kullanıcılar için daha detaylı bilgileri içermektedir.

Temel bilgiler

Taslak maddeler, bazı yararlı bilgiler içerse de yeterli ansiklopedik kapsamı sağlayamayacak kadar kısa, genellikle birkaç cümlelik metin içeren ve geliştirilmeye açık maddelerdir. Uzun ve kapsamlı maddeler, yeteri kadar vikileştirilmemiş veya biçemleri uygun hale getirilmemiş olsa bile genellikle taslak kabul edilmezler; daha çok temizlik için etiketlenirler. Kısa bir maddedeki az miktarda bilginin kaynağı uygun bir şekilde belirtilmemişse veya konusu özünde (kendi başına) kayda değer değilse madde silinebilir veya alakalı başka bir maddeyle birleştirilebilir. Madde olmayan sayfalar (kategoriler, şablonlar, mesaj sayfaları, yönlendirmeler vb.) taslak olarak değerlendirilmez.

İyi bir tanım bir maddenin taslak olarak değerlendirilmesini mümkün kılsa da Vikipedi bir sözlük değildir. Sözlük ve ansiklopedi maddeleri arasındaki fark şu şekilde ifade edilebilir;

  • Bir sözlük maddesi bir sözcük veya sözcük öbeği ile ilgilidir ve genelde birkaç farklı tanımı vardır.
  • Bir ansiklopedi maddesi başlıkta belirtilen konuyla ilgilidir ve maddenin genelde tek bir tanımı (ya da bazen anlamı büyük ölçüde aynı birkaç tanımı) vardır; fakat aynı şeyi anlatmak için başka eşdeğer sözcükler veya sözcük öbekleri mevcut olabilir.
Croughton-London kuralı; bir maddenin taslak olup olmadığına karar vermek için potansiyelini gözönünde bulundurmak gerekir.

Bir maddenin ne zaman taslak madde olmaktan çıkacağını belirleyen bir boyut sınırı yoktur. Çok kısa maddelerin taslak olma ihtimali daha yüksek olsa da öyle konular vardır ki bu konularda yazılabilecekler zaten çok azdır. Ya da öyle konular olabilir ki bunlar hakkında çok fazla şey yazılabileceği için ait oldukları madde birkaç paragraf uzunluğunda bile olsa taslak madde olarak nitelendirilebilir. Bu ve benzeri sebeplerden bir maddenin yalnızca uzunluğuna dayalı olarak taslak olup olmadığına karar vermek imkansızdır ve editörler maddenin taslak olup olmadığı hakkında karar verirken bunu sezgilerini en iyi şekilde kullanarak yapmalıdır. (İngilizce Vikipedi'deki bir kullanıcının yazdığı Croughton-London kuralı makalesi bu konudaki kararsızlıklarda yardımcı olabilir) Benzer şekilde, taslak olma durumu, yalnızca maddenin giriş metni dikkate alınarak belirlenir. Listeler, şablonlar, görüntü dosyaları ve maddenin buna benzer diğer yardımcı öğeleri maddenin taslak olup olmadığına karar verirken kullanılamaz.

İdeal bir taslak madde

Herhangi bir kullanıcı taslak madde oluşturabilir.

Taslak madde yazarken, diğer editörlerin üzerine geliştirme yapabilmesine yetecek kadar bilgi sunmaya dikkat edin. Anahtar nokta yeterli bağlamı sunmaktır. Çok az bağlam sunan maddeler genelde hızlı silme kurallarından M1 gereğince silinir. İlk araştırma kitaplar veya güvenilir Internet siteleri aracılığıyla yapılabilir. Diğer kaynaklardan elde ettiğiniz bilgilerle de katkıda bulunabilirsiniz fakat ele aldığınız olgunun doğru ve tarafsız olduğundan emin olmak için biraz ön araştırma yapmakta fayda vardır. Kendi cümlelerinizle katkıda bulunun, kaynak göstermeden başka bir metinden alıntı yapmak intihaldir ve bazı durumlarda da telif hakkı ihlali olabilir.

Konunuzu tanımlamakla veya açıklamakla başlayın. Tanımlama hatası yapmaktan sakının. Açık ve bilgilendirici şekilde yazın. Örneğin bir kişinin neden ünlü olduğunu, bir yerleşim yerinin nerede bulunduğunu ve neyi ile bilindiğini ya da bir olayın temel ayrıntıları ile ne zaman meydana geldiğini yazın.

Daha sonra, bu temel tanım üzerinden konuyu geliştirmeye çalışın. İlişkili kelimelere iç bağlantılar kurun ki konu ile yakından ilgisi olmayan kişiler neden bahsettiğinizi anlayabilsin. Gereksiz kelimelere bağlantı kurmaktan kaçının; bunun yerine sıradan okuyucuların maddeyi anlamak için hangi kelimelerin tanımlanmasına ihtiyaç duyacağını göz önünde tutun. Son olarak, kritik bir nokta: taslağa yerleştirdiğiniz bilgi için kaynak gösterin. Vikipedi'de bunu nasıl yapabileceğinize ilişkin yönergeye göz atın.

