Vanadyum
English: Vanadium

Vanadyum (V)

HPeriyodik tabloHe
LiBeBCNOFNe
NaMgAlSiPSClAr
KCaScTiVCrMnFeCoNiCuZnGaGeAsSeBrKr
RbSrYZrNbMoTcRuRhPdAgCdInSnSbTeIXe
CsBa HfTaWReOsIrPtAuHgTlPbBiPoAtRn
FrRa RfDbSgBhHsMtDsRgCnNhFlMcLvTsOg 
 LaCePrNdPmSmEuGdTbDyHoErTmYbLu
 AcThPaUNpPuAmCmBkCfEsFmMdNoLr 


Temel özellikleri
Atom numarası23
Element serisiGeçiş metalleri
Grup, periyot, blok5, 4, d
GörünüşGümüşi gri
Vanadyum
Atom ağırlığı50.9415 g/mol
Elektron dizilimi[Ar] 3d3 4s2
Enerji seviyesi başına
Elektronlar
2, 8, 11, 2
CAS kayıt numarası
Fiziksel Özellikleri
Maddenin hâliKatı
Yoğunluk6 g/cm³
Sıvı hâldeki yoğunluğu5,5 g/cm³
Ergime noktası2183 °K
1910 °C
Kaynama noktası3680 °K
3407 °C
Ergime ısısı21,5 kJ/mol
Buharlaşma ısısı459 kJ/mol
Isı kapasitesi24,89 J/(mol·K)
Atom özellikleri
Kristal yapısıBCC
Yükseltgenme seviyeleri5, 4, 3, 2, 1, -1
Elektronegatifliği1,63 Pauling ölçeği
İyonlaşma enerjisi659 kJ/mol
Atom yarıçapı134 pm
Atom yarıçapı (hes.)pm
Kovalent yarıçapı153±8 pm
Van der Waals yarıçapıpm
Diğer özellikleri
Elektrik direnci197 nΩ·m (20°C'de)
Isıl iletkenlik30,7 W/(m·K)
Isıl genleşme8,4 µm/(m·K) (25°C'de)
Ses hızı4560 m/s ('de)
Mohs sertliği6,7
Vickers sertliğiMPa
Brinell sertliğiMPa

Vanadyum, sembolü V olan 23 atom numaralı kimyasal element. Sert, gümüşi gri renkli, sünek bir geçiş metalidir. Andrés Manuel del Río tarafından 1801 yılında vanadinit mineralinin (Pb5(VO4)3Cl) analizi sırasında keşfedildi ve erythronium adı verildi. Ancak bir süre sonra erythronium ile kromun aslında aynı element oldukları fikri kabul gördü. 1831 yılında Nils Gabriel Sefström, vanadyumun keşfedilmemiş bir element olduğunu ispatladı ve İskandinav güzellik ve bereket tanrıçası Vanadis'in (Freyja olarak da bilinir) adını verdi.

Dağlanmış bir vanadyum çubuğun kesiti

Element doğada 65 farklı mineralde bileşik halinde bulunur. Çin'de ve Rusya'da çelik üretiminde ortaya çıkan cürufun işlenmesi ile, diğer ülkelerde ise ağır yağ baca tozunun geridönüşümü ya da uranyum madenciliğinin bir yan ürünü olarak üretir. Özellikle yüksek hız çeliği benzeri yüksek alaşımlı çeliklerin üretiminde kullanılır.Vanadyum pentoksit (V2O5) bileşiği sülfürik asit üretimi için bir katalizördür. Çoğu canlıda bulunan Vanadyum, bazı enzimlerin etkin bölgesi (İng. Active site) olarak kullanılır.

  • Üretimi

Üretimi

Vanadyumun temel mineralleri potasyum uaranil vanadat 2 K(UO2)VO4.3 H2O ve vanadyum sülfürdür. Niobyum ve tantal içerikli mineraller de yüksek miktarda vanadyum bulundurur. Vanadyum mineralinin NaCl veya Na2CO3 ile 850 °C’de reaksiyonu sonucunda elde edilen NaVO3 bileşiği su içerisinde çözülmesi ve çözeltinin kırmızı çökelek verene kadar asitlendirilmesi ile V2O5 oksidi elde edilir. Bu oksidin kalsiyum ile indirgenmesi ile element saf olarak elde edilir. Elementin sentezinde kullanılan diğer bir yöntem ise VCl5 bileşiğinin hidrojen gazı veya magnezyum ile indirgenmesidir.

