Kuzey Kore

Kore Demokratik Halk Cumhuriyeti
조선민주주의인민공화국
朝鮮民主主義人民共和國
Chosŏn Minjujuŭi Inmin Konghwaguk
Kuzey Kore
BayrakArma
Marşı: Aegukka (애국가)
("Yurtseverlik Şarkısı")
Başkent
ve yerleşim yeri
Pyongyang
39°2′K 125°45′D / 39°2′K 125°45′D / 39.033; 125.75
Resmî dillerKorece
Resmî alfabeChosŏn'gŭl
HükûmetJuche (Marksist-Leninist)
Tek parti rejimi
 • Ebedi BaşkanKim Il-sung
(müteveffa)[a]
 • Yüce Lider ve Devlet BaşkanıKim Jong-un
 • Savunma Komisyonu BaşkanıKim Jong-un
 • Başkanlık heyeti Yüksek Halk Meclisi BaşkanıKim Yong-nam[b]
 • BaşbakanPak Pong-ju
Kuruluşu
 • Bağımsızlık Deklerasyonu1 Mart 1919 
 • Japon İşgali'nden Kurtuluşu15 Ağustos 1945 
 • Resmi bildiri9 Eylül 1948 
 • Su (%)120,540 km2 yüzölçümü, 4.87 su_yüzdesi
Nüfus
 • 2013 tahmini24,052,231[1] (48.)
GSYH (SAGP)2008[2] tahmini
 • Toplam40 milyar $ (94.)
 • Kişi başına1.900 $ (2009 est.) (188.)
GSYİH (düşük)2009 tahmini
 • Toplam28,2 milyar$ (88.)
 • Kişi başına1.244 $[3] (139.)
Gini (2009[4]
()
n/a
Hata: Geçersiz Gini değeri
Para birimiKuzey Kore wonu (₩) (KPW)
Zaman dilimiPyongyang Zamanı (UTC+8:30)
Takvimyy, yyyy년 mm월 dd일
yy, yyyy/mm/dd (CE–1911, CE)
Trafik akışısağ
Telefon kodu850
Internet TLD.kp
  a. 1994'te öldü, 1998'de "Ebedi Başkan" ilan edildi.
  b. Kim Yong-nam "Dışişleri Devlet Başkanı"dır.
Kuzey Kore
Pyonyang'da Juche Kulesi

Kuzey Kore, resmî adıyla Kore Demokratik Halk Cumhuriyeti (Korece: 조선민주주의인민공화국; hanja: 朝鮮民主主義人民共和國; Chosŏn Minjujuŭi Inmin Konghwaguk), Doğu Asya'da Kore Yarımadası'nda bir devlet. Yüzölçümü 120.540 km²'dir.

Kuzeyinde Rusya ve Çin, güneyinde Kore Cumhuriyeti, doğusunda Japon Denizi ve batısında Sarı Deniz ile çevrilidir. Başkenti Pyongyang'dır. Kore İşçi Partisi tarafından yönetilen devletin resmi ideolojisi Marksist-Leninist ve Juche temellerine dayalı sosyalizmdir.

Kore Demokratik Halk Cumhuriyeti adıyla 9 Eylül 1948'de kuruldu. 1910-1945 yılları arasında yaşanan Japon işgalinin (Kore Kurtuluş Günü) ve II.Dünya Savaşı'nın sona ermesinin ardından Kore Yarımadası'nın kuzeyi Sovyetler Birliği'nin güneyi ise Amerika Birleşik Devletleri'nin denetimine girdi ve 38.Kuzey Paraleli'nde ayrılan iki toprak parçasının birleşmesi konusunda anlaşma sağlanamadı. 1948'de Sovyetlerin denetimindeki bölgede sosyalist bir rejim kuruldu. Ancak bu gelişmeler üzerine ABD'nin Güney Kore'ye çıkarma yapması savaş tehlikesi yarattı. 1950 yılında Kore Savaşı başladı. Kuzey Kore Sovyetler Birliği ve Çin'den destek alırken, Güney Kore Amerika Birleşik Devletleri, Birleşik Krallık ve diğer bazı NATO devletlerinden silah ve para desteği aldı. 1 milyon 300 bin kişinin ölümüne sebep olan savaş 1953 yılında sona erdi.

1994 yılında Kuzey Kore'nin ilk lideri olan Kim İl-sung'un ölümünden sonra, ülkeyi oğlu Kim Jong-il yönetmeye başladı. 17 Aralık 2011 tarihinde ülkenin 70 yaşındaki lideri Kim Jong-il de öldüğünde Kore İşçi Partisi halka ölen liderin oğlu ve varisi Kim Jong-un etrafında toplanma çağrısı yaptı.

Planlı ekonomik sisteme sahip olan ülkede topraklar kolektif olarak işlenmekte, sanayi işletmeleri ile iç ve dış ticaret de devlet kontrolünde bulunmaktadır.

Coğrafya

Ülke topraklarının yaklaşık yüzde 80'i dağ sıralarından ve platolardan oluşur. Ülkenin kuzeydoğusunun ortalama yüksekliği 1,000 m'yi bulan Kema Platosu kaplar. Platonun kuzey kenarında ülkenin en yüksek noktası Pektu Dağı (2,774 m) yükselir. Volkanik bir doruk olan bu dağın tepesinde büyük bir krater gölü bulunur. Ülkenin orta kesiminden kuzey-güney doğrulutusunu izleyen Nangim Dağları geçer. Bu dağlardan çıkarak güneybatıya doğru yönelen Kangnam, Myohyang, Ancin ve Myarak dağları birbirine koşul sıralar oluşturur. Bu dağlar arasındaki geniş ırmak vadileri, girintili çıkıntılı kıyıları çevreleyen Pyongyang ve Çeryang ovalarıyla birleşir.

