Macaristan

Macaristan
Magyarország (Macarca)
Bayrak Arma
Marşı: "Himnusz" (Macarca)
"Millî Marş"
Macaristan konumu  (koyu yeşil)

– Avrupa'da  (yeşil & koyu gri)
– Avrupa Birliğinde  (yeşil)

Başkent
ve en büyük şehir
Budapeşte
47°26′K 19°15′D / 47°26′K 19°15′D / 47.433; 19.25
Resmî diller Macarca
Demonim Macar
Hükûmet Üniter parlamenter
cumhuriyet
 •  Cumhurbaşkanı János Áder
 •  Başbakan Viktor Orbán
 •  Meclis Başkanı László Kövér
Yasama organı Ulusal Meclis
Kuruluş
 •  Macaristan Prensliği 895 
 •  Macaristan Krallığı 25 Aralık 1000 
 •  Mohaç Muharebesi 29 Ağustos 1526 
 •  Budin'in kurtuluşu 2 Eylül 1686 
 •  1848 Devrimi 15 Mart 1848 
 •  Avusturya-Macaristan İmparatorluğu 20 Mart 1867 
 •  Trianon Antlaşması 4 Haziran 1920 
 •  Üçüncü Cumhuriyet 23 Ekim 1989 
 •  Avrupa Birliği üyeliği 1 Mayıs 2004 
Yüzölçümü
 •  Toplam 131.957 km2 (108.)
35.920 mil2
 •  Su (%) 0,74
Nüfus
 •  2017 tahmini 9.797.561 (92.)
 •  Yoğunluk 105,3/km2 (103.)
272,7/mil2
GSYH (SAGP) 2018 tahmini
 •  Toplam $298,925 milyar (57.)
 •  Kişi başına $30.538 (45.)
GSYİH (düşük) 2017 tahmini
 •  Toplam $144.307 milyar (58.)
 •  Kişi başına $14.742 (54.)
Gini (2014)27.9
düşük · 16.
İGE (2015)0.836
çok yüksek · 43.
Para birimi Forint (HUF)
Zaman dilimi OAZD (UTC+1)
 •  Yaz (YSU) OAYZD (UTC+2)
Takvim yyyy.aa.gg.
Trafik akışı sağdan
Telefon kodu +36
ISO 3166 kodu HU
Internet TLD .hu ve .eu

Macaristan (Macarca: Magyarország IPA: [ˈmɒɟɒrorsaːɡ] ( dinle)), Orta Avrupa'da Karpatlarda kurulu olan ve denize kıyısı olmayan bir ülkedir. Komşuları batıda Avusturya ve Slovenya, kuzeyde Slovakya, doğuda Romanya ve Ukrayna, güneyde Sırbistan ve Hırvatistan'dır. Başkenti Budapeşte olan Macaristan, OECD, NATO, AB, Visegrád Grubu ve Schengen üyesidir. Ülkedeki resmi dil, Fin-Ugor dillerinden olan ve Avrupa Birliği'nin 24 resmi dilinden biri olan Macarcadır. Bu bağlamda Macarca, Avrupa Birliği'nde Fince, Estonca ve Maltaca ile beraber Hint-Avrupa dillerinden olmayan dört dilden biridir.

Hüküm süren Kelt (MÖ 450 sonrası) ve Roma (MÖ 9 - 5. yüzyıl) dönemlerinden sonra Macaristan'ın kuruluşu 10. yüzyılda Roma tarafından 1000 yılında tahta oturtulan I. István'ın büyük büyükbabası Árpád önderliğinde Macarların Asya'dan bölgeye gelişiyle Macaristan tarihi başlar. Macar Krallığı çeşitli kesintilerle de olsa 946 yıl varlığını sürdürdü. Bu süreçte de batının kültürel merkezlerinden biri oldu. Zamanının süper güçlerinden olan Macaristan, ittifak devletleriyle girdiği I. Dünya Savaşı'nı kaybedince ülke topraklarının üçte ikisinden fazlasını 3.3 milyon etnik Macar halkıyla beraber kaybetti.[1] Buna neden olan ve 1920 yılında imzalanan Trianon Antlaşması, Macar tarihinin en kötü olaylarından biri olarak kabul edildiği gibi, ağır şartlarıyla bilinmektedir.[2][3][4] II. Dünya Savaşı sırasında Nazi Almanyası ile birlik olan Macaristan, bunun ardından Sovyet Rusyası tarafından ele geçirildi ve 1947 ile 1989 yılları arasında komünist yönetimi benimsedi. Bu dönemde Macaristan, 1956 Macar Devrimi gibi olaylarla uluslararası bir tanınırlık elde etti. Macaristan 1989 yılındaki devrimle Doğu Bloku'nun çökmesiyle sınırlarını Avusturya'ya açtı. Bu yıldan sonra da parlamenter cumhuriyet sıfatını elde etti. Bugün ülke geniş gelire sahip bir ekonomi barındırmaktadır.[5] Ayrıca bölgesel bazı kaynakları da tekelinde bulundurmaktadır.[6][7]

