Kars

40°36′N, 43°5′E

Kars
Sol üstten saat yönünde: Kars Katedrali, Kars Kalesi, Kars Kalesi'nden şehrin genel görünümü.
Sol üstten saat yönünde: Kars Katedrali, Kars Kalesi, Kars Kalesi'nden şehrin genel görünümü.
Kars'ın Türkiye'nin Kars ilindeki konumu.
Kars'ın Türkiye'nin Kars ilindeki konumu.
Merkez ilçenin (Kars) il genelindeki konumu.
Merkez ilçenin (Kars) il genelindeki konumu.
ÜlkeTürkiye Türkiye
BölgeDoğu Anadolu
BölümErzurum - Kars
İlKars
Yönetim
 - Belediye başkanıMurtaza Karaçanta (MHP)[1]
Yüzölçümü
 - Kent2.347 km2 (906,2 mi2)
Rakım1.768 m (5.801 ft)
Nüfus (2016)
 - Kent118.000
 - Yoğunluk47/km² (121,7/sq mi)
 - Metropol102.001
Alan kodu0474
Plaka kodu36
İnternet sitesi: www.kars.gov.tr
www.kars.bel.tr

Kars, Türkiye'nin kuzeydoğu kesiminde yer alan aynı adlı ilin merkez ilçesidir.

Türkiye'nin en yüksek il merkezlerinden biri olan Kars, köyleri ile birlikte nüfusu 100 bini aşan şehirlerdendir (Şehir merkezi: 102.001, toplam: 129.458[2]). Merkez ilçeye bağlı, yirmi üç mahalle ve yetmiş köy bulunmaktadır. Çeşitli etnisitelerin birlikte yaşadığı il merkezinde kültürel farklılıklardan ve zenginliklerden bahsetmek mümkün olup kozmopolit bir yapı söz konusudur.[3] Kars, Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın 2023 yılı için Türkiye Turizm Stratejisi 2023 ve Turizm Stratejisi Eylem Planı kapsamına alınan 15 il merkezinden birisidir. Bu proje ile hedeflenen, il merkezlerini "Kültür Turizmi Geliştirilecek Marka Kentler" ilan edip gelişmelerini sağlamaktır.[4]

Kars, geçmişte Bagratlı Krallığı'na[5] ve Cenub-u Garbi Kafkas Hükümeti'ne[6] (Güneybatı Kafkasya Cumhuriyeti) başkentlik yapmış bir sınır şehridir. Bu özelliği ile Türkiye'de herhangi bir ülkeye başkentlik yapmış ender şehirlerden birisidir.

Türkiye'nin Kafkasya'ya açılan kapısı konumundaki bu şehir, Kafkas Üniversitesi'nin açılmasıyla hızla gelişmeye başlamış ve zaman içinde bir öğrenci kenti durumuna gelmiştir. Ayrıca şehir merkezine altı kilometre uzaklıktaki havalimanı sayesinde de bölgesinde ulaşım ağının kesiştiği bir noktada yer alır. Bunun dışında kara ve demiryolu ağlarıyla ülkenin diğer yerleşim birimlerine ulaşımda da bir sorun yoktur.

Kentte 2004 yılından bu yana Azerbaycan Başkonsolosluğu bulunmaktadır.[7]

Coğrafya

Coğrafi konumu

Kars merkez ilçesi, Doğu Anadolu Bölgesi'nin, Erzurum - Kars Bölümü'nde yer alır. Kuzeyinde; Susuz, Arpaçay ve Akyaka'yla, doğusunda; Ermenistan'la, güneyinde; Digor ve Kağızman'la, batısında ise Selim ve Erzurum sınırlarıyla çevrilidir. Merkez ilçe yedi ilçe içinde sadece Sarıkamış ile komşu değildir. Serhat şehri Kars'ın bazı merkezlere olan uzaklığı şöyledir:

bazı yurt içi merkezlere olan mesafe [8]
Güzergah Mesafe
Kars-Ardahan 93 km.
Kars-Iğdır 140 km.
Kars-Erzurum 202 km.
Kars-Erzincan 390 km.
Kars-Ankara 1064 km.
Kars-İstanbul 1426 km.
Kars-İzmir 1702 km.

Coğrafi şekilleri

Kars Çayı üzerinde yapılmış Taşköprü, arka planda Kümbet Camii (Havariler Kilisesi)'nin kubbesi ve Evliya Camii'nin minaresi görülmektedir

Rakımı ortalama 1768 metreyi bulan Kars arazisinin büyük bölümü yaylalardan oluşur. Akarsu vadileriyle yer yer parçalanan yörede yaylalar dalgalı düzlüklerden oluşur. Kars ilinde yer alan önemli yükseltiler olan Allahuekber Dağları, Kısır Dağı, Akbaba Dağı, Aladağ ve Aşağıdağ'ın bir kısmı merkez ilçe sınırları içerisindedir. Kars Çayı, kentin güneybatısından geçer. Kent aynı adlı ovanın üzerinde kurulmuştur.