Siz bir kere maddeyi oluşturup kaydettikten sonra diğer kullanıcıların da onu zenginleştirebilmesi mümkün olacaktır.

Maddenin taslak olarak işaretlenmesi

Kısa bir madde yazdığınızda veya işaretlenmemiş bir taslak madde ile karşılaştığınızda taslak şablonu yerleştirmeniz gerekir. Şu kategoride listelenmiş şablonlara göz atabilirsiniz: Vikiproje:taslak sınıflandırma.

Taslak şablonunu maddenin sonuna 'Dış bağlantılar' kısmından, dolaşım şablonlarından ve kategori etiketlerinden sonra yerleştirin ki taslak kategorisi madde içeriğinin tamamı bittikten sonra görünsün. Genelde ilk taslak şablonundan önce iki satır boşluk bırakmak tavsiye edilir. Bütün şablonlarda olduğu gibi ') eklenirler.

Bu şablonlar iki kısımdan oluşur: taslağın konusunu belirten ve editörleri geliştirme yapmaya teşvik eden kısa bir bildirim ve taslağı benzerleriyle aynı kategoriye yerleştiren bir kategori bağlantısı. Taslak şablonlarının isimlendirmesi genelde konu-taslak şeklinde olur. Bütün şablonların ismini öğrenmenize gerek yoktur, maddede hiç taslak şablonu yoksa şablonunu koymak bile editörlere yardımcı olacaktır. Tabi ki maddenin daha uygun bir taslak kategorisine yerleştirilmesi daha sonra madde üzerinde çalışacak olan editörlerin işini kolaylaştırır.

Eğer bir madde birkaç taslak kategorisine giriyorsa birden fazla taslak şablonu kullanılabilir; fakat konuyu kayda değer kılan ana öğeleri kapsayan şablonların kullanılması tavsiye edilir. Mümkünse en fazla üç, eğer çok gerekliyse dört taslak şablonu kullanılmalıdır.

Taslaklarla ilgili işlemler ' VikiProje Taslak sınıflandırma' sayfasında toplanmıştır. Taslaklarla ilgili her türlü bilgi ve önerilerle ilgili ana sayfa burasıdır.

Maddenin taslak durumundan çıkması

Taslak madde düzgün şekilde gelişip daha büyük bir madde haline geldiği zaman herhangi bir editör taslak şablonunu kaldırabilir. Bu konuda hizmetli ilgisi veya önceden izin alma gereği yoktur.

Halen taslak olarak işaretlenmiş maddelerin çoğu aslında taslak olarak nitelendirilmesi gereken boyutu çoktan aşmış olabilir. Eğer bir madde taslak olarak nitelendirilemeyecek kadar genişlemiş olduğu halde daha da geliştirilmeye ihtiyaç duyuyorsa, taslak şablonu kaldırılıp uygun yerlere şablonu koyulabilir. Bir maddede hem taslak şablonu hem de başlık genişlet şablonu aynı anda kullanılmamalıdır.

Açıkça taslak olmaktan çıkmış maddelerdeki taslak etiketini kaldırmaktan çekinmeyin, bu konuda cesur olun.

Taslakların konumu

  • Kategori:Taslak sayfası, taslak kategorilerini ve o kategorilerdeki maddeleri listeleyen ana sayfa görevini üstlenmiştir.
  • Özel:Kısasayfalar boyutundan dolayı taslak olması daha muhtemel sayfaları bulmakta faydalı olabilir.
En otros idiomas
Alemannisch: Wikipedia:Stub
беларуская: Вікіпедыя:Накід
беларуская (тарашкевіца)‎: Вікіпэдыя:Накід
čeština: Wikipedie:Pahýl
dolnoserbski: Wikipedija:Zarodk
Esperanto: Vikipedio:Ĝermo
føroyskt: Wikipedia:Stubbi
français: Aide:Ébauche
hrvatski: Wikipedija:Mrva
hornjoserbsce: Wikipedija:Zarodk
interlingua: Wikipedia:Pecietta
Bahasa Indonesia: Wikipedia:Tulisan rintisan
italiano: Aiuto:Abbozzo
la .lojban.: uikipedi'as:kevzu'i
kernowek: Wikipedia:Stokk
မြန်မာဘာသာ: Wikipedia:Stub
Dorerin Naoero: Wikipedia:Kadudu
Napulitano: Ajùto:Stub
Plattdüütsch: Wikipedia:Stubben
norsk nynorsk: Wikipedia:Spire
occitan: Ajuda:Esbòs
português: Wikipédia:Esboço
română: Wikipedia:Ciot
armãneashti: Wikipedia:Ahurhire
sicilianu: Wikipedia:Stub
davvisámegiella: Wikipedia:Nalta
srpskohrvatski / српскохрватски: Wikipedia:Članci u začetku
Simple English: Wikipedia:Stub
slovenčina: Wikipédia:Výhonok
slovenščina: Wikipedija:Škrbina
српски / srpski: Википедија:Клица
oʻzbekcha/ўзбекча: Vikipediya:Chala maqola
vepsän kel’: Vikipedii:Ezitegez
Tiếng Việt: Wikipedia:Bài sơ khai
Bân-lâm-gú: Wikipedia:Phí