Önceki on yılda Macaristan dünyanın onuncu dinamik ekonomisi olarak gösterildiği gibi,[8] dünyanın on beş turistik merkezinden biridir.[9][10] Aynı şekilde başkent Budapeşte, dünyanın en güzel kentlerinden biri olarak gösterilmektedir.[11][12] Ülkedeki Hévíz Gölü, dünyanın en büyük ikinci termal gölüdür. Yine Balaton Gölü, Orta Avrupa'daki en büyük göldür. Son olarak Hortobágy, Avrupa'nın en geniş otlağıdır.

En otros idiomas
Acèh: Hongaria
адыгабзэ: Хунгарие
Afrikaans: Hongarye
Alemannisch: Ungarn
አማርኛ: ሀንጋሪ
aragonés: Hongría
Ænglisc: Ungerland
العربية: المجر
ܐܪܡܝܐ: ܡܓܪ
مصرى: المجر
asturianu: Hungría
авар: Мажар
Aymar aru: Hunkariya
azərbaycanca: Macarıstan
تۆرکجه: ماجاریستان
башҡортса: Венгрия
Boarisch: Ungarn
žemaitėška: Vingrėjė
Bikol Central: Hungriya
беларуская: Венгрыя
беларуская (тарашкевіца)‎: Вугоршчына
български: Унгария
भोजपुरी: हंगरी
Bislama: Hungary
বাংলা: হাঙ্গেরি
བོད་ཡིག: ཧུང་གྷ་རི།
বিষ্ণুপ্রিয়া মণিপুরী: হাঙ্গেরী
brezhoneg: Hungaria
bosanski: Mađarska
буряад: Унгар
català: Hongria
Chavacano de Zamboanga: Hungría
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Hṳ̆ng-ngà-lé
нохчийн: Мажарчоь
Cebuano: Unggriya
Chamoru: Hunggria
ᏣᎳᎩ: ᎲᏂᎦᎵ
کوردی: مەجارستان
corsu: Ungheria
qırımtatarca: Macaristan
čeština: Maďarsko
kaszëbsczi: Madżarskô
словѣньскъ / ⰔⰎⰑⰂⰡⰐⰠⰔⰍⰟ: Ѫгри
Чӑвашла: Хункăри
Cymraeg: Hwngari
dansk: Ungarn
Deutsch: Ungarn
Zazaki: Macarıstan
dolnoserbski: Hungorska
डोटेली: हंगेरी
ދިވެހިބަސް: ހަންގޭރީ
eʋegbe: Hungary
Ελληνικά: Ουγγαρία
emiliàn e rumagnòl: Ungherî
English: Hungary
Esperanto: Hungario
español: Hungría
eesti: Ungari
euskara: Hungaria
estremeñu: Ungria
فارسی: مجارستان
Fulfulde: Hunngariya
suomi: Unkari
Võro: Ungari
føroyskt: Ungarn
français: Hongrie
arpetan: Hongrie
Nordfriisk: Ungarn
furlan: Ongjarie
Frysk: Hongarije
Gaeilge: An Ungáir
Gagauz: Ungariya
Gàidhlig: An Ungair
galego: Hungría
Avañe'ẽ: Hungyria
गोंयची कोंकणी / Gõychi Konknni: हंगेरी
ગુજરાતી: હંગેરી
Gaelg: Yn Ungaar
Hausa: Hungariya
客家語/Hak-kâ-ngî: Hiûng-ngà-li
Hawaiʻi: Hunakalia
עברית: הונגריה
हिन्दी: हंगरी
Fiji Hindi: Hungary
hrvatski: Mađarska
hornjoserbsce: Madźarska
Kreyòl ayisyen: Ongri
հայերեն: Հունգարիա
interlingua: Hungaria
Bahasa Indonesia: Hongaria
Interlingue: Hungaria
Igbo: Hungary
Ilokano: Hungaria
ГӀалгӀай: Маджарче
íslenska: Ungverjaland
italiano: Ungheria
日本語: ハンガリー
Patois: Onggari
la .lojban.: madjiar
Basa Jawa: Honggari
ქართული: უნგრეთი
Qaraqalpaqsha: Vengriya
Адыгэбзэ: Мэжарей
Kabɩyɛ: Hɔŋirii
Kongo: Hongrie