En otros idiomas
Afrikaans: Vanadium
አማርኛ: ቫናዲየም
aragonés: Vanadio
العربية: فاناديوم
asturianu: Vanadiu
azərbaycanca: Vanadium
башҡортса: Ванадий
беларуская: Ванадый
беларуская (тарашкевіца)‎: Ванад
български: Ванадий
भोजपुरी: वैनेडियम
བོད་ཡིག: ཝེ་ནི་ཌིམ།
brezhoneg: Vanadiom
bosanski: Vanadij
català: Vanadi
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Vanadium
Cebuano: Vanadyo
ᏣᎳᎩ: ᏩᏁᏗᎥᎻ
کوردی: ڤانادیۆم
corsu: Vanadiu
čeština: Vanad
Чӑвашла: Ванади
Cymraeg: Fanadiwm
dansk: Vanadium
Deutsch: Vanadium
ދިވެހިބަސް: ވެނޭޑިއަމް
Ελληνικά: Βανάδιο
English: Vanadium
Esperanto: Vanado
español: Vanadio
eesti: Vanaadium
euskara: Banadio
فارسی: وانادیم
suomi: Vanadiini
français: Vanadium
Nordfriisk: Wanaadium
furlan: Vanadi
Gaeilge: Vanaidiam
Gàidhlig: Bhanadium
galego: Vanadio
ગુજરાતી: વેનેડિયમ
Gaelg: Vanaadjum
客家語/Hak-kâ-ngî: Vanadium
Hawaiʻi: Vanadium
עברית: ונדיום
हिन्दी: वनेडियम
Fiji Hindi: Vanadium
hrvatski: Vanadij
Kreyòl ayisyen: Vanadyòm
magyar: Vanádium
հայերեն: Վանադիում
Արեւմտահայերէն: Վանադին
interlingua: Vanadium
Bahasa Indonesia: Vanadium
Ido: Vanado
íslenska: Vanadín
italiano: Vanadio
日本語: バナジウム
la .lojban.: jinmrvanadi
ქართული: ვანადიუმი
Kabɩyɛ: Fanadɩyɔm
қазақша: Ванадий
ಕನ್ನಡ: ವನಾಡಿಯಮ್
한국어: 바나듐
kurdî: Vanadyûm
коми: Ванадий
Кыргызча: Ванадий
Latina: Vanadium
Lëtzebuergesch: Vanadium
Limburgs: Vanadium
Ligure: Vanaddio
lumbaart: Vanadio
lietuvių: Vanadis
latviešu: Vanādijs
македонски: Ванадиум
മലയാളം: വനേഡിയം
монгол: Ванади
кырык мары: Ванадий
Bahasa Melayu: Vanadium
မြန်မာဘာသာ: ဗနေဒီယမ်
Plattdüütsch: Vanadium
नेपाली: वनेडियम
नेपाल भाषा: भ्यानडियम
Nederlands: Vanadium
norsk nynorsk: Vanadium
norsk: Vanadium
occitan: Vanadi
Livvinkarjala: Vanadium
ਪੰਜਾਬੀ: ਵੈਨੇਡੀਅਮ
polski: Wanad
Piemontèis: Vanadi
پنجابی: ونیڈیم
português: Vanádio
Runa Simi: Wanadyu
română: Vanadiu
armãneashti: Vanadiu
русский: Ванадий
संस्कृतम्: वनडियम
sicilianu: Vanadiu
Scots: Vanadium
srpskohrvatski / српскохрватски: Vanadijum
Simple English: Vanadium
slovenčina: Vanád
slovenščina: Vanadij
Soomaaliga: Fanadhiyaam
shqip: Vanadiumi
српски / srpski: Ванадијум
Seeltersk: Vanadium
Basa Sunda: Vanadium
svenska: Vanadin
Kiswahili: Vanadi
தமிழ்: வனேடியம்
తెలుగు: వెనేడియం
тоҷикӣ: Ванадий
Tagalog: Banadyo
татарча/tatarça: Ванадий
ئۇيغۇرچە / Uyghurche: ۋانادىي
українська: Ванадій
oʻzbekcha/ўзбекча: Vanadiy
vepsän kel’: Vanadii
Tiếng Việt: Vanadi
Winaray: Vanadyo
吴语:
хальмг: Ванад
ייִדיש: וואנאדיום
Yorùbá: Banadiomu
中文:
文言:
Bân-lâm-gú: Vanadium
粵語: