Portre

Bir gence ait Roma-Mısır tabut portresi
Moche seramik portresi, Larco Müzesi, Lima, Peru

Portre, resim, fotoğraf, heykel ve benzeri sanat türlerinde bir kişinin yüzünün ve yüz ifadesinin betimlenmesi ile oluşturulan eserdir. Bu eserlerin amacı, kişinin görünüşünü, kişiliğini ve ruh hâlini yansıtmaktır. Bu sebeple fotoğrafçılıkta portreler enstantane olarak değil, belirli bir kompozisyon dahilinde kişinin poz vermesiyle çekilir. Portrelerde genelde, betimlenen kişi ressama ya da fotoğrafçıya doğru bakar ve bu sayede kişinin izleyiciye en başarılı şekilde aktarılması sağlanır.

Krallar ve imparatorlar gibi önemli kişilere ait olmayan en eski portrelerden bazıları, Feyyum mumya portreleridir. Mısır'ın Feyyum bölgesindeki mezarlarda, mumyaların konulduğu tabutlara çizilen bu portreler, kuru iklim koşulları sayesinde bugüne ulaşmıştır. Bunlar, çeşitli freskler haricinde, bugüne ulaşmış olan tek Roma dönemi portre türüdür.

Roma heykel sanatı dahilinde portreler, özellikle övücü olmayan gerçekçi betimlemeler yapılmaktaydı. 4. yüzyıl civarında, kişilerin görünüşleri, idealize edilmiş biçimlerde betimlenmeye başladı. Avrupa'da gerçekçi portre anlayışına dönüş, Orta Çağ'ın sonlarında, Burgonya ve Fransa'da gerçekleşti.

Antik uygarlıklar arasında portreler üreten birkaç kültürden biri de Peru'daki Moche uygarlığıydı. Bu eserlerde kişilerin anatomik özellikleri ayrıntılı biçimde ve kesin doğrulukta betimlenirdi. Portreleri yapılan kişiler yönetici seçkin zümre, rahipler, savaşçılar ve ünlü sanatçılardı.[1] Bu kişiler, hayatlarının çeşitli evrelerinde betimlenirdi. Tanrıların portreleri de yapılırdı. Bu eserlerde başlıklar, saç stilleri, takılar ve yüz makyajları gibi detaylara önem verilirdi.

Batı uygarlığına ait en bilinen portrelerden biri, Leonardo da Vinci'nin kimliği belirsiz bir kadının portresi olan Mona Lisa eseridir. Bilinen en eski portre ise, 2006'da Fransa'daki Angoulême yakınlarında yer alan Vilhonneur mağarasında keşfedilen ve 27.000 yıllık olduğu tahminlenen duvar resmidir.[2]

En otros idiomas
العربية: بورتريه
azərbaycanca: Portret
беларуская: Партрэт
беларуская (тарашкевіца)‎: Партрэт
български: Портрет
brezhoneg: Poltred
bosanski: Portret
català: Retrat
čeština: Portrét
Чӑвашла: Сăнарлă ӳнер
dansk: Portræt
Deutsch: Porträt
Ελληνικά: Προσωπογραφία
English: Portrait
Esperanto: Portreto
español: Retrato
eesti: Portree
euskara: Erretratu
فارسی: تک‌چهره
suomi: Muotokuva
français: Portrait
贛語: 畫像
galego: Retrato
עברית: דיוקן
hrvatski: Portret
magyar: Arckép
հայերեն: Դիմապատկեր
Bahasa Indonesia: Potret
íslenska: Andlitsmynd
italiano: Ritratto
日本語: 肖像
Patois: Puochret
ქართული: პორტრეტი
қазақша: Портрет
한국어: 초상
Lëtzebuergesch: Portrait
lietuvių: Portretas
latviešu: Portrets
Nederlands: Portret
norsk nynorsk: Portrett
norsk: Portrett
polski: Portret
português: Retrato
română: Portret
русский: Портрет
sicilianu: Ritrattu
srpskohrvatski / српскохрватски: Portret
Simple English: Portrait
slovenčina: Portrét
slovenščina: Portret
shqip: Portreti
српски / srpski: Портрет
svenska: Porträtt
українська: Портрет
oʻzbekcha/ўзбекча: Portret
中文: 肖像
粵語: 人像畫