Monarşi
English: Monarchy

Monarşi, bir hükümdarın devlet başkanı olduğu bir yönetim biçimidir. Saltanatın bir başka adıdır. Seçim dışı yöntemler kullanılır. Bu hükümdar, Türkçede kral, imparator, şah, padişah, prens, emir, kağan, hakan gibi çeşitli adlar alabilir. Monarşiyi diğer yönetim biçimlerinden ayıran en önemli özellik, devlet başkanının bu yetkiyi yaşamı boyunca elinde bulundurmasıdır. Hükümdar öldükten sonra onun soyundan biri gelir (oğlu, kardeşi gibi). Yani yetki genellikle babadan oğula geçer. Demokrasilerde ise devlet başkanı seçimle işbaşına gelir. “Monarşi” sözcüğü dilimize Fransızca Monarchie kelimesinden gelir. Cezalandırma ve bağışlama yetkileri sadece hükümdarın elindedir.Otoritenin bir kralın veya bir imparatorun elinde olduğu yönetim türüdür.

Etimolojik anlamına bakılırsa monarşi bir kişinin yönettiği bir dev­let düzenidir. Gerçekte ise bu terim, iktidarın aynı aile. Bu soydan geçme yoluyla kalması biçiminde nitelendi­rilebilecek bir yönetim biçimini ta­nımlar.

Monarşi, yüzyıllar boyu, dünyada en yaygın yönetim biçimiydi. Bunlar çoğu zaman, geleneksel tanı­ma en yakın, tanrısal hakka dayanan monarşilerdi: prens, iktidarı tek ba­şına elinde tutardı ve Tanrı'dan başka kimseye hesap vermek zorunda de­ğildi, çünkü otoritesini Tanrı'dan aldığına inanılıyordu. Aslında, bu tip yönetim hiçbir zaman tam anlamıyla uygulanamadı. Gerçekten, en müstebit hükümdarlar bile, uyruklarının bazıları­nı (zengin ve güçlü soylular, etkili din adamları gibi) kollamak zorundaydı­lar; üstelik ulaşım ve haberleşme araçlarının yavaşlığı da onları, uzak bölgelerdeki topraklarını başkaları eliyle yönetmeye zorluyordu. Bunun­la birlikte otorite, kralın ve­ya danışmanlarının elinde toplan­mıştı ve halk alınan kararlara karışamıyordu.

Birçok ülkede toplumsal ve siyasal gelişim, özellikle XVIII. yüzyıl sonların­da, Meşrutîyet adı verilen yeni bir tür monarşinin doğmasına yol açtı: buna göre hükümdarın yetkileri, yazılı bir anayasa ile tanımlandı ve sınırlan­dı. Bu monarşi genellikle parlamenterdir ve demokrasiye pek yakındır: kral, devletin sim­gesi olarak kalır, ancak yürütme yet­kisini bir hükümete bırakır. Hükü­met de halk tarafından seçilmiş bir millet meclisinin kararlarına uymak zorundadır. Sözgelimi Hollanda, Danimarka, Birleşik Krallık, İspanya, İsveç ve Belçika'da bugünkü durum böyledir.

En otros idiomas
Acèh: Monarki
Afrikaans: Monargie
Alemannisch: Monarchie
aragonés: Monarquía
العربية: ملكية
ܐܪܡܝܐ: ܡܠܟܘܬܐ
مصرى: ملكيه
asturianu: Monarquía
azərbaycanca: Monarxiya
تۆرکجه: شاهلیق
башҡортса: Монархия
Boarisch: Monarchie
žemaitėška: Muonarkėjė
беларуская: Манархія
беларуская (тарашкевіца)‎: Манархія
български: Монархия
བོད་ཡིག: རྒྱལ་སྲིད།
brezhoneg: Unpenniezh
bosanski: Monarhija
català: Monarquia
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Gŭng-ciō-cié-dô
нохчийн: Монархи
کوردی: پاشایەتی
qırımtatarca: Monarhiya
čeština: Monarchie
Чӑвашла: Монархи
Cymraeg: Brenhiniaeth
dansk: Monarki
Deutsch: Monarchie
Zazaki: Monarşiye
Ελληνικά: Μοναρχία
English: Monarchy
Esperanto: Monarkio
español: Monarquía
eesti: Monarhia
euskara: Monarkia
فارسی: پادشاهی
suomi: Monarkia
Võro: Monarhia
føroyskt: Kongsveldi
français: Monarchie
Frysk: Monargy
Gaeilge: Monarcacht
galego: Monarquía
Avañe'ẽ: Porokuái peteĩme
客家語/Hak-kâ-ngî: Kiûn-chú-chṳ
עברית: מונרכיה
हिन्दी: राजतन्त्र
Fiji Hindi: Rajshahi
hrvatski: Monarhija
hornjoserbsce: Monarchija
magyar: Monarchia
Արեւմտահայերէն: Միապետութիւն
interlingua: Monarchia
Bahasa Indonesia: Monarki
Ilokano: Monarkia
íslenska: Konungsríki
italiano: Monarchia
日本語: 君主制
Patois: Manaaki
Jawa: Monarki
ქართული: მონარქია
қазақша: Монархия
한국어: 군주제
къарачай-малкъар: Монархия
kurdî: Keyîtî
Кыргызча: Монархия
Latina: Monarchia
Ladino: Monarkiya
Lëtzebuergesch: Monarchie
Limburgs: Monarchie
lumbaart: Monarchia
lietuvių: Monarchija
latviešu: Monarhija
македонски: Монархија
മലയാളം: രാജവാഴ്ച
монгол: Хаант засаг
मराठी: राजेशाही
Bahasa Melayu: Pemerintahan beraja
Mirandés: Monarquie
မြန်မာဘာသာ: သက်ဦးဆံပိုင်စနစ်
Plattdüütsch: Monarkie
Nedersaksies: Monaarchie
नेपाल भाषा: राजतन्त्र
Nederlands: Monarchie
norsk nynorsk: Monarki
norsk: Monarki
occitan: Monarquia
Ирон: Монархи
ਪੰਜਾਬੀ: ਬਾਦਸ਼ਾਹੀ
Pälzisch: Monarchie
polski: Monarchia
Piemontèis: Monarchìa
پنجابی: بادشآئی
português: Monarquia
Runa Simi: Sapan kallpay
rumantsch: Monarchia
română: Monarhie
русский: Монархия
русиньскый: Монархія
саха тыла: Монархия
sardu: Monarchia
sicilianu: Munarchìa
Scots: Monarchy
srpskohrvatski / српскохрватски: Monarhija
Simple English: Monarchy
slovenčina: Monarchia
slovenščina: Monarhija
shqip: Monarkia
српски / srpski: Монархија
SiSwati: Bukhosi
svenska: Monarki
Kiswahili: Ufalme
తెలుగు: రాచరికం
тоҷикӣ: Подшоҳӣ
Tagalog: Monarkiya
татарча/tatarça: Монархия
українська: Монархія
اردو: بادشاہت
oʻzbekcha/ўзбекча: Monarxiya
vèneto: Monarchìa
Tiếng Việt: Chế độ quân chủ
West-Vlams: Monarchie
Winaray: Monarkyá
吴语: 君主制
хальмг: Хаани йосн
მარგალური: მონარქია
ייִדיש: קעניגרייך
Yorùbá: Àdájọba
中文: 君主制
Bân-lâm-gú: Kun-chú-chè
粵語: 君主制