Gĩkũyũ: Hangarĩ
қазақша: Мажарстан
kalaallisut: Ungarni
ភាសាខ្មែរ: ប្រទេសហុងគ្រី
ಕನ್ನಡ: ಹಂಗರಿ
한국어: 헝가리
Перем Коми: Мадьярму
къарачай-малкъар: Маджар
kurdî: Macaristan
kernowek: Hungari
Кыргызча: Мадярстан
Latina: Hungaria
Ladino: Madjaristan
Lëtzebuergesch: Ungarn
лезги: Венгрия
Lingua Franca Nova: Magiar
Limburgs: Hongarieë
Ligure: Ungaja
lumbaart: Üngheria
lingála: Ungri
لۊری شومالی: مجارستان
lietuvių: Vengrija
latgaļu: Vengreja
latviešu: Ungārija
Malagasy: Hongaria
олык марий: Венгрий
Māori: Hanekeria
македонски: Унгарија
മലയാളം: ഹംഗറി
монгол: Унгар
मराठी: हंगेरी
кырык мары: Венгри
Bahasa Melayu: Hungary
Malti: Ungerija
မြန်မာဘာသာ: ဟန်ဂေရီနိုင်ငံ
مازِرونی: مجارستون
Dorerin Naoero: Ungari
Napulitano: Ungaria
Plattdüütsch: Ungarn
Nedersaksies: Hongaarnlaand
नेपाली: हंगेरी
नेपाल भाषा: हङ्गेरी
Nederlands: Hongarije
norsk nynorsk: Ungarn
norsk: Ungarn
Novial: Hungaria
Nouormand: Hongrie
occitan: Ongria
Livvinkarjala: Vengrii
Oromoo: Hangaarii
ଓଡ଼ିଆ: ହଙ୍ଗେରୀ
Ирон: Венгри
ਪੰਜਾਬੀ: ਹੰਗਰੀ
Pangasinan: Hungary
Kapampangan: Hungrya
Papiamentu: Hongaria
Picard: Hongrie
Deitsch: Ungarn
पालि: हंगरी
Norfuk / Pitkern: Hungrii
polski: Węgry
Piemontèis: Ungherìa
پنجابی: ھنگری
Ποντιακά: Ουγγαρία
پښتو: هنگري
português: Hungria
Runa Simi: Unriya
rumantsch: Ungaria
Romani: Ungariya
română: Ungaria
armãneashti: Ungaria
tarandíne: Ungherie
русский: Венгрия
русиньскый: Мадярьско
Kinyarwanda: Hongiriya
संस्कृतम्: हंगरी
саха тыла: Венгрия
sardu: Ungheria
sicilianu: Unghirìa
Scots: Hungary
davvisámegiella: Ungára
srpskohrvatski / српскохрватски: Mađarska
Simple English: Hungary
slovenčina: Maďarsko
slovenščina: Madžarska
Gagana Samoa: Hanikeri
chiShona: Hungary
Soomaaliga: Hungary
shqip: Hungaria
српски / srpski: Мађарска
Sranantongo: Ogarnikondre
SiSwati: IHangareyi
Sesotho: Hungary
Seeltersk: Ungarn
Basa Sunda: Hungaria
svenska: Ungern
Kiswahili: Hungaria
ślůnski: Madźary
தமிழ்: அங்கேரி
తెలుగు: హంగేరి
tetun: Ungria
тоҷикӣ: Маҷористон
Türkmençe: Wengriýa
Tagalog: Hungary
Tok Pisin: Hangari
Xitsonga: Hungary
татарча/tatarça: Маҗарстан
chiTumbuka: Hungary
Twi: Hungary
удмурт: Венгрия
ئۇيغۇرچە / Uyghurche: ۋېنگرىيە
українська: Угорщина
oʻzbekcha/ўзбекча: Mojariston
vèneto: Ongarìa
vepsän kel’: Mad'jaranma
Tiếng Việt: Hungary
West-Vlams: Hongareye
Volapük: Macarän
walon: Hongreye
Winaray: Hungarya
Wolof: Ongiri
吴语: 匈牙利
მარგალური: უნგრეთი
ייִדיש: אונגארן
Yorùbá: Húngárì
Vahcuengh: Yunghyazleih
Zeêuws: Honharije
中文: 匈牙利
文言: 匈牙利
Bân-lâm-gú: Hông-gâ-lī
粵語: 匈牙利