İklimi ve bitki örtüsü

İklimi

Kars'ta karasal iklim hakimdir. Kars yaylalarının Kars-Ardahan yöresine ait olan iklimi, yüksek ve denizden sıradağlarla ayrılmış olduğundan çok serttir. Kışları kurak, yazları ise yağışlı geçen ilde en kurak geçen mevsim olan kışın sıcaklıklar zaman zaman -39 °C'ye kadar düşer. Karla kaplı gün sayısı ortalama 120'den fazladır. Burada don vakalarına sıklıkla rastlanmaktadır.[9]


Ortalama Veriler
Aylar Oca Şub Mar Nis May Haz Tem Ağu Eyl Eki Kas Arl
Ortalama °C -10.4 -8.8 -2.4 5.3 10.2 13.9 17.5 17.6 13.4 7.3 0.3 -6.5
Ort.En Yüksek °C -4.8 -2.9 3.0 11.4 16.6 21.0 25.5 26.2 22.1 15.0 6.6 -1.2
Ort.En Düşük °C -15.9 -14.6 -7.7 -0.3 3.8 6.7 9.9 9.8 5.3 0.6 -4.9 -11.5
Ort. Güneşlenme Süresi (saat) 3.1 4.0 5.1 5.5 7.2 9.2 10.3 10.1 8.3 6.3 4.3 3.0
Yağışlı Gün Sayısı 10.0 10.4 11.5 14.2 18.6 14.7 10.7 8.8 6.9 9.4 8.3 10.4
Aylık Toplam Ort.Yağış (kg/m2) 20.3 22.5 29.4 52.0 77.2 74.7 57.4 40.6 27.9 39.6 26.0 22.5
Kaynak: meteor.gov.tr


Bitki örtüsü

Ormanların çok yer tutmadığı şehrin doğal bitki örtüsü bozkırdır. Kars coğrafyası, önemli ekolojik sistemlerden sayılan plato ve dağ ça­yırlarına ev sahipliği yapmaktadır. Burada 1250'ye yakın tohumlu bitki doğal olarak yetişir. Bu bitkilerden 100 adeti dünyada başka hiçbir yerde yetişmeyen nadir bitki türleridir. Kars adını taşıyan birçok bitki çeşidi vardır. Örnek olarak: lathyrus karsianus, festuka karsiana, allium karsianum, caucalis karsianum ve nonea karsensis bunlardan birkaçıdır.

İlkbaharın gelmesi ile birlikte yörede kardelenler ve düğün çiçekleri açar. Ayrıca bahar aylarında yapılan tarla sürümlerinde ortaya çıkan lathyrus tuberosus yani koşkoz, yumrularının soyulması ile yenir. Bunun yanı sıra topuz dikeni, deli haşhaş, ısırgan otu, mantar, evelik, aş otu, kuşyemi ve yemlik gibi doğal bir şekilde yetişen bitkiler kaynatılarak yenir. Kars'ta sanayinin yeterince gelişmemesi olumsuzluk olarak değerlendirilse de toprak ve su kirlenmesinin pek yaşanmadığı bir olumlu özellik söz konusudur.[10]

En otros idiomas
Аҧсшәа: Ҟарс
العربية: قارص
مصرى: كارس
asturianu: Kars
azərbaycanca: Qars
تۆرکجه: قارص
беларуская: Карс
български: Карс
català: Kars
کوردی: قەرس
čeština: Kars
dansk: Kars
Deutsch: Kars
Zazaki: Qers
Ελληνικά: Καρς
English: Kars
Esperanto: Kars
español: Kars
eesti: Kars
euskara: Kars
فارسی: قارص
suomi: Kars
français: Kars
Gagauz: Kars
עברית: קארס (עיר)
hrvatski: Kars
Հայերեն: Կարս
italiano: Kars
ქართული: ყარსი
한국어: 카르스
kurdî: Qers
лакку: Къарс
lietuvių: Karsas
latviešu: Karsa
Baso Minangkabau: Kars
македонски: Карс
кырык мары: Карс
Bahasa Melayu: Kars, Turki
Nederlands: Kars (stad)
norsk nynorsk: Kars
norsk: Kars
occitan: Kars
Ирон: Хъарс
ਪੰਜਾਬੀ: ਕਾਰਸ
polski: Kars
پنجابی: کارس
Ποντιακά: Καρς
português: Kars
română: Kars
русский: Карс
Kinyarwanda: Kars
Scots: Kars
srpskohrvatski / српскохрватски: Kars
Simple English: Kars
српски / srpski: Карс
svenska: Kars
Kiswahili: Kars
ไทย: การ์ส
удмурт: Карс
українська: Карс
اردو: قارص
Tiếng Việt: Kars
Winaray: Kars, Turkeya
中文: 卡爾斯
Bân-lâm-gú: Kars
粵語: 卡爾斯