Ülke mineral yönden çok zengindir. Endüstrisi için önemli olan kömür, kurşun, tungsten, çinko uranyum, grafit, magnezit, demir cevheri, bakır, altın, tuz madenleri bulunur.

İklimi genellikle ılıktır. Yaz mevsimi sırasında kısa bir süre nemli bir sezon geçirir. Baharda ise ağır bir yağış sürecinin arkasından ağır bir kuraklık olur. Bu ağır yağış sürecinde 2007 yılında binlerce insanın öldüğü son 40 yılın en kötü sel felaketi oldu.

Ülkenin %80'ini ormanlar oluşturur. Bu yüzden ormancılık yaygındır. Ülkenin diğer kısmını ise bozkırlar oluşturur.

En otros idiomas
Afrikaans: Noord-Korea
Alemannisch: Nordkorea
አማርኛ: ስሜን ኮርያ
aragonés: Coreya d'o Norte
Ænglisc: Norþcorēa
asturianu: Corea del Norte
تۆرکجه: قوزئی کوره
Boarisch: Noadkorea
žemaitėška: Šiaurės Kuoriejė
Bikol Central: North Korea
беларуская: Паўночная Карэя
български: Северна Корея
भोजपुरी: उत्तर कोरिया
Bahasa Banjar: Korea Utara
বিষ্ণুপ্রিয়া মণিপুরী: ঔয়াং কোরিয়া
bosanski: Sjeverna Koreja
ᨅᨔ ᨕᨘᨁᨗ: Korea Utara
Chavacano de Zamboanga: Corea del Norte
qırımtatarca: Şimaliy Koreya
čeština: Severní Korea
Cymraeg: Gogledd Corea
dansk: Nordkorea
Deutsch: Nordkorea
dolnoserbski: Pódpołnocna Koreja
ދިވެހިބަސް: އުތުރު ކޮރެއާ
eʋegbe: North Korea
Ελληνικά: Βόρεια Κορέα
English: North Korea
Esperanto: Nord-Koreio
español: Corea del Norte
euskara: Ipar Korea
estremeñu: Corea del Norti
فارسی: کره شمالی
føroyskt: Norðurkorea
français: Corée du Nord
arpetan: Corê du Nord
Nordfriisk: Nuurdkorea
Gàidhlig: Coirèa a Tuath
Avañe'ẽ: Yvate Koréa
गोंयची कोंकणी / Gõychi Konknni: उत्तर कोरिया
ગુજરાતી: ઉત્તર કોરિયા
Hawaiʻi: Kōlea ʻĀkau
Fiji Hindi: North Korea
hrvatski: Sjeverna Koreja
hornjoserbsce: Sewjerna Koreja
Kreyòl ayisyen: Kore dinò
magyar: Észak-Korea
interlingua: Corea del Nord
Bahasa Indonesia: Korea Utara
Interlingue: Nord-Korea
Iñupiak: Nigiq Korea
íslenska: Norður-Kórea
italiano: Corea del Nord
Patois: Naat Koria
la .lojban.: berti zei .tcosyn
Basa Jawa: Koréa Lor
Qaraqalpaqsha: Arqa Koreya
Taqbaylit: Kurya n Ugafa
Gĩkũyũ: North Korea
kalaallisut: Korea Avannarleq
ភាសាខ្មែរ: កូរ៉េខាងជើង
Ripoarisch: Nordkorea
kernowek: Korea Gledh
Limburgs: Noord-Korea
lumbaart: Corea del Nòrd
lingála: Koré ya Nola
لۊری شومالی: کورأ شومالي
latviešu: Ziemeļkoreja
Malagasy: Korea Avaratra
олык марий: Йӱдвел Корей
Baso Minangkabau: Korea Utaro
македонски: Северна Кореја
Bahasa Melayu: Korea Utara
مازِرونی: شمالی کره
Dorerin Naoero: Ripubrikit Engame Korea
Nāhuatl: Corea Mictlampa
Napulitano: Corea d''o Nord
Plattdüütsch: Noordkorea
Nedersaksies: Noord-Korea
नेपाल भाषा: उत्तर कोरिया
Nederlands: Noord-Korea
norsk nynorsk: Nord-Korea
norsk: Nord-Korea
Novial: Nord Korea
Livvinkarjala: Pohjas Korea
Kapampangan: Pangulung Korea
Papiamentu: Nort Korea
Norfuk / Pitkern: North Koriya
Piemontèis: Coréa dël Nòrd
پنجابی: اتلا کوریا
português: Coreia do Norte
română: Coreea de Nord
संस्कृतम्: उत्तर कोरिया
sicilianu: Corea dû Nord
davvisámegiella: Davvi-Korea
srpskohrvatski / српскохрватски: Sjeverna Koreja
Simple English: North Korea
slovenščina: Severna Koreja
chiShona: North Korea
Soomaaliga: Waqooyiga Kuuriya
српски / srpski: Северна Кореја
Basa Sunda: Koréa Kalér
svenska: Nordkorea
Kiswahili: Korea Kaskazini
தமிழ்: வட கொரியா
Türkmençe: Demirgazyk Koreýa
Tok Pisin: Not Koria
Xitsonga: North Korea
chiTumbuka: North Korea
тыва дыл: Соңгу Көрей
ئۇيغۇرچە / Uyghurche: شىمالىي چاۋشيەن
українська: Північна Корея
oʻzbekcha/ўзбекча: Koreya Xalq Demokratik Respublikasi
მარგალური: ოორუე კორეა
ייִדיש: צפון קארעע
Zeêuws: Noôrd-Korea